Shloka 44
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
धौतखड्गलताच्छायावर्धिष्णु तिमिरच्छटम् / दमनाद्याश्च सेनान्यः श्मामकङ्कटधारिणः
Transliteration
dhautakhaḍgalatācchāyāvardhiṣṇu timiracchaṭam / damanādyāśca senānyaḥ śmāmakaṅkaṭadhāriṇaḥ
Translation
Ang anino at liwanag mula sa mga espadang pinakintab ay nagpalago sa kumpol ng dilim. At ang mga pinunong tulad ni Damana at iba pa ay may suot na itim na baluting-katawan.
Word by Word
धौत-खड्ग-लता-च्छाया-वर्धिष्णुincreasing the shadow of creepers of polished swords
धौत-खड्ग-लता-च्छाया-वर्धिष्णु:
विशेषण (adjectival to timiracchaṭam)
TypeAdjective
Rootधौत (धाव्/धौ धातु, क्त-प्रत्यय) + खड्ग (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक) + वर्धिष्णु (प्रातिपदिक/उणादि-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुष: ‘धौतखड्गलतायाः छाया’ इति + वर्धिष्णु (increasing)
तिमिर-च्छटम्mass/cluster of darkness
तिमिर-च्छटम्:
कर्म/विशेष्य (object/thing described; context-dependent)
TypeNoun
Rootतिमिर (प्रातिपदिक) + छट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (determinative)
दमन-आद्याःDamana and others
दमन-आद्याः:
कर्ता (Karta/Subject—appositive to senānyaḥ)
TypeNoun
Rootदमन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (as name-group; here agreeing with सेनान्यः), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); ‘दमनः आदिः येषाम्’ (those beginning with Damana)
चand
च:
सम्बन्ध (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
सेनान्यःcommanders/generals
सेनान्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसेनानी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
श्माम-कङ्कट-धारिणःwearing dark armor
श्माम-कङ्कट-धारिणः:
विशेषण (adjectival to senānyaḥ)
TypeAdjective
Rootश्माम (प्रातिपदिक; ‘dark/black’ as descriptor) + कङ्कट (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक; from धृ धातु)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष: श्मामकङ्कटं धारयन्ति (bearing dark armor)