Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे कालसद्भाववर्णनं नाम त्रयोदशोंऽध्याय सुत उवाच अथान्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह / तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa unang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikalawang Anuṣaṅga-pāda, ang ikalabintatlong kabanata na tinawag na “Paglalarawan sa Katotohanan ng Panahon.” Sabi ni Sūta: Sa lahat ng pagitan ng mga panahon, maging sa nakaraan at darating, ang lahat ay isinisilang na may magkakatulad na pagmamataas, ayon sa pangalan at anyo.

Verse 2

देवाश्चाष्टविधा ये च तस्मिन्मम्वन्तरे ऽधिपाः / ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः

Sa manvantara na iyon, ang mga deva na may walong uri na namumuno, gayundin ang mga ṛṣi at mga Manu—lahat ay may iisang layunin.

Verse 3

महर्षिसर्गः संक्रान्तो वंशं स्वायंभुवस्य तु / विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत

Nagpatuloy na ang paglikha ng mga Mahārṣi; ngayon ay unawain ang salaysay na aawitin nang malawakan at sunod-sunod tungkol sa angkan ni Svāyaṃbhuva Manu.

Verse 4

मनोः स्वायंभूवस्यासन् दश पौत्रास्तु तत्समाः / यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना

Si Svāyaṃbhuva Manu ay may sampung apo na kasingtulad niya; sa pamamagitan nila, ang buong daigdig—kasama ang pitong dvīpa at mga bayan—ay lumaganap.

Verse 5

ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा

Ang lupain ng Karāvatī na napalilibutan ng mga dagat ay itinatag taun-taon; bago pa ang Manvantara ni Svāyambhuva, sa unang Tretā-yuga ay gayon din.

Verse 6

प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौत्रैः स्वायंभुवस्य तु / प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता

Ang mga anak ni Priyavrata, na mga apo ni Svāyambhuva, na puspos ng sattva at tapas, ang nagtatag at nag-ayos sa bayang ito.

Verse 7

प्रियव्रतात्प्रजोपेतान् वीरान्काम्यान्व्यजायत / कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः

Mula kay Priyavrata ay isinilang ang mga anak na may bayan, mga bayani at kanais-nais; at, O pinagpala, isinilang din ang dalagang iyon ni Prajāpati Kardama.

Verse 8

कन्ये द्वे दश पुत्राश्च सम्राट् कुक्षिश्च ते शुभे / तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश

O mapalad, sina Samrāṭ at Kukṣi ay nagkaroon ng dalawang anak na babae at sampung anak na lalaki; at ang kanilang sampung kapatid ay matatapang, gaya ng mga Prajāpati.

Verse 9

आग्नीध्रश्चाग्निबा हुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च

Āgnīdhra, Agnibāhu, Medhā, Medhātithi, Vasu, Jyotiṣmān, Dyutimān, Havya, Savana, at Sabhra—iyan ang kanilang mga pangalan.

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् / द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत

Si Priyavrata ay nagluklok, ayon sa dharma, ng tig-pitong mga haring makalupa sa pitong pulo; alamin din ang mga hangganan ng mga pulong iyon.

Verse 11

जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

Itinalaga niya si Agnidhra na napakalakas bilang pinuno ng Jambudvipa; at si Medhatithi naman ang ginawang pinuno ng Plaksadvipa.

Verse 12

शाल्मले तु वपुष्मन्तं राजानं सो ऽभिषिक्तवान् / ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः

Sa Salmala, iniluklok niya si Vapushmant bilang hari; at sa Kusadvipa, itinalaga ng Panginoon si Jyotishmant bilang hari.

Verse 13

द्युतिमन्तं च राजानं क्रैञ्चद्वीपे ऽभ्यषेचयत् / शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

Sa Kraiñcadvipa, iniluklok niya si Dyutimant bilang hari; at si Priyavrata rin ang nagtalaga kay Havya bilang pinuno ng Sakadvipa.

Verse 14

पुष्कराधिपतिं चैव सवनं कृतवान्प्रभुः / पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्

Ginawa ng Panginoon si Savana na pinuno ng Pushkara; at sa Pushkara, isinilang ang anak ni Savana na si Mahavita.

Verse 15

धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ / महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

Si Dhātaki rin ay may dalawang marangal na anak. Sa pangalan ng dakilang kaluluwang iyon, tinawag ang lupain (varṣa) na Mahāvīta.

Verse 16

नाम्ना च धातकेश्चापि धातकीखण्ड उच्यते / हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः

Sa pangalan ni Dhātaki, tinawag iyon na Dhātakīkhaṇḍa. Ang panginoong Havya ay nagluwal ng mga anak na mga pinuno ng Śākadvīpa.

Verse 17

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीवकम् / कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्

Sina Jalada, Kumāra, Sukumāra, Maṇīvaka, Kusumottara, Modāka, at ang ikapito na si Mahādruga—sila ang (mga anak).

Verse 18

जलदं जलदस्याथ प्रथमं वर्षमुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

Ang lupain ni Jalada ay tinatawag na ‘Jalada,’ ang unang varṣa. Ang kay Kumāra naman ay ‘Kaumāra,’ ang ikalawang varṣa na binabanggit.

Verse 19

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य तत्स्सतम् / मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते

Ang ikatlong varṣa ni Sukumāra ay tinatawag na ‘Sukumāra.’ Ang ikaapat na varṣa ni Maṇīva ay tinatawag dito na ‘Maṇīvaka.’

Verse 20

कुसुमोत्तरवर्षं यत्पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदकस्यापि मोदाकं षष्ठं वर्षं प्रकीर्त्तितम्

Ang ikalimang lupain ay kilala bilang ‘Kusumottara’, ang Kusumottara-varsha; at ang ikaanim ay tinatawag na ‘Modaka’, na nagbibigay-galak na gaya ng handog na modaka.

Verse 21

महाद्रुमस्य नाम्ना च सप्तमं तन्महाद्रुमम् / तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

Ang ikapitong lupain ay tanyag sa pangalang ‘Mahadruma’; at doon, ang pitong varsha ay itinakda ayon sa kanilang sariling mga pangalan.

Verse 22

क्रैञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रो द्युतिमतस्तु वै / कुशलो मनोनुगस्छोष्णः पावनश्चान्धकारकः

Ang pinuno ng Krañca-dvipa na si Dyutiman ay may mga anak na lalaki: Kuśala, Manonuga, Śoṣṇa, Pāvana, at Andhakāraka.

Verse 23

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रैञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

May mga anak din si Dyutiman na sina Muni at Dundubhi; at ang mga mapalad na lupain sa Krañca-dvipa ay nakilala ayon sa kanilang mga pangalan.

Verse 24

कुशलस्य तु देशो ऽभूत कौशलो नाम विश्रुतः / देशो मनोनुगस्यापि मानोनुगे इते स्मृतः

Ang lupain ni Kuśala ay sumikat sa pangalang ‘Kauśala’; at ang lupain ni Manonuga ay inaalala bilang ‘Mānonuga’.

Verse 25

उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः / अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः

Ang lupain ng init ay tinatawag na mainit; ang lupain ng kabanalan ay banal din. At ang lupain ng dilim ay kilala bilang ‘Āndhakāra’.

Verse 26

मुनेश्च मौनिदेशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः / एते जनपदाः सप्त क्रैञ्चद्वीपे तु भास्वराः

Ang lupain ng mga muni ay tinatawag na Mauni-deśa; ang lupain ni Dundubhi ay tinatawag na Dundubhi. Ang pitong janapada na ito ay nagniningning sa Krañcadvīpa.

Verse 27

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन्महौजसः / उद्भिज्जो वेणुमांश्चैव वैरथो लवणो धृतिः

Sa maningning na Kuśadvīpa ay may pitong janapada na makapangyarihan: Udbhijja, Veṇumān, Vairatha, Lavaṇa, Dhṛti, at iba pa.

Verse 28

षष्ठः प्रभाकरश्चा पि सप्तमः कपिलः स्मृतः / उद्भिज्जं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

Ang ika-anim ay tinatawag na Prabhākara at ang ika-pito ay Kapila. Ang unang varṣa ay Udbhijja, at ang ikalawa ay Veṇumaṇḍala.

Verse 29

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं स्मृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

Ang ikatlong varṣa ay Rathākāra at ang ikaapat ay Lavaṇa. Ang ikalimang varṣa ay Dhṛtimat, at ang ika-anim ay Prabhākara.

Verse 30

सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्त्तितम् / तेषां देशाः कशद्वीपे तत्सनामान एव च

Ang ikapito ay tinatawag na “Kapila,” na ipinapahayag na kay Kapila mismo. Sa Kaśadvīpa, ang kanilang mga lupain ay kilala rin sa kaparehong mga pangalan.

Verse 31

आश्रमाचारयुक्ताभिः प्रजाभिः समलङ्कृताः / शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते च वपुष्मतः

Sila’y pinalamutian ng mga mamamayang sumusunod sa asal ng āśrama. Si Śālmala ay may pitong anak na lalaking mga pinuno, at silang lahat ay maringal at maningning.

Verse 32

श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतो मानसश्चापि सुप्रभः सप्तमस्तथा

Śveta, Harita, Jīmūta, Rohita, Vaidyuta, Mānasa, at ang ikapito ay Suprabha—iyan ang mga pangalan.

Verse 33

श्वेतस्तु देशः श्वेतस्य हरितस्य सुहारितः / जीमूतस्यापि जीमूतो रोहितस्यापि रोहितः

Ang lupain ni Śveta ay “Śveta”; kay Harita ay “Suhārita”. Kay Jīmūta ay “Jīmūta,” at kay Rohita ay “Rohita.”

Verse 34

वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य तु मानसः / सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्तैते देशपालकाः

Ang lupain ni Vaidyuta ay “Vaidyuta,” at kay Mānasa ay “Mānasa.” Ang kay Suprabha ay “Suprabha” rin—ang pitong ito ang mga tagapangalaga ng mga lupain.

Verse 35

प्लक्ष द्वीपं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपादनन्तरम् / सप्त मेधातिथे पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः

Ngayon ay isasalaysay ko ang Plakṣa-dvīpa na kasunod ng Jambū-dvīpa. Ang pitong anak ni Medhātithi ang mga haring namumuno sa Plakṣa-dvīpa.

Verse 36

ज्येष्ठः शान्तभयो नाम द्वितीयः शिशिरः स्मृतः / सुखोदयस्तृतीयस्तु चतुर्थो नन्द उच्यते

Sa kanila, ang panganay ay nagngangalang Śāntabhaya; ang ikalawa ay kilala bilang Śiśira. Ang ikatlo ay Sukhodaya, at ang ikaapat ay tinatawag na Nanda.

Verse 37

शिवस्तु पेचमस्तेषां क्षेमकः षष्ठ उच्यते / ध्रुवस्तु सप्तमो ज्ञेयः पुत्रा मेधातिथेः स्मृताः

Sa kanila, ang ikalima ay si Śiva; ang ikaanim ay tinatawag na Kṣemaka. Ang ikapito ay dapat makilalang Dhruva—sila’y inaalala bilang mga anak ni Medhātithi.

Verse 38

सप्तानां नामभिस्तेषां तानि वर्षाणि सप्त वै / तस्माच्छान्तभयं चैव शिशिरं च सुखोदयम्

Sa mga pangalan ng pitong iyon din nakilala ang pitong varṣa (mga lupain) doon. Kaya may mga varṣang tinatawag na Śāntabhaya, Śiśira, at Sukhodaya.

Verse 39

आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं च ध्रुवं तथा / तानि तेषां समानानि सप्त वर्षाणि भागशः

Gayundin, may mga varṣang tinatawag na Ānanda, Śiva, Kṣemaka, at Dhruva. Ang pitong varṣa ay hinati sa kanila sa magkakapantay na bahagi.

Verse 40

निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभूवेन्तरे / मेधा तिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपेश्वरैर्नृबैः

Ang mga iyon ay naitatag na noon pa sa panahon ng Svāyambhuva Manvantara sa pamamagitan nila; ang mga anak ni Tithi gaya ni Medhā, mga haring panginoon ng Plakṣadvīpa.

Verse 41

वर्णाश्रमाचारयुक्ताः प्लक्षद्वीपे प्रजाः कृताः / प्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै

Sa Plakṣadvīpa, ang mga tao ay inayos na may pagsunod sa mga gawi ng varṇa at āśrama; gayundin sa mga pulong tulad ng Plakṣadvīpa na malapit sa Śākadvīpa.

Verse 42

ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभाजकः / सुखमायुश्च रूपं च बलं धर्मश्च नित्यशः

Sa limang ito, dapat makilala ang dharma na naghahati sa varṇa at āśrama; at laging naroroon ang ligaya, mahabang buhay, kagandahan, lakas, at dharma.

Verse 43

पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधा रणं स्मृतम् / प्रक्षद्वीपः परिष्क्रान्तो जंबूद्वीपं निबोधत

Sa limang pulong ito, (ang kaayusang ito) ay itinuturing na pangkalahatan. Natapos na ang paglalarawan sa Plakṣadvīpa; ngayon ay unawain ang Jambūdvīpa.

Verse 44

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् / प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्

Ipinagkaloob ni Priyavrata ang abhiṣeka kay Āgnīdhra—anak ni Kāmyā, panganay na tagapagmana at makapangyarihan—bilang haring panginoon ng Jambūdvīpa.

Verse 45

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि प्रजापतिसमा नव / ज्येष्ठो नाभिरिति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः

Nagkaroon siya ng siyam na anak na tulad ng mga Prajapati. Ang panganay ay tanyag na ‘Nabhi’, at ang nakababatang kapatid ay ‘Kimpurusha’.

Verse 46

हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो ऽभूदिलावृतः / रम्यस्तु पञ्चमः पुत्रो हिरण्वान् षष्ठ उच्यते

Ang ikatlo ay Harivarsha at ang ikaapat ay Ilavrita. Ang ikalima ay si Ramya; ang ikaanim ay tinatawag na ‘Hiranvan’.

Verse 47

कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः / नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत

Sa kanila, ang ikapito ay si Kuru at ang ikawalo ay inaalala bilang Bhadrasva. Ang ikasiyam ay si Ketumala; alamin ang kanilang mga lupain.

Verse 48

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाख्यं तु पिता ददौ / हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किपुरुषाय तत्

Ipinagkaloob ng ama kay Nabhi ang timog na lupain na tinatawag na ‘Hima’. At ang lupain na ‘Hemakuta’ ay ibinigay kay Kimpurusha.

Verse 49

नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ / मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्

Ang lupain na tinatawag na ‘Naishadha’ ay ibinigay sa Harivarsha. At ang gitnang lupain sa Sumeru ay ipinagkaloob sa Ilavrita.

Verse 50

नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ / श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते

Ang lupain (varsha) na tinatawag na ‘Nila’ ay ipinagkaloob ni Taptitā kay Ramyā; at ang ‘Śveta’ na nasa hilaga nito ay ibinigay ng ama kay Hiraṇvat.

Verse 51

यदुत्तरे शृङ्गवतो वर्षं तत्कुरवे ददौ / साल्यवन्तं तथा वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत्

Ang Śṛṅgavat na varsha sa hilaga ay ibinigay kay Kuru; at ang Sālyavant na varsha ay inialay kay Bhadrāśva.

Verse 52

गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् / इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः

At ang Gandhamādana na varsha ay inialay kay Ketumāla. Sa gayon, aking isinalaysay ang siyam na varsha ayon sa pagkakahati.

Verse 53

आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् / यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः

Sa mga varsha na iyon, pinahiran ni Agnidhra ang kanyang mga anak ayon sa pagkakasunod; at ang banal na may-dharma ay nanahan sa tapasya.

Verse 54

इत्येतौः सप्तभिः कृत्स्ना सप्तद्वीपा निवे शिताः / प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौतैः स्वायंभुवस्य च

Sa ganitong paraan, ang pitong dvīpa ay ganap na naitatag at naisaayos ng pitong anak ni Priyavrata, na mga apo rin ni Svāyaṃbhuva Manu.

Verse 55

एवं वर्षेषु सर्वेषु सन्निवेशाः पुनः पुनः / क्रियन्ते प्रलये वृत्ते सप्त सप्तसु पार्थिवैः

Gayon sa lahat ng varsha, kapag lumipas na ang pralaya, ang pitong haring makalupa ay paulit-ulit na nagtatatag ng mga paninirahan sa pitong-pitong lupain.

Verse 56

एवं स्वभावः कल्पानां द्वीपानां च निवेशने / यानि किंपुरुषाद्यानि वर्णाण्यष्टौ श्रुतानि तु

Ganyan ang likas na ayos ng mga kalpa at ng paglalagay ng mga dvipa; at ang walong varna gaya ng Kimpurusha at iba pa ay narinig din sa shruti.

Verse 57

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्रायमयत्नतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च

Ang kanilang kaganapan ay likas na nagaganap, kadalasa’y mapayapa at walang pagsisikap; sa kanila’y walang pagbaligtad, at wala ring takot sa pagtanda at kamatayan.

Verse 58

धर्माधर्मौं न तेष्वास्ता नोत्तमाधममध्यमाः / न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टासु सर्वशः

Sa kanila’y walang dharma o adharma, at walang pagkakaibang mataas-mababa-gitna; sa walong kshetra ay wala kahit saan ang kalagayan ng mga yuga.

Verse 59

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत / नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्

Ngayon ay isasalaysay ko ang pinagmulan ng lahi ni Nabhi sa lupang tinatawag na Hima—makinig. Si Nabhi ay nagkaanak kay Merudevi ng anak na lubhang maningning, si Aja.

Verse 60

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् / ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

Si Rishabha ang pinakadakilang na hari sa lupa at ninuno ng lahat ng Kshatriya. Mula kay Rishabha isinilang ang magiting na Bharata, ang panganay sa sandaang anak.

Verse 61

सोभिषिच्यर्षभः पुत्रं महाप्रव्रज्यया स्थितः / हिमाह्वं दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्

Matapos koronahan ni Rishabha ang kanyang anak, siya’y namalagi sa dakilang pagtalikod (mahāpravrajyā). Ipinagkaloob niya kay Bharata ang timog na lupain na tinawag na Himāhva.

Verse 62

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः / भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः

Dahil dito, kinikilala ng mga pantas ang lupain sa kanyang pangalan bilang ‘Bharata-varsha’. Ang anak ni Bharata, marunong at maka-dharma, ay tinawag na Sumati.

Verse 63

बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः

Sa kahariang iyon, siya ang naging hari; si Bharata ang nagluklok sa kanya. Matapos ipasa ang karangalan ng paghahari sa anak, ang hari’y pumasok sa gubat upang mamuhay sa pagtalikod.

Verse 64

तेजसस्तत्सुतश्चापि प्रजापतिरमित्रजित् / तेजसस्यात्मजो विद्वानिन्द्रद्युम्न इति स्मृतः

Ang anak ni Tejas ay naging Prajapati na tinawag na Amitrajit. Ang marunong na anak ni Tejas ay inaalala sa pangalang Indradyumna.

Verse 65

परमेष्ठी सुतश्चापि निधने तस्य चाप्यभूत् / प्रतीहारः कुलं तस्य नाम्ना जज्ञे तदन्वयः

Nagkaroon din si Parameṣṭhī ng isang anak; pagkamatay niya, sa kanyang lahi ay sumibol ang angkang tinawag na ‘Pratīhāra’, at nagpatuloy ang salinlahi.

Verse 66

प्रतिहर्तेति विख्यातो जज्ञे तस्यापि धीमतः / उन्नेता प्रतिहर्तुस्तु भूमा तस्य सुतः स्मृतः

Sa marunong na iyon ay isinilang ang anak na tanyag na ‘Pratihartā’. Ang anak ni Pratihartā ay ‘Unnetā’, at ang anak ni Unnetā ay kilala bilang ‘Bhūmā’.

Verse 67

उद्गीथस्तस्य पुत्रो ऽभूतप्रस्ताविश्चापि तत्सुतः / प्रस्तावेस्तु विभुः पुत्रः पृथुस्तस्य सुतो ऽभवत्

Ang anak ni Bhūmā ay si ‘Udgītha’, at ang anak niya ay si ‘Prastāvī’. Ang anak ni Prastāvī ay si ‘Vibhu’, at ang anak ni Vibhu ay si ‘Pṛthu’.

Verse 68

पृथोश्चापि सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः सुतः / गयस्यापि नरः पुत्रो नरस्यापि सुतो विराट्

Ang anak ni Pṛthu ay si ‘Nakta’, at ang anak ni Nakta ay si ‘Gaya’. Ang anak ni Gaya ay si ‘Nara’, at ang anak ni Nara ay si ‘Virāṭ’.

Verse 69

विराट्सुतो महावीर्यो धीमांस्तस्य सुतो ऽभवत् / धीमतश्च महान्पुत्रो महतश्चापि भौवनः

Ang anak ni Virāṭ ay si ‘Mahāvīrya’, at ang anak niya ay si ‘Dhīmān’. Ang anak ni Dhīmān ay si ‘Mahān’, at ang anak ni Mahān ay si ‘Bhauvana’ rin.

Verse 70

भौवनस्य सतस्त्वष्टा विरजास्तस्य चात्मजः / रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा

Mula sa Sat na tinawag na Bhauvana ay isinilang si Tvaṣṭā; ang anak niya ay si Virajāḥ. Ang anak ni Virajāḥ ay si Rajā, at ang anak ni Rajā ay si Śatajit.

Verse 71

तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु / विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

May sandaang anak siya, at silang lahat ay mga hari. Namumukod sila sa liwanag ng sansinukob; sa pamamagitan nila lumago ang mga nilalang na ito.

Verse 72

तैरिदं भारतं वर्षं सप्तद्वीपमिहाङ्कितम् / तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा

Sa pamamagitan nila, ang Bhārata-varṣa na ito, kasama ang pitong dvīpa, ay itinakda at tinandaan dito. At ang mga isinilang sa kanilang angkan ay naghari at namahala sa sinaunang panahon sa lupang Bhāratī na ito.

Verse 73

कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः

Pitumpu’t isa (71) na ikot na tinatawag na yuga—na binubuo ng Kṛta, Tretā at iba pa—ang lumipas na; at kasama ng mga yuga ring iyon, ang mga haring mula sa angkang iyon ay nagdaan na rin.

Verse 74

स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्

Bago ang Manvantara ni Svāyambhuva, nagkaroon ng daan-daan at saka libu-libong (paglikha). Sa ganitong paraan, ang sarga ni Svāyambhuva ang pumuno sa sansinukob na ito.

Verse 75

ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः / यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः / तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते

Sa pamamagitan ng mga rishi, mga diyos, mga Pitri, mga gandharva at rakshasa, mga yaksha, bhuta at pisacha, at gayundin ng tao, hayop at ibon—ito ang paglikha na ipinahayag; ito’y umiikot at nagbabago kasabay ng mga yuga.