Adhyaya 57

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमाभागे तृतीय उपोद्धातपादे गङ्गानयनं नाम षट्पञ्चशत्तमो ऽध्यायः जैमिनिरुवाच ततः शुष्कसुमित्राद्या मुनयः शंसितव्रताः / ययुर्दिदृक्षवो रामं महेन्द्रमचलं प्रति

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa na ipinahayag ni Vāyu, sa gitnang bahagi, sa ikatlong upoddhāta-pāda, ang ika-56 na kabanata na tinatawag na ‘Gaṅgānayana’. Sabi ni Jaimini: pagkatapos, ang mga muning tulad nina Śuṣkasumitrā, na may kapuri-puring panata, ay naglakbay upang masilayan si Rāma patungo sa Bundok Mahendra.

Verse 2

अतीत्य सुबहून्देशान्वनानि सरितस्तथा / आसेदुरचलश्रेष्ठं क्रमेण मुनिपुङ्गवाः

Matapos tawirin ang maraming lupain, kagubatan, at mga ilog, ang mga dakilang muni ay unti-unting nakarating sa pinakadakilang bundok.

Verse 3

तमारुह्य शनैस्तस्यख्यातमाश्रममण्डलम् / प्रशान्तक्रूरसत्त्वाढ्यं शुभं मध्ये तपोवनम्

Dahan-dahang inakyat nila ang bundok at narating ang tanyag na pook ng āśrama; sa gitna ay may mapalad na tapovana, kung saan maging ang mababangis na nilalang ay napapayapa.

Verse 4

सर्वर्त्तुफलपुष्पाढ्यतरुखण्डमनोहरम् / स्निग्धच्छायमनौपम्यं स्वामोदिसुखमारुतम्

Ang pook ng āśrama ay kaakit-akit sa mga pangkat ng punong hitik sa bunga at bulaklak sa lahat ng panahon; ang lilim ay banayad at walang kapantay, at humihihip ang mabangong hanging nakaaaliw.

Verse 5

तं तदाश्रममासाद्य ब्रह्मघोषेण नादितम् / विविशुर्त्दृष्टमनसो यथावृद्धपुरस्सरम्

Pagdating nila sa āśrama na umaalingawngaw sa brahmaghoṣa, pinagtibay nila ang isip at saka pumasok nang maayos, na ang mga nakatatanda ang nasa unahan.

Verse 6

ब्रह्मासने सुखासीनं मृदुकृष्णाजिनोत्तरे / शिष्यैः परिवृतं शान्तं ददृशुस्ते तपोधनाः

Nakita nila ang tapodhana: nakaupo nang maginhawa sa brahmāsana, sa ibabaw ng malambot na balat ng itim na usa, napaliligiran ng mga śiṣya, payapa at tahimik.

Verse 7

कालाग्निमिव लोकांस्त्रीन्दग्ध्वा पूर्वं निजेच्छया / तद्दोषशान्त्यै तपसि प्रवृत्तमिव् देहिनम्

Parang isang may katawan na noon ay gaya ng kālāgni, sinunog ang tatlong daigdig ayon sa sariling nais, at pagkatapos ay pumasok sa tapas upang mapawi ang kasalanang iyon.

Verse 8

ते समेत्य भृगुश्रेष्ठं विनयाचारशालिनः / ववन्दिरे महामौनं भक्तिप्रणतकन्धराः

Sila, na may paggalang at mabuting asal, ay lumapit sa pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu; at yumuko ang leeg sa debosyon, sumamba sila sa mahāmauna.

Verse 9

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा मुनीन्भृगुकुलोद्वहः / अर्घपाद्यादिभिः सम्यक्पूजयामास सादरम्

Nang makita ang mga muning dumating, ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu ay taimtim na sumamba sa kanila, na naghandog ng arghya, pādya, at iba pang banal na alay ayon sa wastong ritwal.

Verse 10

तानासीनान्कृतातिथ्यानृषीन्देशान्तरागतान् / उवाच भृगुशार्दूलः स्मितपूर्वमिदं वचः

Matapos paupuin ang mga rishi na nagmula sa ibang lupain at matapos ang pag-aasikaso sa mga panauhin, nagsalita ang “tigre” ng angkan ni Bhṛgu nang may banayad na ngiti.

Verse 11

स्वागतं वो महाभागा यूयं सर्वे समागताः / करणीयं किमस्माभिर्वदध्वमविचारितम्

O mga pinagpala, maligayang pagdating; kayong lahat ay nagtipon dito. Sabihin nang walang pag-aalinlangan kung ano ang nararapat naming gawin.

Verse 12

ततस्ते मुनयो रामं प्रणम्येदमथाब्रुवन् / अवेह्यस्मान्मुनिश्रेष्ठ गोकर्णनिलयान्मुनीन्

Pagkaraan, yumukod ang mga muni kay Rama at nagsabi: “O pinakadakila sa mga muni, kilalanin mo kami—ang mga muning naninirahan sa Gokarṇa.”

Verse 13

खनद्भिः सागरैर्भूमिं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे / सतीर्थं तन्महाक्षेत्रं पतितं सागरांभसि

Dahil sa ibang dahilan, hinukay at inukit ng mga dagat ang lupa; kaya ang dakilang banal na pook na iyon, kasama ang mga tīrtha, ay nahulog sa tubig-dagat.

Verse 14

उत्सारितार्मवजलं क्षेत्रं तत्सर्वपावनम् / उपलब्धुमभीप्सामो भवतस्तु न संशयः

Ang kṣetra na naitaboy ang tubig-dagat ay isang lubhang banal na tīrtha. Nais naming makamtan ito; sa pamamagitan mo, walang pag-aalinlangan.

Verse 15

विष्णोरंशेन संजातो भवान्भृगुकुले किल / तस्मात्कर्तुमशक्यं ते त्रैलोक्ये ऽपि न किञ्चन

Ikaw ay isinilang sa angkan ni Bhṛgu bilang bahagi ni Viṣṇu. Kaya sa tatlong daigdig, wala kang bagay na hindi magagawa.

Verse 16

वाञ्छितार्थप्रदो लोके त्वमेवेत्यनुशुश्रुम / वयं त्वामागताः सर्वे रामैतदभियाचितुम्

Narinig namin na sa mundong ito, ikaw lamang ang nagbibigay ng ninanais na bunga. Kaya, O Rāma, kaming lahat ay lumapit upang manikluhod at humiling nito.

Verse 17

स त्वमात्मप्रभावेण क्षेत्रप्रवरमद्य तत् / दातुमर्हसि विप्रेन्द्र समुत्सार्यार्मवोदकम्

Kaya, O pinuno ng mga brāhmaṇa, sa iyong sariling kapangyarihan ay itaboy ang tubig-dagat at ipagkaloob sa amin ngayon ang dakilang kṣetra na iyon.

Verse 18

राम उवाच एतत्सर्वमशेषण विदितं मे तपोधनाः / करणीयं च वः कृत्यं मया नात्र विचारणा

Wika ni Rāma: “O mga mayaman sa tapas, batid ko nang ganap ang lahat ng ito. Ang dapat gawin para sa inyo ay gagawin ko; walang pag-aalinlangan dito.”

Verse 19

किं तु युष्मदभिप्रेतं कर्म लोके सुदारुणम् / शस्त्रसंग्रहणाच्छक्यं मयापि न तदन्यथा

Ngunit ang gawaing ninanais ninyo ay lubhang mabagsik sa daigdig. Matutupad lamang ito sa pamamagitan ng pagtipon ng mga sandata; wala rin akong ibang paraan.

Verse 20

दत्तसर्वाभयो ऽहं वै न्यस्तशस्त्रः शमान्वितः / तपः समास्थितश्चर्तु प्रागेव पितृ शासनात्

Ipinagkaloob ko na ang walang-takot sa lahat, ibinaba ang mga sandata, at namumuhay sa kapayapaan. Sa utos ng ama, noon pa man ay nakapirmi na ako sa pagtitika.

Verse 21

न जातु शस्त्रग्रहणं करिष्यामीत्यहं पुरा / प्रतिश्रुत्य सतां मध्ये तपः कर्त्तुमिहानघाः

O mga walang dungis, noon pa’y nangako ako sa gitna ng mga banal: ‘Hindi ako kailanman hahawak ng sandata’; dito’y magsasagawa ako ng pagtitika.

Verse 22

शस्त्रग्रहणसाध्यत्वाद्युष्मदीप्सितवस्तुनः / किङ्कर्त्तव्यं मयात्रेति मम डोलायते मनः

Sapagkat ang ninanais ninyo ay makakamtan lamang sa paghawak ng sandata, kaya nanginginig ang aking loob: ‘Ano ang dapat kong gawin dito?’

Verse 23

शुष्क उपाच / सतां संरक्षणार्थाय शस्त्रसंग्रहणं तु यत् / तन्नच्यावयते सत्यद्यथोक्तं ब्रह्मणा पुरा

Wika ni Śuṣka: Ang pagtipon ng sandata para sa pag-iingat sa mga banal ay hindi lumilihis sa katotohanan, gaya ng sinabi ni Brahmā noong unang panahon.

Verse 24

तस्मादस्मद्धितार्थाय भवता ग्राह्यमायुधम् / धर्म एव महांस्तेन चरितस्ते भविष्यति

Kaya nga, para sa aming kapakinabangan, tanggapin mo ang sandatang ito; sa pamamagitan nito ay maisasagawa mo ang dakilang dharma.

Verse 25

जैमिनिरुवाच एवं संप्रार्थ्यमानस्तु मुनिभिर्भृगुपुङ्गवः / तमनुद्रुत्य मेधावी धर्ममुद्दिश्य केवलम्

Sinabi ni Jaimini: Nang sa gayon ay pakiusapan siya ng mga muni, ang pantas na pinakadakila sa angkan ni Bhrigu ay sumunod sa kanya, tanging dharma lamang ang layon.

Verse 26

स तैः सह मुनिश्रेष्ठो दिशं दक्षिणपश्चिमाम् / समुद्दिश्य चचौ राजन्द्रष्टुकामः सरित्पतिम्

Kasama ang mga muni, ang pinakadakilang rishi ay tumungo sa timog-kanluran, nagnanais na masilayan ang Panginoon ng mga ilog.

Verse 27

स सह्यमचलश्रेष्ठमवतीर्य भृगूद्वहः / तत्परं सरितां पत्युस्तीरं प्राप महामनाः

Ang dakila sa angkan ni Bhrigu, may marangal na diwa, ay bumaba mula sa bundok Sahya at agad na narating ang pampang ng Panginoon ng mga ilog.

Verse 28

स ददर्श महाभागः परितो मारुताकुलम् / आकरं सर्वरत्नानां पूर्यमाणमनारतम्

Nakita ng mapalad na iyon sa paligid ang pag-ihip ng hangin na magulo, at ang minahan ng lahat ng hiyas na walang tigil na napupuno.

Verse 29

अपरिज्ञेयगांभीर्यं महातामिव मानसम् / दुष्पारपारं सर्वस्य विविधग्रहसंहतिम्

Ang lalim nito’y di masukat, gaya ng isip ng mga mahatma; para sa lahat ay mahirap tawirin at walang hanggan, na wari’y pagsasama ng sari-saring graha.

Verse 30

अप्रधृष्य तमं लोके धातारमिव केवलम् / आत्मानमिव चात्मत्वे न्यक्कृताखिलमुद्धतम्

Ito’y di mapangibabawan sa daigdig, na wari’y nag-iisang Dhata; sa pagka-Atman ay tulad ng Atman, na nagpapayuko sa lahat ng kapalaluan.

Verse 31

आश्रयं सर्वसत्त्वानामापगानां च पार्थिवः / अत्यर्थचपलोत्तुगतरङ्गशतमालिनम्

O Pārthiva! Ito ang kanlungan ng lahat ng nilalang at ng mga ilog; labis na pabagu-bago, pinalalamutian ng kuwintas ng daan-daang alon na tumataas.

Verse 32

उपान्तोपलसंघातकुहरान्तरसंश्रयात् / विशीर्यमाणलहरीशतफेनौघसोभितम्

Dahil sa pagkanlong sa mga yungib sa pagitan ng mga tipak-bato sa pampang, ito’y gumanda sa agos ng bula mula sa daan-daang along nagkakadurug-durog.

Verse 33

गंभीरघोषं जलधिं पश्यन्मुनिगणैः सह / संसेव्यमानस्तरलैर्लहरीकणशीतलैः

Habang minamasdan ang dagat na may malalim na ugong kasama ng mga muni, siya’y pinaglilingkuran ng lamig ng masisiglang patak ng alon.

Verse 34

मुहूर्त्तमिव राजेन्द्र तीरेनदनदीपतेः / विशश्रमे महाबाहुर्द्रष्टुकामः प्रचेतसम्

O Rajendra, sa pampang ng ilog ng panginoon ng mga tubig, ang makapangyarihang si Rama ay nagpahinga sandali, nagnanais masilayan si Pracetas (Varuna).

Verse 35

ततो रामः समुत्थाय दक्षिणाभिमुखः स्थितः / मेघगंभिरया वाचा वरुणं वाक्यमब्रवीत्

Pagkatapos ay tumindig si Rama, humarap sa timog, at sa tinig na malalim na parang kulog ng ulap ay nagsalita kay Varuna.

Verse 36

अहं मुनिगणैः सार्द्धमागतस्त्वद्दिदृक्षया / तस्मात्स्वरूपधृङ्मह्यं प्रचेतो देहि दर्शनम्

Ako’y dumating kasama ang mga muni upang masilayan ka; kaya, O Pracetas, magpakita sa iyong tunay na anyo at ipagkaloob sa akin ang darśana.

Verse 37

इति श्रुत्वापि तद्वाक्यं वरुणो यादसां पतिः / न चचाल निजस्थानान्नृप धीरतरस्त्वयम्

O hari, kahit marinig ang mga salitang iyon, si Varuna, panginoon ng mga nilalang sa tubig, ay hindi umalis sa kanyang kinalalagyan; higit siyang matatag kaysa sa iyo.

Verse 38

पुनः पुनश्च रामेण समाहूतो ऽपि तोयराट् / न ददौ दर्शनं तस्मै प्रतिवाच्यं च नाभ्यधात्

Kahit paulit-ulit siyang tinawag ni Rama, ang hari ng tubig na si Varuna ay hindi nagkaloob ng darśana at ni hindi man lamang sumagot.

Verse 39

अलङ्घनीयं तद्वाक्यं वरुणेनावधीरितम् / अत्यन्तमिति कार्यार्थी विदुषा समुपेक्षितम्

Ang salitang binitiwan ni Varuna ay di dapat suwayin, ngunit ito’y hinamak. Inakalang “labis,” kaya’t maging ang pantas na naghahangad ng katuparan ng gawain ay nagwalang-bahala.

Verse 40

ततः प्रचेतसा वाक्यं मन्यमानो ऽवधीरितम् / चुकोप तमभिप्रेक्ष्य रामः शस्त्रभृतां वरः

Pagkaraan, inakalang nilapastangan ang salita ni Pracetas (Varuna), si Rama—pinakamahusay sa mga may sandata—ay nag-alab sa galit nang siya’y masilayan.

Verse 41

संक्षुब्धसागराकारः स तदा स्वबलाश्रयात् / निस्तोयमर्णवं कर्तुमियेष रुषितो भृशम्

Noon, siya’y gaya ng dagat na nagngangalit; sa pag-asa sa sariling lakas, nag-alab sa matinding poot at ninais gawing walang tubig ang karagatan.

Verse 42

ततो जलमुपस्पृश्य समीपे विजयं धनुः / ततः प्रणम्य मनसा शर्वं रामो महाद्धनुः

Pagkaraan, hinipo niya ang tubig bilang paglilinis at kinuha ang busog na ‘Vijaya’ na nasa tabi; saka si Rama, ang dakilang mamamana, ay yumukod sa puso kay Sarva (Shiva).

Verse 43

गृहीत्वारोपयामास क्रोधसंरक्तलोचनः / अभिमृश्य धनुःश्रेष्ठं सगुणं भृगुसत्तमः

May matang namumula sa poot, ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu (Rama) ay hinawakan at itinaas iyon; siniyasat ang pinakamainam na busog at ikinabit ang pisi nito.

Verse 44

पश्यतां सर्वभूतानां ज्याघोषमकरोत्तदा / ज्याघोषः शुश्रुवे तस्य दिविस्पृगतिनिष्ठुरः

Sa harap ng lahat ng nilalang na nakasaksi, noon ay pinatunog niya ang nakapanghihilakbot na ugong ng tali ng pana. Ang matigas na “jyāghoṣa” niya’y umabot hanggang langit at narinig ng lahat.

Verse 45

चचाल निखिलायेन सप्तद्वीपार्मवा मही / ततः सरभसं रामश्चापे कालानलोपमम्

Nayanig ang buong daigdig, kasama ang pitong pulo-kontinente at mga karagatan. Pagkaraan, mabilis na ginawa ni Rama ang kanyang pana na mabagsik na parang apoy ng wakas ng panahon.

Verse 46

सुवर्मपुङ्खं विशिखं संदधे शरसत्तमम् / तस्मिन्नस्त्रं महाघोरं भार्गवं वह्निदैवतम्

Ikinabit niya ang pinakamainam na palaso, may gintong balahibo at matalim na dulo. Sa palasong iyon ay isinangkap niya ang nakapanghihilakbot na Bhārgava-astra, na pinangungunahan ni Agni bilang diyos na tagapangalaga.

Verse 47

युयोज भृगुशार्दूलः समन्त्राभ्यासमोक्षणम् / ततश्चचाल वसुधा सशैलवनकानना

Ang tigre ng angkan ni Bhṛgu ay isinagawa ang pagpapakawala na may kasamang pagsasanay ng mga mantra. Kaya’t yumanig ang lupa, kasama ang mga bundok, gubat, at kagubatan.

Verse 48

प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः / संधितास्त्रं भृगुश्रेष्ठं क्रोधसंरक्तलोचनम्

Nayanig sa matinding pagkabagabag ang mga deva, asura, at mga dambuhalang ahas. Nakita nila ang pinakadakila sa angkan ni Bhṛgu na nakahanda na ang astra, at ang mga mata’y namumula sa galit.

Verse 49

दृष्ट्वा संभ्रान्तमनसो बभूवुः सचराचराः / सदिग्दाहभ्रपटलैरभवन्संवृता दिशः

Nang makita iyon, ang lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw ay nayanig sa takot. Nababalot ang lahat ng dako ng mga sapin ng ulap-usok na wari’y nagliliyab ang mga direksiyon.

Verse 50

ववुश्च परुषा वाता रजोव्याप्ता महारवाः / मन्दरश्मिरशीतांशुरभूतसंरक्तमण्डलः

Humagupit ang marahas na hangin at umalingawngaw ang nakatatakot na ugong na puno ng alikabok. Maging ang buwang may banayad na sinag ay nagmistulang pulang bilog.

Verse 51

सोल्कापाताशनिर्वृष्टिर्बभूव रुधिरोदका / किमेतदिति संभ्रान्ता धूमोद्गारातिभीषणम्

Bumuhos ang pagbagsak ng mga bulalakaw at ang pag-ulan ng kidlat, at ang tubig ay naging tila dugo. “Ano ito?” ang sigaw ng mga naguguluhan; ang pagbuga ng usok ay lubhang nakapanghihilakbot.

Verse 52

अधिरोपितदिव्यास्त्रं प्रचकर्ष महाशरम् / धनुर्विकर्षमाणं तं स्फुरज्ज्वालाग्रसायकम्

Hinila niya ang dakilang palaso na kinasangkapan ng banal na sandata. Habang iniigting ang busog, ang palasong may dulo ng liyab ay kumislap.

Verse 53

ददृशुर्मुनयो रामं कल्पान्तानलसन्निभम् / आकर्णाकृष्टकोदण्डमण्डलाभ्यं तरस्थितम्

Nakita ng mga muni si Rama na nagniningas na tila apoy sa wakas ng kalpa. Nakatindig siyang matatag, hinila ang Kodanda hanggang tainga sa matinding lakas.

Verse 54

तस्य प्रतिभयाकारं दुष्प्रापमभवद्वपुः / विकृष्टधनुषस्तस्य रूपमुग्रं रवेरिव

Ang kanyang katawan ay naging nakapanghihilakbot at tila mahirap lapitan. Habang hinahatak ang busog, ang anyo niya’y mabagsik na parang araw.

Verse 55

कल्पान्ते ऽभ्युदितस्येव मण्डलं परिवेषितम् / कल्पान्ताग्नसमज्वालाभीषणं स्फुरतो वपुः

Mistulang bilog ng araw na sumisikat sa wakas ng kalpa, na may palibot na liwanag. Ang kumikislap niyang katawan ay nakapanghihilakbot na parang apoy ng paglipol.

Verse 56

तस्यालक्ष्यत चक्रम्य हरेरिव च मण्डलम् / स्फुरत्क्रोधानलज्वालापरीतस्यातिरौद्रताम्

Sa paligid niya’y lumitaw ang isang bilog na parang mandala ng chakra ni Hari. Nahahayag ang sukdulang bagsik, na napalilibutan ng nagliliyab na apoy ng poot.

Verse 57

अवाप विष्णोः स तदा नरसिंहाकृतेरिव / वपुर्विकृष्टचापस्य भृकुटीकुटिलाननम्

Noon ay nagkaroon siya ng katawan na tila anyo ni Narasimha ni Vishnu. Habang nakahila ang busog, ang mukha niya’y kumulubot sa nakakunot na kilay at naging mabagsik.

Verse 58

रामस्याभूद्भवस्येव दिधक्षोस्त्रिपुरं पुरा / जाज्वल्यमानवपुषं तं दृष्ट्वा सहसा भयात्

Ang anyo ni Rama ay naging tulad ni Bhava (Shiva) noong unang panahon nang handa niyang sunugin ang Tripura. Pagkakita sa kanyang nagliliyab na katawan, ang lahat ay biglang natakot.

Verse 59

प्रसीद जय रामेति तुष्टुवुर्मुनयो ऽखिलाः / ततो ऽस्त्राग्निस्फुरद्धूमपटलैः शकलीकृतम्

Pinuri ng lahat ng mga muni: “Maawa ka, tagumpay kay Rama!” Pagkaraan, ang mga tabing ng kumikislap na usok mula sa apoy ng sandata ay dumurog sa lahat hanggang maging pira-piraso.

Verse 60

बभूव च्छन्नमंभोधेरन्तः पुरमशैषतः / ज्वलदस्त्रानलज्वालाप रितापपराहतः

Ang lungsod sa loob ng karagatan ay natakpan nang lubos sa lahat ng panig. Ito’y labis na pinahirapan ng init ng naglalagablab na apoy ng sandata.

Verse 61

अत्यरिच्यत संभ्रान्तसलिलौघ उदन्वतः / तिमिङ्गिलतिमिग्राहनक्रमत्स्याहिकच्छपाः

Ang magulong agos ng dagat ay umapaw nang labis. Ang dambuhalang balyena, mga maninila nito, buwaya-dagat, mga isda, ahas at pagong ay nagkagulo.

Verse 62

प्रजग्मुः परमामार्त्तिं प्राणिनः सलिलेशयाः / उत्पतन्निपतत्ताम्यन्नानासत्त्वोद्धतोर्मिभिः

Ang mga nilalang na naninirahan sa tubig ay dumanas ng sukdulang paghihirap. Sa mga alon na nagngangalit dahil sa sari-saring nilalang, sila’y naihahagis, nababagsak, napapagod at nababalisa.

Verse 63

प्रक्षोभं भृशमंभोधिः सहसा समुपागमत् / त्रासरासं च विपुलमंभसा प्लवता सह

Biglang nagngalit at umalon nang matindi ang dagat. Kasabay ng rumaragasang tubig, lumaki rin ang takot at ingay na nag-uumapaw.

Verse 64

उद्वेलतामितस्तप्ताः सलिलान्तरचारिणः / ततस्तस्माच्छराज्ज्वालाः फूत्कृताशेष भीषणाः

Ang mga nilalang na gumagala sa loob ng nag-aalimpuyong tubig ay napaso sa matinding init sa lahat ng dako. Pagkaraan, mula sa palasong iyon ay sumiklab ang mga liyab na sumisingasing, lubhang nakatatakot.

Verse 65

निरूपितमिव व्यक्तं निश्चेरुः सर्वतो दिशम् / ततः प्रचण्डपवनैः सर्वतः परिवर्त्तितम्

Ang mga liyab ay lumitaw na wari’y malinaw na inihayag, at kumalat sa lahat ng dako. Pagkaraan, ang mararahas na hangin ay umikot at nagpagulo rito mula sa bawat panig.

Verse 66

अग्निज्वालामयं रक्तवितानाभमलक्ष्यत / प्रलयाब्धेरिवात्यर्थमस्त्राग्निव्याकुलांभसः

Ang tubig na ginulo ng apoy ng sandata ay nagmistulang karagatan ng pralaya—tila pulang tabing, at punô ng mga liyab ng apoy.

Verse 67

समुद्रिक्ततया तस्य तरङ्गास्तीरमभ्ययुः / अस्त्राग्निविद्धाकुलितजलघोषेण भूयसा

Dahil sa matinding pag-alon nito, ang mga alon ay sumugod sa pampang. Ang ugong ng tubig na tinamaan ng apoy ng sandata ay lalo pang lumakas.

Verse 68

ककुभो बधिरीकुवन्नलक्ष्यत पयोनिधिः / परितो ऽस्त्रानलज्वालापरिवीतजलाविलः

Ang dagat ay nagmistulang malabo dahil sa nagugulong tubig, napalilibutan sa lahat ng panig ng liyab ng apoy ng sandata, na wari’y bumibingi sa mga dako.

Verse 69

जगाम परमामार्त्तिं सह्यः सद्यस्तदाश्रयः / आकर्णाकृष्टकोदण्डं दृष्ट्वा रामं पयोनिधिः

Ang karagatang sumasandig sa Sahya, nang makita si Śrī Rāma na hinila ang busog na Kodanda hanggang tainga, ay agad nalugmok sa matinding pangamba.

Verse 70

विषादमगमत्तीव्रं यमं दृष्ट्वेव पातकी / भयकंपितसर्वाङ्गस्ततो नदनदीपतिः

Gaya ng makasalanang nakakita kay Yama at nalugmok sa matinding dalamhati, ang panginoon ng mga ilog—ang karagatan—ay nanginig ang buong katawan sa takot.

Verse 71

विहाय सहजं धैर्यं भीरुत्वं समुपागमत् / ततः स्वरूपमास्थाय सर्वाभरणभूषितः

Iniwan niya ang likás na tatag at napasailalim sa duwag na takot; saka kinuha ang tunay na anyo at nagayakan ng lahat ng palamuti.

Verse 72

उत्तीर्यमाणः स्वजलं वरुणः प्रत्यदृश्यत / कृताञ्जलिः सार्वहस्तः प्रचेता भार्गवान्तिकम्

Nagpakita si Varuṇa habang umaahon mula sa sariling tubig; nakapagdaup-palad at sumasamba gamit ang lahat ng kamay, lumapit si Pracetā (Varuṇa) sa Bhārgava.

Verse 73

त्वरयाभ्यायायौ शीघ्रसायकाद्भीतभीतवत् / अभ्येत्याकृष्टधनुषः स तस्य चरणाब्जयोः

Sa takot sa mabilis na palaso, nagmadali siyang lumapit; pagdating kay Śrī Rāma na nakahila ang busog, siya’y nagpatirapa sa mga talampakang parang lotus.

Verse 74

अब्रवीच्च भृशं भीतः संभ्रमाकुलिताक्षरम् / रक्ष मां भृगुशार्दूल कृपया शरणागतम्

Nagsalita siya na labis na natatakot, nanginginig ang mga salita sa pagkabalisa: “O Bhṛguśārdūla, maawa ka at iligtas mo ako; ako’y dumulog bilang sumasaklolo.”

Verse 75

अपराधमिमं राम मया कृतमजानता / स्थितो ऽस्मि तव निर्देशेशाधि किं करवाणि वै

“O Rama, nagawa ko ang pagkakasalang ito nang hindi ko nalalaman. Nasa ilalim ako ng iyong utos; ano ang dapat kong gawin ngayon?”