Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
ववुश्च परुषा वाता रजोव्याप्ता महारवाः / मन्दरश्मिरशीतांशुरभूतसंरक्तमण्डलः
Transliteration
vavuśca paruṣā vātā rajovyāptā mahāravāḥ / mandaraśmiraśītāṃśurabhūtasaṃraktamaṇḍalaḥ
Translation
Humagupit ang marahas na hangin at umalingawngaw ang nakatatakot na ugong na puno ng alikabok. Maging ang buwang may banayad na sinag ay nagmistulang pulang bilog.
Word by Word
ववुःblew
ववुः:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural)
चand
च:
समुच्चय (Samuccaya/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
परुषाःharsh
परुषाः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; agrees with ‘वाताः’
वाताःwinds
वाताः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural
रजः-व्याप्ताःfilled with dust
रजः-व्याप्ताः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootरजस् (प्रातिपदिक) + व्याप्त (प्रातिपदिक; √आप् + वि, क्त)
Formतत्पुरुष-समास; क्त-प्रत्ययान्त; Masculine, Nominative (1st), Plural; ‘pervaded with dust’
महा-रवाःloud-roaring
महा-रवाः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; Masculine, Nominative (1st), Plural; agrees with ‘वाताः’
मन्द-रश्मिःthe one with dim rays
मन्द-रश्मिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्द (प्रातिपदिक) + रश्मि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; Masculine, Nominative (1st), Singular
अशीतांशुःthe moon
अशीतांशुः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअशीत (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; Masculine, Nominative (1st), Singular; epithet of the Moon (‘cool-rayed’)
अभूतbecame
अभूत:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)
संरक्त-मण्डलःhaving a reddened disc
संरक्त-मण्डलः:
कर्तृ-विशेषण (Karta-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसंरक्त (प्रातिपदिक; √रञ्ज् + सम्, क्त) + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; क्त-प्रत्ययान्त; Masculine, Nominative (1st), Singular; agrees with ‘अशीतांशुः’