Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३४// सगर उवाच मुने परमतत्त्वज्ञध्यानज्ञानार्थकोविद / भगवद्भक्तिसंलीनमानसानुग्रहः कुतः

Sinabi ni Sagara: O Pantas, na nakakaalam ng Kataas-taasang Katotohanan, dalubhasa sa kahulugan ng pagninilay at kaalaman, saan nagmumula ang biyaya para sa isang isip na lulong sa debosyon sa Panginoon?

Verse 2

त्वयापि हि महाभाग यतः शंससि सत्कथाः / श्रुत्वा मृगमुखात्सर्वं भार्गवस्य विचेष्टितम्

O dakilang pinagpala, ikaw man ay naglalahad ng mga banal na salaysay; sapagkat mula kay Mṛgamukha ay narinig mo ang buong gawi at kasaysayan ni Bhārgava.

Verse 3

भूतं भवद्भविष्यं च नारायणकथान्वितम् / पुनः प्रपच्छ किं नाथ तन्मे वद सविस्तरम्

Tungkol sa nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap na kaugnay ng salaysay ni Nārāyaṇa—O Nātha, muli akong nagtatanong; ipaliwanag mo sa akin nang masinsinan.

Verse 4

वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि मृगस्य चरितं महत् / यथा पृष्टं तया सो ऽस्यै वर्णयामास तत्त्ववित्

Sinabi ni Vasiṣṭha: “Makinig ka, O Hari; isasalaysay ko ang dakilang kasaysayan ng usa. Gaya ng itinatanong niya, gayon din ipinaliwanag sa kanya ng nakaaalam ng katotohanan.”

Verse 5

श्रुत्वा तु चरितं तस्य भार्गवस्य महात्मनः / भूयः प्रपच्छ तं कान्तं ज्ञानतत्त्वार्थमादरात्

Pagkarinig sa kasaysayan ng dakilang Bhārgava, magalang niyang muling tinanong ang minamahal tungkol sa kahulugan ng katotohanan ng kaalaman (jñāna-tattva).

Verse 6

मृग्युवाच साधुसाधु महाभाग कृतार्थस्त्वं न संशयः / यदस्य दर्शनात्ते ऽद्य जातं ज्ञानमतीद्रियम्

Wika ng babaeng usa: “Mabuti, mabuti! O dakilang pinagpala, natamo mo na ang layon, walang alinlangan; sapagkat sa pagtanaw sa kanya, ngayon ay sumilang sa iyo ang kaalamang lampas sa mga pandama.”

Verse 7

अथातश्चात्मनः सर्वं ममापि वद कारणम् / कर्मणा येन संप्राप्तावावां तिर्यग्जनिं प्रभो

O Panginoon, ngayon ay ipahayag mo ang lahat ng dahilan tungkol sa akin at pati sa iyo—sa anong karma kaya kaming dalawa ay napasa-tiryak (hayop) na kapanganakan?

Verse 8

इति वाक्यं समाकर्ण्य प्रियायाः स मृगः स्वयम् / वर्णयामास चरितं मृग्यश्चैवात्मनस्तदा

Nang marinig ang mga salita ng minamahal, ang usa ay siya mismong nagsalaysay noon ng kasaysayan ng sarili at ng babaeng usa.

Verse 9

मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे यथाऽवां मृगतां गतौ / संसारे ऽस्मिन्नमहाभागे भावो ऽस्य भवकारणम्

Wika ng usa: “Makinig ka, mahal kong mapalad, kung paano tayong dalawa ay napasa pagiging-usa. Sa samsara na ito, o mapalad, ang ‘bhava’ o saloobin ang sanhi ng muling pagsilang.”

Verse 10

जीवस्य सदसभ्द्यां हि कर्मभ्यामागतः स्मृतिम् / पुरा द्रविडदेशे तु नानाऋद्धिसमाकुले

Sa jiva, ang pag-alaala (smriti) ay dumarating dahil sa mabuti at masamang karma. Noong una, sa lupain ng Dravida na hitik sa sari-saring kasaganaan, (nagising ang alaala).

Verse 11

ब्राह्मणानां कुले वाहं जातः कौशिकगोत्रिणाम् / पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः

Ako’y isinilang sa angkan ng mga Brahmana ng gotra na Kaushika. Ang aking ama ay si Shivadatta, dalubhasa sa mga shastra.

Verse 12

तस्य पुत्रा वयं जाताश्चत्वारो द्विजसत्तमाः / ज्येष्ठो रामो ऽनुजस्तस्य धमस्तस्यानु जः पृथुः

Kami ay apat na anak na lalaki niya, mga dakilang dvija. Ang panganay ay si Rama; ang kasunod ay si Dhama; at ang nakababatang kapatid ni Dhama ay si Prithu.

Verse 13

चतुर्थो ऽहं प्रिये जातो सूरिरित्यभिविश्रुतः / उपनीय क्रमात्सर्वाञ्छिवदत्तो महायशाः

Ako ang ikaapat, mahal, isinilang na tanyag sa pangalang “Suri.” Ang marangal na si Shivadatta ay nagsagawa ng upanayana para sa aming lahat nang sunod-sunod.

Verse 14

वेदानध्यापयामास सांगांश्च सरहस्यकान् / चत्वारो ऽपि वयं तत्र वेदाध्ययनतत्पराः

Itinuro niya sa amin ang mga Veda kasama ang mga angga at mga lihim na aral. Doon kaming apat ay lubos na nakatuon sa pag-aaral ng Veda.

Verse 15

गुरुशुश्रूषणे युक्ता जाता ज्ञानपरायणाः / गत्वारण्यं फलान्यंबुसमित्कुशमृदो ऽन्वहम्

Sa paglilingkod sa guro, kami’y naging nakatuon sa banal na kaalaman. Araw-araw kami’y pumupunta sa gubat upang magdala ng prutas, tubig, panggatong na samit, damong kusha, at lupa.

Verse 16

आनीय पित्रे दत्त्वाथ कुर्मो ऽध्ययनमेव हि / एकदा तु वयं सर्वे संप्राप्ता पर्वते वने

Pagkatapos dalhin at ihandog sa ama, kami’y nagpatuloy lamang sa pag-aaral. Minsan, kaming lahat ay nakarating sa gubat sa bundok.

Verse 17

औद्भिदं नाम लोलक्षि कृतमालातटे स्थितम् / सर्वे स्नात्वा महानद्यामुषसि प्रीतमानसाः

O Lolaksi, sa pampang ng Ilog Krtamala naroon ang banal na pook na tinatawag na Audbhida. Sa bukang-liwayway, naligo ang lahat sa dakilang ilog na iyon na may pusong masaya.

Verse 18

दत्तार्घाः कृतजप्याश्च समारूढा नागोत्तमम् / शालस्तमालैः प्रियकैः पनसैः कोविदारकैः

Matapos maghandog ng arghya at tapusin ang japa, sumakay silang lahat sa Naga-utama, ang marangal na elepante. Sa paligid ay may mga punong sala, tamala, priyaka, langka, at kovidara.

Verse 19

सरलार्जुनपूगैश्च खर्जूरैर्नारिकेलकैः / जंबूभिः सहकारैश्च कट्फलैर्बृहतीद्रुमैः

Doon ay may mga punong sarala at arjuna, bunga ng areka, datiles, at niyog; gayundin ang jambū, mangga (sahakara), at katphala, mga punong malalaki.

Verse 20

अन्यैर्नानाविधैर्वृक्षैः परार्थप्रतिपादकैः / स्निग्धच्छायैः समाहृष्टनानापक्षिनिनादितैः

Mayroon pang iba’t ibang punong nagbibigay-ginhawa sa kapwa. Malamig at banayad ang lilim, at ang lugar ay umaalingawngaw sa huni ng sari-saring ibon na puno ng galak.

Verse 21

शार्दूल हरिभिर्भल्लैर्गण्डकैर्मृगनाभिभिः / गचैन्द्रैः शारभाद्यैश्च सेवितं कन्दरागतैः

Ang pook na iyon ay dinadalaw ng mga hayop na naninirahan sa yungib: tigre (śārdūla), leon (hari), oso (bhalla), rino (gaṇḍaka), usang-kasturi (mṛganābhi), mga elepanteng hari, at śārabha at iba pa.

Verse 22

मल्लिकापाटलाकुन्दकर्णिकारकदंबकैः / सुगन्धिभिर्वृतं चान्यैर्वातोद्धूतपरगिभिः

Ang pook na iyon ay napalilibutan ng mababangong bulaklak na mallikā, pāṭalā, kunda, karṇikāra at kadamba, pati ng iba pang bulaklak na ang polen ay tinatangay ng hangin.

Verse 23

नानामणिगणाकीर्णैर्नीलपीतसितारुणैः / शृङ्गैः समुल्लिखन्तं च व्योम कौतुकसं युतम्

Ang mga sungay nito, hitik sa sari-saring hiyas na bughaw, dilaw, puti at pula, ay wari’y kumikiskis sa kalangitan; ang tanawin ay puspos ng pagkamangha.

Verse 24

अत्युच्चपातध्वनिभिर्निर्झरैः कन्दरोद्गतैः / गर्ज्जतमिव संसक्तं व्यालाद्यैर्मृगपक्षिभिः

Sa ugong ng mga talon na bumubuhos mula sa napakataas na bangin at lumalabas sa mga yungib, ang pook ay tila umuungal; hitik sa mga ahas, mababangis na hayop, at mga ibon.

Verse 25

तत्रातिकौतुकाहृष्टदृष्टयोभ्रातरो वयम् / नास्मार्ष्म चात्मनात्मानं वियुक्ताश्च परस्परम्

Doon kaming magkakapatid ay labis na nabighani at nagalak; nalimutan namin ang aming sarili at nagkahiwa-hiwalay pa kami sa isa’t isa.

Verse 26

एतस्मिन्नन्तरे चैका मृगी ह्यगात्पिपासिता / निर्झरापात शिरसि पातुकामा जलं प्रिये

Sa sandaling iyon, mahal ko, isang inahing usa na uhaw na uhaw ang dumating sa tuktok ng bagsak ng talon, nagnanais uminom ng tubig.

Verse 27

तस्याः पिबन्त्यास्तु जलं शार्दूलो ऽतिभयङ्करः / तत्र प्राप्तो यदृच्छातो जगृहे तां भयर्दिताम्

Habang umiinom siya ng tubig, isang napakakakilabot na tigre ang biglang dumating doon at sinunggaban siya na nanginginig sa takot.

Verse 28

अहं तद्ग्रहणं पश्यन्भयेन प्रपलायितः / अत्युच्चवत्त्वात्पतितो मृतश्चैणीमनुस्मरन्

Nang makita kong sinunggaban siya, tumakas ako sa takot; nahulog mula sa napakataas at namatay habang inaalala ang inahing usa.

Verse 29

सा मृता त्वं मृगी जाता मृग स्त्वाहमनुस्मरन् / जातो भद्रे न जाने वै क्व गाता भ्रातरो ऽग्रजाः

Namatay siya; ikaw ay ipinanganak na inahing usa, at ako’y ipinanganak na usang lalaki habang inaalala ka. O mabuti, hindi ko alam kung saan napunta ang mga nakatatandang kapatid.

Verse 30

एतन्मे स्मृतिमापन्नं चरितं तव चात्मतः / भूतं भविष्यं च तथा शृणु भद्रे वदाम्यहम्

Ang kasaysayan mo at akin ay bumalik sa aking alaala; O mabuti, pakinggan mo rin ang nakaraan at hinaharap, sapagkat sasabihin ko.

Verse 31

यो ऽयं वा वृष्ठसंलग्नो व्याधो दूरस्थितो ऽभवत् / रामस्यास्य भयात्सो ऽपि भक्षितो हरिणा धुना

Ang mangangaso na nakatayo sa malayo at basang-basa sa ulan ay, dahil sa takot sa Ramang ito, ngayo’y nilamon na ng isang usa.

Verse 32

प्राणांस्त्यक्त्वा विधानेन स्वर्गलोकं गमिष्यति / अवाभ्यां तु जलं पीतं मध्यमे पुष्करे त्विह

Kapag iniwan ang buhay ayon sa wastong ritwal, siya’y tutungo sa langit na loka. Dito sa gitnang Pushkara, kaming dalawa ay uminom ng banal na tubig.

Verse 33

संदृष्टो भार्गवश्चायं साक्षाद्विष्णुस्वरूपधृक् / तेनानेकभवोत्पन्नं पातकं नाशमागतम्

Ang Bhargava na ito ay nakita bilang tuwirang nagtataglay ng anyo ni Vishnu. Sa kanyang darshan, ang kasalanang naipon sa maraming kapanganakan ay naglaho.

Verse 34

अगस्त्यदर्शनं लब्ध्वा श्रुत्वा स्तोत्रं गतिप्रदम् / गमिष्यावः शुभांल्लोकान्येषु गत्वा न शोचति

Matapos makita si Agastya at marinig ang himnong nagbibigay ng landas, tutungo tayo sa mga mapalad na daigdig; pagdating doon, wala nang dalamhati.

Verse 35

इत्येवमुक्त्वा स मृगः प्रियायै प्रियदर्शनः / विरराम प्रसन्नात्मा पश्यन्राममना तुरः

Pagkasabi nito, ang magandang anyong usa ay nagsalita sa kanyang minamahal. Tumigil siyang may payapang loob, at sabik na tumitig kay Rama.

Verse 36

भर्गवः श्रुतवांश्चैव मृगोक्तं शिष्यसंयुतः / विस्मितो ऽभूच्च राजेन्द्र गन्तुं कृतमतिस्तथा

O Rajendra, narinig ni Bhargava kasama ang mga alagad ang sinabi ng usa at namangha; saka siya nagpasiyang umalis.

Verse 37

अकृतव्रमसंयुक्तो ह्यगस्त्यस्याश्रमं प्रति / स्नात्वा नित्यक्रियां कृत्वा प्रतस्थे हर्षितो भृशम्

Siya, na may taglay na banal na panata at mga tuntunin, ay tumungo sa ashram ni Rishi Agastya. Pagkaligo at matapos ang mga arawang ritwal, siya’y umalis na lubhang nagagalak.

Verse 38

रामेण गच्छता मार्गे दृष्टो व्याधो मृतस्तदा / सिंहस्य संप्रहारेम विस्मितेन महात्मना

Sa daan habang naglalakbay si Rama, nakita niya noon ang isang mangangaso na patay na, napatay sa hampas ng leon; namangha ang dakilang si Rama.

Verse 39

अध्यर्द्धयोजनं गत्वा कनिष्ठं पुष्करं प्रति / स्नात्वा माध्याह्निकीं सन्ध्यां चका रातिमुदान्वितः

Matapos maglakbay ng isa’t kalahating yojana, narating niya ang Munting Pushkara. Doon siya naligo at isinagawa ang sandhya sa tanghali, at napuspos ng galak.

Verse 40

हितं तदात्मनः प्रोक्तं मृगेण स विचारयन् / तावत्तत्पृष्ठसंलग्नं मृगयुग्ममुपागतम्

Habang pinag-iisipan niya ang sinabi ng usa tungkol sa ikabubuti niya, biglang dumating ang isang pares ng usa na wari’y nakadikit sa kanyang likuran.

Verse 41

पुष्करे तु जलं पीत्वाभिषिच्यात्मतनुं जलैः / पश्यतो भार्गवस्यागादगस्त्याश्रमसंमुखम्

Sa Pushkara, uminom siya ng tubig at binuhusan ang sariling katawan na parang abhisheka; sa harap ni Bhargava na nakamasid, tumungo siya sa ashram ni Agastya.

Verse 42

रामो ऽपि सन्ध्यां निर्वर्त्त्य कुंभजस्याश्रमं ययौ / विपद्गतं पुष्करं तु पश्यमानो महामनाः

Si Rama rin ay nagsagawa ng sandhya at nagtungo sa ashram ni Kumbhaja (Agastya). Nakita niyang nasa kapahamakan ang Pushkara, kaya’t nagpatuloy ang dakilang-loob.

Verse 43

विष्णोः पदानि नागानां कुण्डं सप्तर्षिसंस्थितम् / गत्वोपस्पृश्य शुच्यंभो जगामागस्त्यसंश्रयम्

Pumunta siya sa mga bakas ng paa ni Vishnu at sa sagradong lawa ng mga Naga na kinaroroonan ng Pitong Rishi. Pagkatapos maglinis sa banal na tubig, nagtungo siya sa kanlungan ni Agastya.

Verse 44

यच्च ब्रह्मसुता राजन्समायाता सरस्वती / त्रीन्संपूरयितुं कुण्डानग्निहोत्रस्य वै विधेः

At o Hari, dumating din si Sarasvati, anak ni Brahma, upang ganapin ayon sa wastong ritwal ang pagpuno sa tatlong kundha para sa agnihotra.

Verse 45

तत्र तीरे शुभं पुण्यं नानामुनिनिषेवितम् / ददर्श महदाश्चर्यं भार्गवः कुंभजाश्रमम्

Sa pampang doon ay may mapalad at banal na lugar na dinadalaw ng maraming muni. Nasaksihan ni Bhargava ang dakilang kababalaghan ng ashram ni Kumbhaja.

Verse 46

मृगैः सिंहैः सहगतैः सेवितं शान्तमानसैः / कुटरैरर्जुनैर्निंबैः पारिभद्रधवेगुदैः

Ang ashram ay dinadalaw ng mga usa at leon na may payapang loob, na magkasamang namumuhay; at napaliligiran ng mga punong kutara, arjuna, neem, paribhadrā, dhava, at gūda.

Verse 47

खदिरासनखर्जूरैः संकुलं बदरीद्रुमैः / तत्र प्रविश्य वै रामो ह्यकृतव्रणसंयुतः

Sa gubat na siksik sa mga punong khadira, āsana, kharjūra at badarī, pumasok doon si Rama na walang sugat sa katawan.

Verse 48

ददर्श मुनिमासीनं कुम्भजं शान्तमानसम् / स्तिमितोदसरः प्रख्यं ध्यायन्तं ब्रह्म शाश्वतम्

Doon niya nakita ang muning Kumbhaja na nakaupo sa upuan—payapa ang isip, tulad ng lawa na di gumagalaw, at nagmumuni sa walang hanggang Brahman.

Verse 49

कौश्यां वृष्यां मार्गकृत्तिं वसानं पल्लवोटजे / ननाम च महाराज स्वाभिधानं समुच्चरन्

Sa kubong yari sa murang dahon, siya’y nakasuot ng telang kauśeya at balat ng usa; noon, O Maharaja, binigkas ni Rama ang sariling pangalan at yumukod sa pagpupugay.

Verse 50

रामो ऽस्मि जामदग्न्यो ऽहं भवन्तं द्रष्टुमागतः / ताद्विद्धि प्रणिपातेन नमस्ते लोकभावन

Ako si Rama, anak ni Jamadagni; naparito ako upang makita ka. Alamin mo ito sa aking pagpapatirapa—O tagapagtaguyod ng daigdig, pagpupugay sa iyo.

Verse 51

इत्युक्तवन्तं रामं तु उन्मील्य नयने शनैः / दृष्ट्वा स्वागतमुच्चार्य तस्मायासनमादिशत्

Nang masabi ni Rama iyon, dahan-dahang idinilat ng muni ang mga mata; pagkakita sa kanya, sinabi ang “maligayang pagdating” at ipinag-utos ang upuan para sa kanya.

Verse 52

मधुपर्कं समानीय शिष्येण मुनिपुङ्गवः / ददौ पप्रच्छ कुशलं तपसश्च कुलस्य च

Ipinadala ng pantas na muni ang alagad upang dalhin ang madhuparka at ibinigay niya ito; saka niya tinanong ang kagalingan ng tapas at ng angkan.

Verse 53

स पृष्टस्तेन वै रामो घटोद्भवमुवाच ह / भवत्संदर्शनादीश कुशलं मम सर्वतः

Nang tanungin siya, sinabi ni Rama kay Ghatodbhava: “O Panginoon, sa iyong pagdatal at darśan, ako’y ligtas at maayos sa lahat ng dako.”

Verse 54

किं त्वङ्कं संशयं जातं छिन्धि स्ववचनामृतैः / मृगश्चैको मया दृष्टो मध्यमे पुष्करे विभो

Anong pag-aalinlangan ang sumibol sa iyo? Putulin mo ito sa pamamagitan ng amrita ng iyong mga salita. O Vibhu, sa gitnang Pushkara ay nakita ko ang isang usa.

Verse 55

तेनोक्तमखिलं वृत्तं मम भूतमनागतम् / तच्छूत्वा विस्मयाविष्टो भवच्छरणमागतः

Isinalaysay niya ang buong pangyayari ng aking nakaraan at darating. Nang marinig ko iyon, napuno ako ng pagkamangha at lumapit sa iyong kanlungan.

Verse 56

पाहि मां कृपया नाथ साधयन्त महामनुम् / शिवेन दत्तं कवच मम साधयतो गुरो

O Nātha, mahabag kang iligtas ako—ako’y nagsasagawa ng sādhana ng dakilang mantra. O Guro, nawa’y ang kavaca na ibinigay ni Śiva ang magtanggol sa akin sa pagsasanay na ito.

Verse 57

कृष्मस्य समतीत तु साधिकं हि शरच्छतम् / न च सिद्धिमवाप्तो ऽहं तन्मे त्वं कृपया वद

Lumipas na ang panahon ng kṛṣma at mahigit sandaang taglagas ang nagdaan, ngunit hindi ko pa natamo ang siddhi; kaya maawa ka at sabihin sa akin ang dahilan.

Verse 58

वसिष्ठ उवाच एवं प्रश्नं समाकर्ण्य रामस्य सुमहात्मनः / क्षणं ध्यात्वा महाराज मृगोक्तं ज्ञातवान् हृदा

Sinabi ni Vasiṣṭha: Nang marinig ang tanong ni Rāma na dakila ang loob, O Mahārāja, nagmuni siya sandali at nalaman sa puso ang sinabi ng usa.

Verse 59

मृगं चापि समायातं मृग्या सह निजाश्रमे / श्रोतुं कृष्णामृतं स्तोत्रं सर्वं तत्कारण मुनिः / विचार्याश्वासयामास भार्गवः स्ववचोमृतैः

Dumating din ang usa sa sariling āśrama kasama ang babaeng usa upang makinig sa himnong “Kṛṣṇāmṛta”. Matapos pag-isipan ng muni ang lahat ng sanhi, pinalakas ni Bhārgava ang loob nito sa pamamagitan ng nektar ng kanyang mga salita.