Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे पुण्यदेशानुकीर्त्तनं नाम त्रयोदशो ऽध्यायः // १३// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि सर्वदानफलानि च / श्राद्धकर्मणि मेध्यानि वर्जनीयानि यानि च

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa gitnang bahagi na ipinahayag ni Vāyu, sa ikatlong upoddhāta-pāda, sa Śrāddha-kalpa, ang ikalabintatlong kabanata na tinatawag na “Pagpupuri sa mga Lupang Mapalad.” Wika ni Bṛhaspati: Mula rito’y ipaliliwanag ko ang bunga ng lahat ng pag-aalay (dāna), at ang mga dalisay at ang mga dapat iwasan sa ritwal ng śrāddha.

Verse 2

हिमप्रपतने कुर्यादा हरेद्वा हिमं ततः / अग्निहोत्रमुपायुष्यं पवित्रं परमं हितम्

Sa oras ng pag-ulan ng yelo, gawin (ayon sa kaya) o kaya’y pagkatapos ay alisin ang yelong iyon. Ang Agnihotra ay nagpapahaba ng buhay, lubhang dalisay, at pinakamainam na kapakinabangan.

Verse 3

नक्तं तु वर्जयेच्छ्राद्धं राहोरन्यत्र दर्शनात् / सर्वस्वेनापि कर्त्तव्यङ्क्षिप्रं वै राहुदर्शने

Iwasan ang śrāddha sa gabi, maliban na lamang kung may paglitaw ni Rāhu. Ngunit kapag nakita si Rāhu, dapat gawin agad ang śrāddha kahit pa ibuhos ang lahat ng ari-arian.

Verse 4

उपरागे न कुर्याद्यः पङ्के गौरिव सीदति / कुर्वाणस्तत्तरेत्पापं सती नौरिव सागरे

Ang hindi gumagawa ng (śrāddha) sa oras ng eklipse ay lulubog na parang bakang naipit sa putik. Ngunit ang gumagawa nito’y tatawid sa kasalanang iyon na gaya ng matibay na bangka sa dagat.

Verse 5

वैश्वदेवं च सौम्यं च खड्गमांसं परं हविः / विषाणवर्जं खड्गस्य मात्सर्यान्नाशयामहे

Sa mga ritwal na Vaiśvadeva at Saumya, ang karne ng khaḍga ang pinakadakilang handog; sa bahaging walang sungay ng khaḍga, winawasak namin ang inggit.

Verse 6

त्वाष्ट्रा वै यजमानेन देवेशेन महात्मना / पिबञ्छचीपतिः सोमं पृथिव्यां मध्यगः पुरा

Sa yajña ni Tvaṣṭṛ na isinagawa ng dakilang yajamāna, ang Panginoon ng mga deva, si Śacīpati Indra, noong unang panahon ay tumindig sa gitna ng daigdig at uminom ng Soma.

Verse 7

श्यामाकास्तत्र उत्पन्नाः पित्रर्थमपरजिताः / विप्रुषस्तस्य नासाभ्यामासक्ताभ्यां तथेक्षवः

Doon, alang-alang sa mga Pitṛ, sumibol ang di-matatalong śyāmāka; at mula sa mga patak na dumikit sa dalawang butas ng ilong niya, sumilang din ang ikṣu, ang tubo.

Verse 8

श्रेष्मलाः शीतलाः स्निग्धा मधुराश्च तथेक्षवः / श्यामाकैरिक्षुभिश्चैव पितॄणां सर्वकामिकम्

Ang ikṣu (tubo) ay nagpaparami ng plema, malamig, madulas, at matamis; sa śyāmāka at tubo, ang handog para sa mga Pitṛ ay nagiging tagapagkaloob ng lahat ng ninanais.

Verse 9

कुर्यादाग्रयणं यस्तु स शीघ्रं सिद्धिमाप्नुयात् / श्यामाकास्तु द्विनामानो विहिता यजनेस्मृते

Ang sinumang magsagawa ng Āgrayaṇa ay agad makakamit ang ganap na tagumpay; sa Yajña-smṛti, ang śyāmāka ay itinakdang “may dalawang pangalan”.

Verse 10

यस्मात्तेदेवसृष्टास्तु तस्मात्ते चाक्षयाः स्मृताः / प्रसातिकाः प्रियङ्गुश्च मुद्गाश्च हरितास्तथा

Sapagkat itinuturing na nilikha ng mga deva ang mga ito, kaya sila’y inaalala bilang ‘akṣaya’—hindi nauubos: prasātikā, priyaṅgu, mudga (monggo), at harita rin.

Verse 11

एतान्यपि समानानि श्यामाकानां गुणैस्तु तैः / कृष्णमाषास्तिलाश्चैव श्रेष्ठास्तु यवशालयः

Ang mga ito’y kapantay din ng śyāmāka sa mga katangiang iyon; gayundin ang kṛṣṇamāṣa at linga—ngunit ang yava (sebada) ang sinasabing pinakadakila.

Verse 12

महायवाश्च निष्पावास्तथैव च मधूलिकाः / कृष्णाश्चैवान्नलोहाश्च गर्ह्याः स्युः श्राद्धकर्मणि

Ang mahāyava, niṣpāva at madhūlikā; gayundin ang kṛṣṇā at annaloha—ay itinuturing na dapat iwasan sa śrāddha-karman.

Verse 13

राजमाषास्तथान्ये वै वर्जनीयाः प्रयत्नतः / मसूराश्चैव पुण्याश्च कुसुंभं श्रीनिकेतनम्

Ang rājamāṣa at ilang iba pang butil ay dapat iwasan nang buong pagsisikap; ngunit ang masūr ay mapagpala, at ang kusumbha’y tinatawag na tahanan ni Śrī.

Verse 14

वर्षास्वतियवा नित्यं तथा वृषकवासकौ / बिल्वामलकमृद्वीकापनसाम्रातदाडिमाः

Sa panahon ng tag-ulan, ang atiyava ay laging (angkop); gayundin ang vṛṣaka at vāsaka; at ang bilva, āmalaka, mṛdvīkā (pasas), panasa (langka), āmra (mangga), āta at dāḍima (granada).

Verse 15

तवशोलंयताक्षौद्रखर्जूराम्रलानि च / खशेरुकोविदार्यश्च तालकन्दं तथा विसम्

Ang tavaśolaṃyatā, pulot na akṣaudra, datiles at mangga; gayundin ang khaśeru, kovidārī, ugat ng tala at lason—lahat ay binanggit na banal na sangkap.

Verse 16

तमालं शतकन्दं च मद्वसूचान्तकान्दिकी / कालेयं कालशाकं च भूरिपूर्णा सुवर्चला

Ang tamāla at śatakanda; madvasūcā-antakāndikī; kāleya at kālaśāka; at pati bhūripūrṇā at suvarcalā—lahat ay inaalala bilang mga sangkap na mapagpala.

Verse 17

मांसाक्षं दुविशाकं च बुबुचेता कुरस्तथा / कफालकं कणा द्राक्षा लकुचं चोचमेव च

Ang māṃsākṣa, duviśāka, bubucetā at kura; gayundin ang kaphālaka, kaṇā, ubas, lakuca at coca—ang mga ito ay binanggit na sangkap.

Verse 18

अलाबुं ग्रीवकं वीरं कर्कन्धूमधुसाह्वयम् / वैकङ्कतं नालिकेरशृङ्गज पकरूषकम्

Ang alābu, grīvaka, vīra, at karkandhū (tinatawag na madhu); gayundin ang vaikaṅkata, nālikera (niyog), śṛṅgaja at pakarūṣaka—ang mga ito’y binanggit din.

Verse 19

पिप्पली मरिचं चैव पठोलं बृहतीफलम् / सुगन्धमांसपीवन्ति कषायाः सर्व एव च

Ang pippalī, marica, paṭhola at bunga ng bṛhatī; sugandhamāṃsapīvanti—at lahat ng kaṣāya—ay sinasabing may mapaklang-lasa (kaṣāya).

Verse 20

एवमादीनि चान्यानि वराणि मधुराणि च / नागरं चात्र वै देयं दीर्घमूलकमव च

Gayundin, dapat ihandog ang iba pang mararangal at matatamis na pagkain; at dito ay nararapat ialay ang tuyong luya (nāgara) at mahabang labanos (dīrghamūlaka).

Verse 21

वंशः करीरः सुरसः सर्जकं भूस्तृणानि च / वर्जनीयानि वक्ष्यामि श्राद्धकर्मणि नित्यशः

Ang kawayan, karīra, surasā, sarjaka, at mga damo sa lupa—ang mga ito’y laging dapat iwasan sa ritwal na śrāddha; sasabihin ko ang mga dapat talikdan.

Verse 22

लशुनं गृञ्जनं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / करंभाद्यानि चान्यानि हीनानि रसगन्धतः

Ang bawang, gṛñjana (sibuyas at kahalintulad), at tubig-lawa; pati karaṃbha at iba pa—mababa sa lasa at amoy kaya (sa śrāddha) di nararapat.

Verse 23

श्राद्धकर्मणि वर्ज्यानि कारणं चात्र वक्ष्यते / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितस्य बलेः सुरैः

Sa ritwal na śrāddha, ang mga ito’y dapat iwasan—at ang dahilan ay sasabihin dito: noong unang panahon sa digmaan ng mga deva at asura, nang magapi ng mga deva si Bali.

Verse 24

शरैस्तु विक्षतादङ्गात्पतिता रक्तबिन्दवः / तत एतानि जातानि लशुनादीनि सर्वशः

Mula sa katawan niyang nasugatan ng mga palaso, tumulo ang mga patak ng dugo; mula roon ay sumibol sa lahat ng dako ang bawang at mga katulad nito.

Verse 25

तथैव रक्तनिर्यासा लवणान्यौषरणि च / श्रद्धकर्मणि वर्ज्यानि याश्च नार्यो रजस्वलाः

Gayundin, ang katas ng dugo, asin at mga bagay na maalat-alkali, at ang mga babaeng may regla—ay dapat iwasan sa ritwal na Śrāddha.

Verse 26

दुर्गन्धं फेनिलं चैव तथा वै पल्वलोदकम् / लभेद्यत्र न गौस्तृप्तिं नक्तं यच्चैव गुह्यते

Ang mabaho, mabula, at tubig mula sa putikan; ang lugar na di nasisiyahan ang baka; at ang anumang itinatago sa gabi—huwag tanggapin.

Verse 27

आविकं मार्गमौष्ट्रं च सर्वमेकशफं च यत् / माहिषं चामरं चैव पयो वर्ज्यं विजानता

Ang gatas ng tupa, usa, kamelyo, at lahat ng hayop na may iisang kuko; pati gatas ng kalabaw at chamara (yak)—dapat iwasan ng nakaaalam ng dharma.

Verse 28

अतः परं प्रवक्ष्यामि वर्ज्यान्देशान्प्रयत्नतः / न द्रष्टव्यं च यैः श्राद्धं शौचाशौचं च कृत्स्नशः

Mula rito, ilalahad ko nang masikap ang mga lupang dapat iwasan; yaong hindi nakikita ang ganap na pagsasagawa ng Śrāddha at ng mga tuntunin ng kalinisan at di-kalinisan.

Verse 29

वन्यमूलफलैर्भक्ष्यैः श्राद्धं कुर्यात्तु श्रद्धया / राजनिष्ठामवाप्नोति स्वर्गमक्षयमेव च

Sa mga pagkaing mula sa ugat at bungang-gubat, isagawa ang Śrāddha nang may taimtim na pananampalataya; makakamit niya ang paggalang ng hari at ang langit na di-nawawala.

Verse 30

अनिष्टशब्दां संकीर्णां जन्तुप्याप्तामथाविलाम् / पूतिगन्धां तथा भूमिं वर्जयेच्छ्राद्धकर्मणि

Sa pagsasagawa ng Śrāddha, iwasan ang lupang puno ng di-kanais-nais na ingay, dinadapuan ng mga nilalang, marumi at mabaho.

Verse 31

नद्यः सागरपर्यन्ता द्वारं दक्षिणपूर्वतः / त्रिशङ्कोर्वर्जयेद्देशं सर्वं द्वादश योजनम्

Kung saan ang mga ilog ay umaabot hanggang dagat at ang pintuan ay nakaharap sa timog-silangan, ang lupain ni Triśaṅku ay dapat iwasan hanggang labindalawang yojana.

Verse 32

उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च वैकटम् / देशास्त्रिशङ्कवो नाम वर्ज्या वै श्राद्धकर्मणि

Ang mga lupain na tinatawag na Triśaṅkava, sa hilaga ng Mahānadī at sa timog ng Vaikaṭa, ay tunay na dapat iwasan sa Śrāddha.

Verse 33

कारस्कराः कलिङ्गश्च सिधोरुत्तरमेव च / प्रनष्टाश्रमधर्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः

Ang Kārasakara, Kaliṅga, at ang mga lupain sa hilaga ng Sindhu, pati ang mga bansang naparam ang dharma ng āśrama—ay dapat iwasan nang buong pagsisikap.

Verse 34

नग्नादयो न पश्येयुः श्राद्धकर्म व्यवस्थितम् / गच्छन्त्येतैस्तु दृष्टानि न पितॄंश्च पितामहांन

Ang mga hubad at iba pang di-nararapat ay huwag tumingin sa maayos na isinasagawang Śrāddha; sapagkat kapag nakita nila, hindi ito nakararating sa mga Pitṛ at Pitāmaha.

Verse 35

शंयुरुवाच नग्नादीन्भगवन्सम्यगाचक्ष्व परिपृच्छतः / बृहस्पतिरुवाच सर्वेषामेव भूतानां त्रयीसंवरणं स्मृतम्

Sinabi ni Śaṃyu: O Bhagawan, ipaliwanag nang wasto ang tungkol sa mga hubad at katulad nila; ako’y nagtatanong. Sinabi ni Bṛhaspati: Para sa lahat ng nilalang, ang Tatlong Veda ang itinuturing na tabing at pag-iingat.

Verse 36

तां ये त्यजन्ति संमोहात्ते वै नग्नादयो जनाः / प्रलीयते वृषो यस्मिन्निरालंबश्च यो बृषे

Ang mga tumatalikod doon (sa Tatlong Veda) dahil sa pagkalito, sila ang mga hubad at katulad nila. Doon nalulusaw ang Dharma (Vṛṣa), at ang sinumang nagiging walang sandigan para sa Dharma.

Verse 37

वृषं यस्तु परित्यज्य मोक्षमन्यत्र मार्गति / वृषो वेदाश्रमस्तस्मिन्यो वै सम्यङ्न पश्यति

Ang sinumang tumalikod sa Dharma (Vṛṣa) at maghanap ng mokṣa sa iba—ang Dharma ang mismong daan ng Veda at dharma ng mga āśrama; ang hindi nakakakita nito nang wasto ay naliligaw.

Verse 38

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो वृषलः स न संशयः / पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितैरसुरैस्तथा

Maging siya’y brāhmaṇa, kṣatriya, o vaiśya—siya’y vṛṣala, walang pag-aalinlangan. Noong unang panahon sa digmaan ng mga deva at asura, gayon din ang nangyari sa mga asurang natalo.

Verse 39

पाशण्डा वै कृतास्तात तेषां सृष्टिः प्रजायते / वृद्धश्रावकिनिर्ग्रन्थाः शाक्या जीवककार्पटाः

O anak, nilikha ang mga pāṣaṇḍa (mga aral na laban sa Veda), at mula sa kanila sumibol ang kanilang sariling salinlahi—vṛddha-śrāvaka, nirgrantha, śākya, jīvaka, kārpaṭa, at iba pa.

Verse 40

ये धर्मं नानुवर्त्तन्ते ते वै नग्नादयो जनाः / वृथा जटी वृथा मुण्डी वृथा नग्नश्च यो द्विजः

Ang mga hindi sumusunod sa Dharma ay tinatawag na mga hubad (mga tumalikod sa pananampalataya). Walang saysay ang buhok na gusot, ang ahit na ulo, o ang pagiging hubad para sa isang Dwija kung walang Dharma.

Verse 41

वृथा व्रती वृथा जापी ते वै नग्नादयो जनाः / कुलधर्मातिगाः शश्वद्वृथा वृत्तिकलत्रकाः

Walang saysay ang taong nananata, walang saysay ang nagcha-chant; sila ang mga hubad na tao. Para sa mga lumalabag sa tradisyon ng pamilya, ang kanilang kabuhayan at asawa ay walang saysay magpakailanman.

Verse 42

कृतकर्मदिशस्त्वेते कुपथाः परिकीर्त्तिताः / एतैर्हि दत्तं दृष्टं वै श्राद्धं गच्छति दानवान्

Ang mga nagpaparangalan ng kanilang mga gawa ay ipinapahayag na nasa masamang landas. Tunay nga, ang alay sa mga ninuno (Shraddha) na ibinigay o nakita nila ay napupunta sa mga Danava (demonyo).

Verse 43

ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च नास्तिको गुरुतल्पगः / दस्युश्चैव नृशंसश्च दर्णने तान्विसर्जयेत्

Ang pumatay ng Brahmin, ang walang utang na loob, ang ateista, ang lumapastangan sa asawa ng Guro, ang magnanakaw, at ang malupit—dapat iwasan ng isa na tingnan sila.

Verse 44

पतिताः क्रूरकर्माणः सर्वांस्तान्परिवर्जयेत् / देवतानामृषीणां च विवादे प्रवदन्ति ये

Dapat iwasan ng isa ang lahat ng mga nahulog sa kasalanan at gumagawa ng malulupit na gawain, gayundin ang mga nagsasalita ng pakikipagtalo tungkol sa mga diyos at mga pantas.

Verse 45

देवांश्च ब्राह्मणांश्चैव आम्नायं यस्तु निन्दति / असुरान्यातुधानांश्च दृष्टमेभिर्व्रजत्युत

Ang sinumang lumalait sa mga deva, sa mga Brahmana, at sa pamana ng Veda (āmnāya), ay tutungo sa daigdig ng mga asura at yātudhāna.

Verse 46

ब्राह्मं कृतयुगं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्र्रियं युगम् / वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम्

Ang Kṛtayuga ay tinawag na panahon ng mga Brahmana; ang Tretā ay panahon ng mga Kṣatriya. Ang Dvāpara ay sinasabing panahon ng mga Vaiśya; at ang Kaliyuga ay inaalala bilang panahon ng mga Śūdra.

Verse 47

कृते ऽपूज्यन्त पितरस्त्रेतायां तु सुरास्तथा / युद्धानि द्वापरे नित्यं पाखण्डाश्च कलौ युगे

Sa Kṛtayuga, sinasamba ang mga Pitṛ (ninuno); sa Tretāyuga, gayundin ang mga deva. Sa Dvāparayuga, laging may mga digmaan; sa Kaliyuga, lumalaganap ang pākhaṇḍa—mga huwad na aral at pagpapanggap.

Verse 48

अपमानापविद्धश्च कुक्कुटो ग्रामसूकरः / श्वा चैव हन्ति श्राद्धानि दर्शनादेव सर्वशः

Ang tandang na pinalayas dahil sa paghamak, ang baboy sa nayon, at ang aso—sa paglitaw pa lamang ay lubos nang nakasisira sa śrāddha.

Verse 49

श्वसूकरोप संसृष्टं दीर्घरोगिभिरेव च / पतितैर्मलिनैश्चैव न द्रष्टव्यं कथञ्चन

Ang mga nakikihalubilo sa aso at baboy, ang may malulubhang sakit na matagal, ang patita (nalugmok), at ang marurumi—huwag silang tingnan kailanman.

Verse 50

अन्नं पश्येयुरेते यत्तन्नार्हं हव्यकव्ययोः / उत्स्रष्टव्याः प्रधा नार्थैः संस्कारस्त्वापदो भवेत्

Ang pagkaing nakita na ng mga iyon ay hindi karapat-dapat sa handog na havya‑kavya (para sa mga deva at ninuno). Dapat itong itapon; sa kagipitan lamang maaaring isagawa ang paglilinis na ritwal.

Verse 51

हविषां संहतानां च पूर्वमेव विवर्जयेत् / सृष्टं युक्ताभिरद्भिश्च प्रोक्षणं च विधीयते

Ang mga havis na nagtipon o naghalo-halo ay dapat iwasan mula pa sa simula. Ngunit ang inihanda sa angkop na tubig ay dapat isailalim sa prokṣaṇa, ang pagwiwisik ayon sa tuntunin.

Verse 52

सिद्धार्थकैः कृष्णतिलैः कार्यं वाप्यपवारणम् / गुरुसूर्याग्निवास्राणां दर्शनं वापि यत्नतः

Gawin ang apavāraṇa, ang pag-alis ng dungis, gamit ang buto ng mustasa (siddhārtha) at itim na linga; o magsikap na mag-darśana sa Guro, sa Araw, sa Apoy (Agni), at sa banal na kasuotan.

Verse 53

आसनारूढमन्नाद्यं पादोपहतमेव च / अमेध्यैर्जङ्गमैर्दृष्टं शुष्कं पर्युषितं च यत्

Ang pagkain na napunta sa upuan, o natapakan/nasagi ng paa; na nakita o nahawakan ng maruruming hayop na gumagala; na tuyo o panis—ay dapat iwasan at itapon.

Verse 54

अस्विन्नं परिदग्धं च तथैवाग्नावलेहितम् / शर्कराकीटपाषाणैः केशैर्यच्चाप्यु पाहृतम्

Ang pagkaing hilaw, sunog, o nasunog sa apoy na parang dinilaan ng apoy; at yaong may halong buhangin-bato, insekto, bato, o buhok—ay dapat ding itapon.

Verse 55

पिण्याकं मथितं चैव तथा तिलयवादिषु / सिद्धीकृताश्च ये भक्ष्याः प्रत्यक्षलवणीकृताः

Ang latak (piṇyāka), mga bagay na hinalo, gayundin ang pagkaing mula sa linga at sebada, at ang mga pagkaing nilutong nilagyan ng asin sa harap mismo—dapat iwasan sa śrāddha.

Verse 56

दृष्ट्वा चैव तथा दोषोपात्तश्वोपहतं तथा / वाससा चावधूतानि वर्ज्यानि श्राद्धकर्मणि

Kapag nakita ang bagay na may dungis o nahipo/nasira ng aso, at ang pagkaing nahulog dahil sa pagpahid ng tela—lahat ito’y dapat iwasan sa śrāddha.

Verse 57

संति वेदविरोधेन केचिद्विज्ञाभिमानिनः / अयज्ञय तयो नाम ते ध्वंसंति यथा रजः

May ilan na sumasalungat sa Veda at nagmamalaking sila’y marurunong; sila’y tinatawag na ‘ayajñaya’—at naglalaho na parang alikabok.

Verse 58

दधिशाकं तथा भक्ष्यं तथा चौषधिवर्जितम् / वार्त्ताकं वर्जयेच्छ्राद्धे सर्वानभिषवानपि / सैन्धवं लवणं चैव तथा मानससंभवम्

Ang dadhi‑śāka (gulay na may yogurt), mga meryenda, at mga pagkaing walang halamang‑gamot; sa śrāddha iwasan ang vārttāka (talong) at lahat ng abhiṣava (nakalalasing/fermentado). Iwasan din ang asin na saindhava at ang asin na mula sa Manasa.

Verse 59

पवित्रे परमे ह्येते प्रत्यक्षमपि वर्तिते / अग्नौ प्रक्षिप्य गृङ्णीयाद्धस्तौ प्रक्षिप्य यत्नतः

Ang dalawang ito’y lubhang banal at kahit hayagan ay itinuturing na dalisay. Ihulog muna sa apoy saka tanggapin, at maingat na ilagay sa dalawang kamay (upang gamitin).

Verse 60

गमयेन्मस्तकं चैव ब्रह्मतीर्थं हि तत्स्मृतम् / द्रव्याणां प्रोक्षणं कार्यं तथैवावपनं पुनः

Idampi ang ulo roon—iyon ang tinatawag na ‘Brahmatirtha’. Dapat wisikan ng banal na tubig ang mga bagay, at gayundin ay muling pahiran/lagyan ng balot.

Verse 61

निधाय चाद्भिः सिंचेत्त त्तथा चासु निवेशनम् / अश्ममूलफलेक्षूणां रज्जूनां चर्मणामपि

Kapag nailagay na, buhusan ng tubig at saka ibalik sa wastong kinalalagyan—kabilang ang bato, ugat, bunga, tubo, mga lubid, at mga gamit na balat.

Verse 62

वैदलानां च सर्वेषां पूर्ववच्छौचमिष्यते / तथा दन्तास्थि दारुणां शृङ्गाणां चावलेखनम्

Ang lahat ng bagay na kawayan/rattan (vaidalā) ay nililinis ayon sa naunang tuntunin. Gayundin, ang ngipin, buto, kahoy, at sungay ay dapat kiskisin/kayurin upang luminis (avalekhana).

Verse 63

सर्वेषां मृन्मयानां च पुनर्दाहो विधीयते / मणिमुक्ताप्रवालानां जलजानां च सर्वशः

Para sa lahat ng bagay na luwad, itinakda ang ‘muling pagpapaputok’ (punardāha). Gayundin, para sa hiyas, perlas, korales, at lahat ng nagmumula sa tubig, may tuntunin ng paglilinis.

Verse 64

सिद्धार्थकानां कल्केन तिलकल्केन वा पुनः / स्याच्छौचं सर्वबालानामाविकानां च सर्वशः

Nagkakamit ng paglilinis sa pamamagitan ng dinikdik na mustasa (siddhārthaka) o dinikdik na linga. Sa gayon, ang lahat ng bagay na may balahibo/buhok at lahat ng gamit na lana (āvika) ay nagiging ganap na malinis.

Verse 65

द्विपदां चैव सर्वेषां मृद्भिरद्भिर्विधीयते / आद्यन्तयोस्तु शौचानामद्भिः प्रक्षालनं विधिः

Para sa lahat ng nilalang na may dalawang paa, ang paglilinis ay isinasagawa sa lupa at tubig; at sa simula at wakas ng pagdalisay, ang tuntunin ay ang paghuhugas sa tubig.

Verse 66

तथा कार्पासिकानां च भस्मना समुदाहृतम् / फलपुष्पपलाशानां प्लावनं चाद्भिरिष्यते

Gayundin, ang paglilinis ng telang bulak ay sinasabing sa pamamagitan ng abo; at ang prutas, bulaklak, at mga dahon ay dinadalisay sa pagbabanlaw ng tubig.

Verse 67

प्रोक्षणं ह्युपलेपश्च भूमेश्चैवावलेखनम् / निषेको गोक्रमो दाहः खननं शुद्धिरिष्यते

Ang pagwiwisik ng tubig, paglalagay ng pahid, pagkayod sa lupa, pagbuhos ng tubig, pagdaan ng bakas ng paa ng baka, pagsunog, at paghuhukay—ang mga ito’y itinuturing na paglilinis.

Verse 68

निष्क्रमो ऽध्वगतो ग्रामाद्वायुपूता वसुंधरा / पुंसां चतुष्पदां चव मृद्भिः शौचं विधीयते

Paglabas sa nayon at paglakad sa daan, may lupang pinadalisay ng hangin; sa lupang iyon itinatakda ang paglilinis para sa tao at mga hayop na may apat na paa.

Verse 69

एवमेव समुद्दिष्टः शौचानां विधिरुत्तमः / अनिर्दिष्टमतो यद्यत्तन्मे निगदतः शृणु

Sa ganitong paraan, naipahayag ang pinakamainam na tuntunin ng pagdalisay; ngayon, ang anumang hindi pa nabanggit, pakinggan ninyo habang sinasabi ko.

Verse 70

प्रातर्गृहाद्दक्षिणपश्चिमेन गत्वा चेषुक्षेपमात्रं पदं वै / कुर्यात्पुरीषं हि शिरो ऽवगुण्ठ्य न वै स्पृशेज्जातु शिरः करेण

Sa umaga, lumabas mula sa bahay patungong timog‑kanluran at lumakad nang kasinglayo ng abot ng paghagis ng palaso. Takpan ang ulo sa pagdumi at huwag kailanman hawakan ang ulo gamit ang kamay.

Verse 71

शुक्लैस्तृणैर्वा कार्ष्ठैर्वा पर्णैर्वेणुदलैन च / सुसंवृत्ते प्रदेशे च णन्तर्धाय वसुंधराम्

Gamit ang puting damo, kahoy, mga dahon o piraso ng kawayan, sa isang lugar na natatakpan nang maayos, tabunan ang lupa upang (ang dumi) ay maitago.

Verse 72

उद्धृत्योदकमादाय मृत्तिकां चैव वाग्यतः / दिवा उदङ्मुखः कुर्याद्रात्रौ वै दक्षिणामुखः

Pagkatapos sumalok ng tubig at kumuha ng lupa, magpigil ng pananalita. Sa araw ay humarap sa hilaga; sa gabi ay humarap sa timog.

Verse 73

दक्षिणेन तु हस्तेन गृहीत्वाथ कमण्डलुम् / शौचं वामेन हस्तेन गुदे तिस्रस्तु मृत्तिकाः

Hawakan ang kamaṇḍalu sa kanang kamay; magsagawa ng paglilinis gamit ang kaliwang kamay, at magpahid ng lupa nang tatlong ulit sa puwitan.

Verse 74

दश चापि शनैर्दद्याद्वामहस्ते क्रमेण तु / उभाभ्यां वा पुनर्दद्याद्द्वाभ्यां सप्त तु मृत्तिकाः

Sa kaliwang kamay, sunud-sunod at dahan-dahang magpahid ng lupa nang sampung ulit. O ulitin gamit ang dalawang kamay—gamit ang dalawa, pitong ulit ang lupa.

Verse 75

मृदा प्रक्षाल्य पादौ तु आचम्य च यथाविधि / आपस्त्वाद्यास्त्रयश्चैव सुर्याग्न्यनिलदेवताः

Hugasan ang mga paa gamit ang lupa at magsagawa ng ācaman ayon sa tuntunin; saka bigkasin ang tatlong mantra na nagsisimula sa ‘Āpastvā’, habang inaalala sina Surya, Agni, at Anila (hangin).

Verse 76

कुर्यात्संनिहितो नित्यमच्छिद्रे द्वे कमण्डलू / ःंसवार्यवनैरेव यथावत्पादधावनम्

Manatiling malapit araw-araw at maghanda ng dalawang kamaṇḍalu na walang tagas; saka hugasan nang wasto ang mga paa gamit ang tubig na tinatawag na ‘haṃsavāryavana’ at iba pa.

Verse 77

आचमनं द्वितीयं च देवकार्ये ततो ऽपरम् / उपवासस्त्रिरात्रं तु दुष्टमुक्ते ह्युदात्दृतः

Sa gawaing pang-deboto, magsagawa ng ikalawang ācaman at pagkatapos ay muli; at para sa nagsalita ng masamang salita, ang pag-aayuno sa loob ng tatlong gabi ang sinasabing dakilang pagsisisi.

Verse 78

विप्रकृष्टेषु कृच्छ्रं च प्राय श्चित्तमुदाहृतम् / स्पृष्ट्वा श्वानं श्वपाकं च तप्तकृच्छ्रं समाचरेत्

Sa mga kalagayang malayo (gaya ng aśauca), binanggit ang pagsisising ‘kṛcchra’; at kung nahipo ang aso at śvapāka (caṇḍāla), isagawa ang ‘taptakṛcchra’.

Verse 79

मानुषास्थीनि संस्पृश्य उपोष्यं शुचिकारणात् / त्रिरात्रमुक्तं सस्नेहान्येकरात्रमतो ऽन्यथा

Kapag nahipo ang mga buto ng tao, dapat mag-ayuno para sa kalinisan; kung may dumikit na langis/taba (sneha) ay tatlong gabi, kung wala ay isang gabi.

Verse 80

कारस्कराः कलिङ्गाश्च तथान्ध्रशबरादयः / पीत्वा चापोभूतिलपा गत्वा चापि युगं धरम्

Ang mga Karaskara, Kalinga, at gayundin ang Andhra–Sabara at iba pa, matapos uminom ng banal na gamot na parang tubig, ay nagpatuloy na taglay ang dharma ng yuga.

Verse 81

सिंधोरुत्तरपर्यन्तं तथोदीच्यन्तरं नरः / पापदेशाश्च ये केचित्पापैरध्युषिता जनैः

Hanggang sa hilagang hangganan ng Ilog Sindhu at sa loob ng lupain sa hilaga, may mga lupang makasalanan na tinitirhan ng mga taong nalulugmok sa kasalanan.

Verse 82

शिष्टैस्तु वर्जिता ये वै ब्राह्मणैल्वेदपारगैः / गच्छतां रागसंमोहात्तेषां पापं न गच्छति

Ang mga lupang iniiwasan ng mga mararangal at ng mga Brahmanang bihasa sa Veda—ang sinumang pumunta roon dahil sa pita at pagkalito, hindi iniiwan ng kasalanan; siya’y nabibihag sa sala.

Verse 83

गत्वा देशानपुण्यांस्तु कृत्स्नं पापं समश्नुते / आरुह्य भृगुतुङ्गं तु गत्वा पुण्यां सरस्वतीम्

Sa pagpunta sa mga lupang di-mabanal, tinatanggap ng tao ang kabuuan ng kasalanan; ngunit sa pag-akyat sa Bhṛgutunga at pagdating sa banal na Sarasvatī, nakakamit ang pagdadalisay.

Verse 84

आपगां च नदीं रम्यां गङ्गां देवीं महानदीम् / हिमवत्प्रभवा नद्यो याश्चान्या ऋषिपूचिताः

Ang marikit na ilog na iyon—ang Diyosa Ganga, ang dakilang ilog—at ang mga ilog na nagmumula sa Himavat, pati ang iba pang iginagalang ng mga rishi.

Verse 85

सरस्तीर्थानि सर्वाणि नदीः प्रस्रवणानि च / गत्वैतान्मुच्यते पापैः स्वर्गे चात्यन्तमश्नुते

Ang sinumang dumalaw sa lahat ng banal na pook sa mga lawa, ilog, at bukal at magsagawa ng banal na paliligo, ay napapalaya sa kasalanan at nagtatamo ng sukdulang ligaya sa langit.

Verse 86

दशरात्रमशौचं तु प्रोक्तं मृतकमूतके / ब्रह्मणस्य द्वादशाहं क्षत्रियस्य विधीयते

Ang aśauca dahil sa kamatayan o kapanganakan (mṛtaka-mūtaka) ay sinasabing sampung gabi; para sa Brahmana ay labindalawang araw, at para sa Kshatriya ay itinakda rin ayon sa batas-ritwal.

Verse 87

अर्द्धमासं तु वैश्यस्य मासं शूद्रस्य चैव ह / उदक्या सर्ववर्णानां चतूरात्रेण शुध्यति

Para sa Vaishya, kalahating buwan ang aśauca; para sa Shudra, isang buwan; ngunit dahil sa udakyā (panahon ng regla), ang lahat ng varna ay nalilinis sa loob ng apat na gabi.

Verse 88

उदक्यां सूतिकां चैव श्वानमन्तावसायिनम् / नग्नादीन्मृतहारांश्च स्पृष्ट्वा शौचं विधीयते

Kapag nahipo ang udakyā (babaeng may regla), sūtikā (nanganak), aso, mga antāvasāyin (tulad ng caṇḍāla), taong hubad, o tagapasan ng bangkay, itinatakda ang śauca (paglilinis at pagpapabanal).

Verse 89

स्नात्वा सचैलो मृद्भिस्तु शुद्धो द्वादशभिर्द्विजः / एतदेव भवेच्छौचं मैथुने वमने तथा

Nagiging malinis ang dvija kapag naligo nang may suot na damit at naglinis gamit ang lupa nang labindalawang ulit; ito rin ang śauca matapos ang pakikipagtalik at matapos ang pagsusuka.

Verse 90

मृदा प्रक्षाल्यहस्तौ तु कुर्याच्छौचं च मानवः / प्रक्षाल्य चाद्भिः स्नात्वा तु हस्तौ चैव पुनर्मृदा

Dapat linisin ng tao ang mga kamay sa lupa at isagawa ang pagdalisay. Pagkaraang maligo sa tubig, hugasan ang mga kamay at muling linisin sa lupa.

Verse 91

त्रिः कृत्वा द्वादशान्तानि यथा लेपस्तथा भवेत् / एवं शौचविधिर्दृष्टः सर्वकृत्येषु नित्यदा

Gawin ito nang tatlong ulit hanggang sa labindalawang bahagi, upang maging gaya ng pantay na pahid. Ganito ang tuntunin ng pagdalisay sa lahat ng gawain, palagi.

Verse 92

परिदद्यान्मृदस्तिस्रस्तिस्रः पादावसेचने / अरण्ये शौचमेतत्तु ग्राम्यं वक्ष्याम्यतः परम्

Sa paghuhugas ng paa, gumamit ng lupa nang tig-tatlong ulit. Ito ang pagdalisay sa gubat; susunod ay sasabihin ko ang tuntunin sa nayon.

Verse 93

मृदः पञ्चदशामेध्या हस्तादीनां विशेषतः / अतिरिक्तमृदं दद्यान्मृदन्ते त्वद्भिरेव च

Lalo na para sa mga kamay at iba pa, ang lupa ay ginagamit nang labinlimang ulit bilang panlinis. Kung kailangan, dagdagan pa, at sa huli ay banlawan sa tubig lamang.

Verse 94

अद्भिरव्यक्तके शौचमेतच्चैतेषु कृत्स्नशः / कण्ठं शिरो वा आवृत्य रथ्यापणगतो ऽपि वा

Sa lahat ng ito, kung hindi hayag ang karumihan, sapat na ang tubig para sa ganap na pagdalisay. Kahit takpan ang leeg o ulo at pumunta sa lansangan o pamilihan.

Verse 95

अकृत्वा पादयोः शौचमाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / पक्षाल्य पात्रं निक्षिप्य आचम्याभ्युक्षणं ततः

Kung hindi nilinis ang mga paa, kahit nakapag-ācaman na, nananatiling marumi. Hugasan ang sisidlan at ilagay, saka mag-ācaman at pagkatapos ay wisikan ng tubig na pampadalisay.

Verse 96

द्रव्यस्यान्यस्य तु तथा कुर्यादभ्युक्षणं ततः / पुष्पादीनां तृणानां च प्रोक्षणं हविषां तथा

Ang iba pang bagay ay dapat ding wisikan sa gayon ding paraan. Ang mga bulaklak, damo, at havis (handog) ay dapat ding proksan o wisikan upang luminis.

Verse 97

परात्दृतानां द्रव्याणां निधायाभ्युक्षणं तथा / नाप्रोक्षितं स्पृशेत्किञ्चिच्छ्रद्धे दैवे ऽथ वा पुनः

Kahit ang mga bagay na dinala mula sa malayo, kapag nailapag na, ay dapat ding wisikan upang luminis. Sa śrāddha o sa ritwal para sa mga diyos, huwag humipo ng anumang hindi pa nawiwisikan.

Verse 98

उत्तरोणाहरेद्द्रव्यं दक्षिणेन विसर्जयेत् / संवृते यजमानस्तु सर्वश्राद्धे समाहरेत्

Dalhin ang mga bagay gamit ang kaliwang (hilagang) kamay at ihandog/bitawan gamit ang kanang (timog) kamay. Ang yajamāna, na may pagpipigil at maayos na pananamit, ay dapat magtipon ng mga gamit sa buong śrāddha.

Verse 99

उच्छिष्टे स्याद्विपर्यासोदैवे पित्र्येतथैव च / दक्षिणेन तु हस्तेन दक्षिणां वेदिमालभेत्

Sa kalagayang ucchiṣṭa (may tira-tirang pagkain), nababaligtad ang ayos ng paggamit ng kamay; gayundin sa ritwal para sa mga diyos at sa mga ninuno. Sa kanang kamay lamang dapat hawakan/ilapag ang daksinā sa vedi.

Verse 100

कराभ्यामेव देवानां पितॄणां विकरं तथा / क्षरणं स्वप्नयोश्चैव तथा मूत्रपुरीषयो

Tungkol sa mga deva at mga Pitri, itinatakda ang paglilinis sa dungis na dulot ng kamay, sa pag-agos sa panaginip, at sa pag-ihi at pagdumi.

Verse 101

निष्ठीविते तथाभ्यङ्गे भुत्क्वा विपरिधाय च / उच्छिष्टानां च संस्पर्शे तथा पादावसेचने

Ang pagdura, pagmamasahe ng langis (abhyanga), pagkain at saka pagpapalit ng kasuotan, paghipo sa tira-tirang pagkain (ucchiṣṭa), at paghuhugas ng paa—may itinakdang paglilinis para sa lahat ng ito.

Verse 102

उच्छिष्टस्य च संभाषादशित्वा प्रयतस्य वा / संदेहेषु च सर्वेषु शिखां मुक्त्वा तथैव च

Kapag nakipag-usap sa taong nasa kalagayang ucchiṣṭa, o matapos kumain ang taong mapag-ingat sa kalinisan, at sa lahat ng bagay na may pagdududa—pati sa pagkalag ng śikhā—dapat magsagawa ng paglilinis.

Verse 103

विना यज्ञोपवीतेन मोघं तत्समुपस्पृशेत् / उष्ट्रस्यावेश्च संस्पर्शे दर्शने ऽवाच्यवाचिनाम्

Ang ācaman na walang yajñopavīta ay walang bunga; at kapag nahipo ang kamelyo o tupa, at kapag nakita ang mga nagsasalita ng di-dapat na salita, may itinakdang paglilinis.

Verse 104

जिह्वया चैव संस्वृश्य देतासक्तं तथैव च / सशब्दमेगुलीभिर्वा पतितं वा विलोकयन्

Ang paghipo gamit ang dila, pagkahumaling sa semilya, paggawa ng di-magalang na kilos gamit ang mga daliri na may tunog, o ang pagtitig sa patita (nalugmok)—para sa mga ito’y may itinakdang paglilinis.

Verse 105

स्थितो यश्चाचमेन्मोहदाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत् / उपविश्य शुचौ देशे प्रयतः प्रागुदङ्मुखः

Ang sinumang nakatayo at sa pagkalito ay nagsagawa ng ācaman, kahit matapos ay maaari pa ring maging marumi. Umupo sa malinis na lugar, magpigil ng sarili, at humarap sa silangan o hilaga.

Verse 106

पादौ प्रक्षाल्य हस्तौ च अन्तर्जानु त्वपः स्पृशेत् / प्रसन्नस्त्रिः पिबेद्वारि प्रयतः सुसमाहितः

Pagkahugas ng paa at kamay, hipuin ang tubig sa pagitan ng dalawang tuhod. Sa pusong payapa, may pagpipigil at pagtuon, uminom ng tubig nang tatlong ulit.

Verse 107

द्विरेव मार्जनं कुर्यात्सकृदभ्युक्षणं ततः / खानि मूर्द्धानमात्मानं हस्तौ पादौ तथैव च

Gawin ang mārjana (paglilinis) nang dalawang ulit, saka isang ulit na abhyukṣaṇa. Linisin ang mga daanan ng pandama, ang ulo, ang sariling katawan, pati mga kamay at paa.

Verse 108

अभ्युक्षयेत्ततस्तस्य यद्यन्मीमांसित भवेत् / एवमाचमतस्तस्य वेदा यज्ञास्तपांसि च

Pagkatapos, anumang nais niyang siyasatin ayon sa śāstra ay linisin sa pamamagitan ng abhyukṣaṇa. Sa ganitong ācaman, ang Veda, ang yajña, at ang tapa ay nagiging mabunga para sa kanya.

Verse 109

दानानि व्रतचर्याश्च भवन्ति सफलानि वै / क्रियां यः कुरुते मोहादनासम्येह नास्तिकः

Ang pag-aalay ng dāna at ang pagsunod sa vrata ay tunay na nagbubunga. Ngunit ang gumagawa ng ritwal dahil sa pagkalito sa panahong di nararapat, sa landas ng dharma ay tulad ng nāstika.

Verse 110

भवन्ति हि वृथा तस्य क्रिया ह्येता न संशयः / वाक्कायबुद्धिपूतानि अस्पृष्टं वाप्यनिन्दितम्

Walang pag-aalinlangan, ang mga gawaing iyon niya ay nauuwi sa wala. Ang nilinis ng salita, katawan, at isip ay di nadadapuan ng dungis at walang kapintasan.

Verse 111

ज्ञेयान्येतानि मेध्यानि दुष्टमेध्यो विपर्यये / मनोवाक्कायमग्निश्च कालश्चैवोपलेखनम्

Dapat kilalanin ang mga ito bilang ‘medhya’ (nakapaglilinis); kabaligtaran nito ang ‘dushta-medhya’. Isip, salita, katawan, apoy, at panahon—iyan ang mga paraan ng paglilinis.

Verse 112

विख्यापनं च शौचानां नित्यमज्ञानमेव वा / अतो ऽन्यथा तु यः कुर्यान्मोहाच्छौचस्य संकरम्

Ang pagpapahayag ng mga tuntunin ng kalinisan, o ang pananatili sa kamangmangan—iyan man ay (nagiging bunga). Kaya ang sinumang dahil sa pagkalito ay naghahalo-halo sa batas ng kalinisan, siya’y naliligaw.

Verse 114

पिशाचान्यातुधानांश्च फलं गच्छत्यसंशयम् / शौचे चाश्रद्दधानो हि म्लेच्छजातिषु जायते १४।११३// अयज्वा चैव पापश्च तिर्यग्योनिगतो ऽपि च / शौचेन मोक्षं कुर्वाणः स्वर्गवासी भवेन्नरः

Walang pag-aalinlangan, ang bunga nito’y napupunta sa mga piśāca at yātudhāna. Ang walang pananampalataya sa kalinisan ay isinisilang sa mga lahing mleccha. Kahit ang di nagsasagawa ng yajña, ang makasalanan, o ang napunta sa anyong-hayop—kung sa pamamagitan ng kalinisan ay magsikap sa moksha, siya’y nagiging naninirahan sa langit.

Verse 115

शुचिकामा हि देवा वै देवैश्चैतदुदाहृतम् / बीभत्सानशुचींश्चैव वर्जयन्ति सुराः सदा

Tunay na ninanais ng mga deva ang kadalisayan—mismong mga deva ang nagsabi nito. Ang mga kasuklam-suklam at marurumi ay laging iniiwasan ng mga sura.

Verse 116

त्रीणि शौचानि कुर्वन्ति न्यायतः शुभकर्मिणः / ब्रह्मण्यायाति थेयाय शौचयुक्ताय धीमते

Ang gumagawa ng mabuti ayon sa katarungan ay nagsasagawa ng tatlong uri ng kalinisan; sa taong may kadalisayan at dunong dumarating ang ningning ng pagka-Brahmana at diwa ng Dharma.

Verse 117

पितृभक्ताय दान्ताय सानुक्रोशाय च द्विजाः / तस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पितरः श्रीविवर्द्धनाः / मनसाकाङ्क्षितान्कामांस्त्रैलोक्यप्रवरानपि

O mga dvija! Sa taong deboto sa mga ninuno, mapagpigil at mahabagin, ipinagkakaloob ng mga diyos at ng mga Pitri na nagpapalago ng kasaganaan ang mga minimithi ng puso, maging ang pinakamainam sa tatlong daigdig.