
Nṛsiṁhadeva Appears from the Pillar and Slays Hiraṇyakaśipu
Matapos baguhin ni Prahlāda ang puso ng mga anak ng mga asura—na tumanggi sa materyalistang pagtuturo nina Ṣaṇḍa at Amarka—isinumbong ng mga guro kay Hiraṇyakaśipu, at ang alitan ng ama at anak ay naging krisis ng paghahari at pananampalataya. Sa galit, hinamon ng hari ang pahayag ni Prahlāda na iisang Kataas-taasang Pinagmulan ang nagbibigay-lakas sa lahat ng nilalang, at ang tunay na kaaway ay ang isip na di-mapigil, hindi ang panlabas na karibal. Nilait niya ang pagiging nasa lahat ng dako ni Viṣṇu, inutusan Siyang lumitaw mula sa isang haligi, at hinampas ito sa poot. Isang dagundong na yumanig sa sansinukob ang sumabog, at nagpakita ang Panginoon sa anyong di-pa-nakikita—hindi tao, hindi leon—si Nṛsiṁhadeva, pinatotohanan ang salita ng deboto at ang aral ng pagkalaganap sa lahat. Nakipaglaban Siya sa demonyo at pinaslang ito sa may pintuan, sa Kanyang kandungan, gamit ang Kanyang mga kuko, tinutupad ang mga kundisyon ng mga biyayang natamo ng asura at ibinabalik ang kaayusan ng daigdig. Umuga ang mga mundo sa tindi ng Kanyang poot; nagtipon ang mga deva at mga nilalang mula sa maraming loka, nag-alay ng mga panalangin at kumilala sa banal na pag-iingat, habang ang salaysay ay patungo sa pagpapatahimik sa Panginoon at sa nalalapit na pagpupuri at pagpapala kay Prahlāda.
Verse 1
श्रीनारद उवाच अथ दैत्यसुता: सर्वे श्रुत्वा तदनुवर्णितम् । जगृहुर्निरवद्यत्वान्नैव गुर्वनुशिक्षितम् ॥ १ ॥
Ipinagpatuloy ni Narada Muni: Ang lahat ng mga anak ng mga demonyo ay humanga sa mga transcendental na turo ni Prahlada Maharaja at seryosong tinanggap ang mga ito. Tinanggihan nila ang mga materyalistikong turo na ibinigay ng kanilang mga guro, sina Sanda at Amarka.
Verse 2
अथाचार्यसुतस्तेषां बुद्धिमेकान्तसंस्थिताम् । आलक्ष्य भीतस्त्वरितो राज्ञ आवेदयद्यथा ॥ २ ॥
Nang mapansin nina Sanda at Amarka, ang mga anak ni Sukracarya, na ang lahat ng mga estudyante, ang mga anak ng mga demonyo, ay sumusulong sa kamalayan kay Krishna dahil sa pakikipag-ugnayan kay Prahlada Maharaja, sila ay natakot. Lumapit sila sa Hari ng mga demonyo at inilarawan ang sitwasyon.
Verse 3
कोपावेशचलद्गात्र: पुत्रं हन्तुं मनो दधे । क्षिप्त्वा परुषया वाचा प्रह्रादमतदर्हणम् । आहेक्षमाण: पापेन तिरश्चीनेन चक्षुषा ॥ ३ ॥ प्रश्रयावनतं दान्तं बद्धाञ्जलिमवस्थितम् । सर्प: पदाहत इव श्वसन्प्रकृतिदारुण: ॥ ४ ॥
Nang maunawaan ni Hiranyakasipu ang buong sitwasyon, siya ay labis na nagalit, kaya't ang kanyang katawan ay nanginig. Kaya't sa wakas ay nagpasya siyang patayin ang kanyang anak na si Prahlada. Si Hiranyakasipu ay likas na napakalupit, at sa pakiramdam na ininsulto, siya ay nagsimulang sumitsit na parang ahas na natapakan ng paa ng isang tao. Ang kanyang anak na si Prahlada ay mapayapa, mahinhin at banayad, at siya ay nakatayo sa harap ni Hiranyakasipu na magkadaop ang mga kamay. Gayunpaman, sa pamamagitan ng nanlilisik na mga mata, pinagalitan siya ni Hiranyakasipu ng mararahas na salita.
Verse 4
कोपावेशचलद्गात्र: पुत्रं हन्तुं मनो दधे । क्षिप्त्वा परुषया वाचा प्रह्रादमतदर्हणम् । आहेक्षमाण: पापेन तिरश्चीनेन चक्षुषा ॥ ३ ॥ प्रश्रयावनतं दान्तं बद्धाञ्जलिमवस्थितम् । सर्प: पदाहत इव श्वसन्प्रकृतिदारुण: ॥ ४ ॥
Nang maunawaan ni Hiranyakashipu ang buong sitwasyon, siya ay labis na nagalit, hanggang sa ang kanyang katawan ay nanginig. Kaya sa huli ay nagpasya siyang patayin ang kanyang anak na si Prahlada. Si Hiranyakashipu ay likas na napakalupit, at sa pakiramdam na siya ay ininsulto, nagsimula siyang sumitsit na parang ahas na natapakan ng paa ng isang tao. Ang kanyang anak na si Prahlada ay mapayapa, mahinahon at maginoo, ang kanyang mga pandama ay nasa ilalim ng kontrol, at siya ay nakatayo sa harap ni Hiranyakashipu na magkadaop ang mga kamay. Ayon sa edad at pag-uugali ni Prahlada, hindi siya dapat parusahan. Gayunpaman, na may nanlilisik na mga mata, pinagalitan siya ni Hiranyakashipu gamit ang mararahas na salita.
Verse 5
श्रीहिरण्यकशिपुरुवाच हे दुर्विनीत मन्दात्मन्कुलभेदकराधम । स्तब्धं मच्छासनोद्वृत्तं नेष्ये त्वाद्य यमक्षयम् ॥ ५ ॥
Sinabi ni Hiranyakashipu: O pinakawalang-hiya, pinakahangkal na maninira ng pamilya, O pinakamababa sa sangkatauhan, nilabag mo ang aking kapangyarihan na pamunuan ka, at samakatuwid ikaw ay isang matigas ang ulo na hangal. Ngayon ay ipapadala kita sa lugar ni Yamaraja.
Verse 6
क्रुद्धस्य यस्य कम्पन्ते त्रयो लोका: सहेश्वरा: । तस्य मेऽभीतवन्मूढ शासनं किं बलोऽत्यगा: ॥ ६ ॥
Anak kong Prahlada, tampalasan, alam mo na kapag ako ay nagagalit ang lahat ng mga planeta ng tatlong mundo ay nanginginig, kasama ang kanilang mga pangunahing pinuno. Sa kapangyarihan nino naging napakawalang-hiya ang isang tampalasang tulad mo na tila wala kang takot at nilalampasan mo ang aking kapangyarihan na pamunuan ka?
Verse 7
श्रीप्रह्राद उवाच न केवलं मे भवतश्च राजन् स वै बलं बलिनां चापरेषाम् । परेऽवरेऽमी स्थिरजङ्गमा ये ब्रह्मादयो येन वशं प्रणीता: ॥ ७ ॥
Sinabi ni Prahlada Maharaja: Mahal kong Hari, ang pinagmumulan ng aking lakas, na iyong itinatanong, ay siya ring pinagmumulan ng sa iyo. Sa katunayan, ang orihinal na pinagmumulan ng lahat ng uri ng lakas ay iisa. Siya ay hindi lamang ang iyong lakas o ang sa akin, kundi ang tanging lakas para sa lahat. Kung wala Siya, walang sinuman ang makakakuha ng anumang lakas. Gumagalaw man o hindi gumagalaw, superyor o imperyor, ang lahat, kabilang si Lord Brahma, ay kinokontrol ng lakas ng Kataas-taasang Personalidad ng Diyos.
Verse 8
स ईश्वर: काल उरुक्रमोऽसा- वोज: सह: सत्त्वबलेन्द्रियात्मा । स एव विश्वं परम: स्वशक्तिभि: सृजत्यवत्यत्ति गुणत्रयेश: ॥ ८ ॥
Ang Kataas-taasang Personalidad ng Diyos, na siyang kataas-taasang tagapamahala at salik ng panahon, ay ang kapangyarihan ng mga pandama, ang kapangyarihan ng isip, ang kapangyarihan ng katawan, at ang mahalagang puwersa ng mga pandama. Ang Kanyang impluwensya ay walang limitasyon. Siya ang pinakamahusay sa lahat ng nabubuhay na nilalang, ang tagapamahala ng tatlong mode ng materyal na kalikasan. Sa pamamagitan ng Kanyang sariling kapangyarihan, nililikha Niya ang kosmikong paghahayag na ito, pinapanatili ito at nililipol din ito.
Verse 9
जह्यासुरं भावमिमं त्वमात्मन: समं मनो धत्स्व न सन्ति विद्विष: । ऋतेऽजितादात्मन उत्पथे स्थितात् तद्धि ह्यनन्तस्य महत्समर्हणम् ॥ ९ ॥
Nagpatuloy si Prahlada Maharaja: Mahal kong ama, pakiusap na isuko mo na ang iyong masamang kaisipan. Huwag kang magtangi sa iyong puso sa pagitan ng mga kaaway at kaibigan; gawing pantay ang iyong isip sa lahat. Maliban sa hindi makontrol na isip, walang ibang kaaway sa mundong ito. Kapag nakikita ng isang tao ang lahat nang may pagkakapantay-pantay, saka lamang siya dumarating sa posisyon ng ganap na pagsamba sa Diyos.
Verse 10
दस्यून्पुरा षण् न विजित्य लुम्पतो मन्यन्त एके स्वजिता दिशो दश । जितात्मनो ज्ञस्य समस्य देहिनां साधो: स्वमोहप्रभवा: कुत: परे ॥ १० ॥
Noong unang panahon, mayroong maraming hangal na katulad mo na hindi nadaig ang anim na kaaway na nagnanakaw ng kayamanan ng katawan. Ang mga hangal na ito ay labis na mapagmataas, na nag-iisip, 'Nadaig ko na ang lahat ng kaaway sa lahat ng sampung direksyon.' Ngunit kung ang isang tao ay matagumpay laban sa anim na kaaway at pantay ang tingin sa lahat ng nilalang, para sa kanya ay walang mga kaaway. Ang mga kaaway ay imahinasyon lamang ng isang taong nasa kamangmangan.
Verse 11
श्रीहिरण्यकशिपुरुवाच व्यक्तं त्वं मर्तुकामोऽसि योऽतिमात्रं विकत्थसे । मुमूर्षूणां हि मन्दात्मन् ननु स्युर्विक्लवा गिर: ॥ ११ ॥
Sumagot si Hiranyakashipu: Ikaw na tampalasan, sinusubukan mong maliitin ang aking halaga, na para bang mas magaling ka sa akin sa pagkontrol ng mga pandama. Ito ay labis na pagmamagaling. Kaya naiintindihan ko na nais mong mamatay sa aking mga kamay, sapagkat ang ganitong uri ng walang katuturang pananalita ay ginagawa ng mga malapit nang mamatay.
Verse 12
यस्त्वया मन्दभाग्योक्तो मदन्यो जगदीश्वर: । क्वासौ यदि स सर्वत्र कस्मात् स्तम्भे न दृश्यते ॥ १२ ॥
O pinakamalas na Prahlada, lagi mong inilalarawan ang isang kataas-taasang nilalang bukod sa akin, isang kataas-taasang nilalang na nasa itaas ng lahat, na siyang may kontrol sa lahat, at nasa lahat ng dako. Ngunit nasaan Siya? Kung Siya ay nasa lahat ng dako, bakit hindi Siya narito sa aking harapan sa haliging ito?
Verse 13
सोऽहं विकत्थमानस्य शिर: कायाद्धरामि ते । गोपायेत हरिस्त्वाद्य यस्ते शरणमीप्सितम् ॥ १३ ॥
Dahil napakarami mong sinasabing kalokohan, ngayon ay puputulin ko ang iyong ulo mula sa iyong katawan. Ngayon tingnan natin kung darating ang iyong pinakasinasambang Diyos na si Hari upang protektahan ka. Gusto kong makita iyon.
Verse 14
एवं दुरुक्तैर्मुहुरर्दयन् रुषा सुतं महाभागवतं महासुर: । खड्गं प्रगृह्योत्पतितो वरासनात् स्तम्भं तताडातिबल: स्वमुष्टिना ॥ १४ ॥
Sa gayon, dahil sa matinding galit, si Hiraṇyakaśipu na napakalakas ay paulit-ulit na sinaway ang kanyang anak na dakilang deboto, si Prahlāda, sa mababagsik na salita. Pagkatapos ay hinawakan niya ang espada, tumindig mula sa trono, at sa matinding poot ay hinampas ng kanyang kamao ang haligi.
Verse 15
तदैव तस्मिन्निनदोऽतिभीषणो बभूव येनाण्डकटाहमस्फुटत् । यं वै स्वधिष्ण्योपगतं त्वजादय: श्रुत्वा स्वधामात्ययमङ्ग मेनिरे ॥ १५ ॥
Noon din, mula sa loob ng haligi ay sumiklab ang isang nakapanghihilakbot na ugong, na wari’y nagpapabitak sa balot ng sansinukob. O mahal na Yudhiṣṭhira, umabot ang tunog na iyon hanggang sa mga tahanan nina Brahmā at ng mga deva; nang marinig nila, inakala nilang, “Ay, ngayon ay winawasak na ang aming mga daigdig!”
Verse 16
स विक्रमन् पुत्रवधेप्सुरोजसा निशम्य निर्ह्रादमपूर्वमद्भुतम् । अन्त:सभायां न ददर्श तत्पदं वितत्रसुर्येन सुरारियूथपा: ॥ १६ ॥
Habang ipinakikita ang kanyang pambihirang lakas at nagnanais patayin ang sariling anak, narinig ni Hiraṇyakaśipu ang kagila-gilalas na ugong na hindi pa kailanman narinig. Sa loob ng bulwagan, walang sinuman ang nakakita sa pinagmulan ng tunog; ang mga pinuno ng asura ay nanginig sa takot.
Verse 17
सत्यं विधातुं निजभृत्यभाषितं व्याप्तिं च भूतेष्वखिलेषु चात्मन: । अदृश्यतात्यद्भुतरूपमुद्वहन् स्तम्भे सभायां न मृगं न मानुषम् ॥ १७ ॥
Upang patunayang totoo ang sinabi ng Kanyang lingkod na si Prahlāda—na ang Kataas-taasang Panginoon ay naroroon sa lahat ng nilalang, maging sa loob ng haligi ng bulwagan—ipinakita ni Bhagavān Hari ang isang kahanga-hangang anyo na hindi pa nakita noon. Ang anyong iyon ay hindi hayop at hindi tao; at sa gayong anyo, lumitaw ang Panginoon mula sa haligi sa gitna ng kapulungan.
Verse 18
स सत्त्वमेनं परितो विपश्यन् स्तम्भस्य मध्यादनुनिर्जिहानम् । नायं मृगो नापि नरो विचित्र- महो किमेतन्नृमृगेन्द्ररूपम् ॥ १८ ॥
Habang tumitingin sa paligid si Hiraṇyakaśipu upang hanapin ang pinagmulan ng tunog, ang kahanga-hangang anyo ay lumitaw mula sa gitna ng haligi. Hindi ito hayop at hindi rin tao; sa pagkamangha ay naisip niya, “Ano ito—isang anyong Nṛsiṁha, kalahating tao at kalahating leon?”
Verse 19
मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥
Tinitigan ni Hiraṇyakaśipu ang anyo ni Bhagavān Nṛsiṁhadeva na nakatayo sa harap niya at nag-isip, “Sino Siya?” Lubhang nakapanghihilakbot ang anyong iyon: mga matang nag-aalab na parang tunaw na ginto, mukhang lumalawak dahil sa kumikislap na kiling, mababangis na pangil, at dila na kasingtalim ng labaha na kumikilos na parang espada.
Verse 20
मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥
Nakatindig at hindi gumagalaw ang Kanyang mga tainga; ang butas ng ilong at nakangangang bibig ay tila mga yungib sa bundok, at ang panga ay nakabuka nang nakapanghihilakbot. Ang Kanyang katawan ay tila sumasayad sa langit; maikli ngunit makapal ang leeg, malapad ang dibdib, at payat ang baywang. Sa pagtanaw nito, napatigil sa pagkagulat ang hari ng mga asura.
Verse 21
मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥
Ang balahibo sa Kanyang katawan ay puti na parang sinag ng buwan; ang Kanyang mga bisig ay nakabuka sa lahat ng dako na tila hanay ng hukbo, at ang Kanyang mga kuko ang likás na sandata. Ang Bhagavān na di-malapitan at di-matatalo ay nagtaboy sa mga daitya at dānava sa pamamagitan ng śaṅkha, cakra, gadā, padma, at iba pang likás na sandata.
Verse 22
मीमांसमानस्य समुत्थितोऽग्रतो । नृसिंहरूपस्तदलं भयानकम् ॥ १९ ॥ प्रतप्तचामीकरचण्डलोचनं स्फुरत्सटाकेशरजृम्भिताननम् । करालदंष्ट्रं करवालचञ्चल क्षुरान्तजिह्वं भ्रुकुटीमुखोल्बणम् ॥ २० ॥ स्तब्धोर्ध्वकर्णं गिरिकन्दराद्भुत- व्यात्तास्यनासं हनुभेदभीषणम् । दिविस्पृशत्कायमदीर्घपीवर- ग्रीवोरुवक्ष:स्थलमल्पमध्यमम् ॥ २१ ॥ चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहै- र्विष्वग्भुजानीकशतं नखायुधम् । दुरासदं सर्वनिजेतरायुध- प्रवेकविद्रावितदैत्यदानवम् ॥ २२ ॥
Kaya nito, ibinuka ni Nṛsiṁhadeva ang Kanyang mga bisig sa lahat ng dako, ginawang sandata ang mga kuko, at walang makapipigil na itinaboy ang mga daitya at dānava. Sa Kanyang ningning, nanginig ang masasama at ang mga lumalapastangan sa dharma. Si Hiraṇyakaśipu, nang makita iyon, ay nabalisa sa galit at takot.
Verse 23
प्रायेण मेऽयं हरिणोरुमायिना वध: स्मृतोऽनेन समुद्यतेन किम् । एवं ब्रुवंस्त्वभ्यपतद् गदायुधो नदन् नृसिंहं प्रति दैत्यकुञ्जर: ॥ २३ ॥
Bumulong si Hiraṇyakaśipu sa sarili: “Si Hari na may dakilang kapangyarihang mahiwaga ang nagbalak na pumatay sa akin; ngunit ano ang saysay ng pagsubok na ito? Sino ang makalalaban sa akin?” Pagkasabi nito, itinaas niya ang pamalo, umungal, at sumugod kay Nṛsiṁha na parang elepante.
Verse 24
अलक्षितोऽग्नौ पतित: पतङ्गमो यथा नृसिंहौजसि सोऽसुरस्तदा । न तद्विचित्रं खलु सत्त्वधामनि स्वतेजसा यो नु पुरापिबत् तम: ॥ २४ ॥
Gaya ng munting insekto na mabilis na nahuhulog sa apoy at naglalaho sa paningin, gayon din nang salakayin ni Hiraṇyakaśipu ang nagniningning na Panginoong Nṛsiṁhadeva, siya’y naging di-makita. Hindi ito kataka-taka, sapagkat ang Panginoon ay laging nasa dalisay na kabutihan; noong pasimula ng paglikha, pumasok Siya sa madilim na sansinukob at pinaliwanag ito sa Kanyang espirituwal na liwanag.
Verse 25
ततोऽभिपद्याभ्यहनन्महासुरो रुषा नृसिंहं गदयोरुवेगया । तं विक्रमन्तं सगदं गदाधरो महोरगं तार्क्ष्यसुतो यथाग्रहीत् ॥ २५ ॥
Pagkaraan, ang dakilang demonyong si Hiraṇyakaśipu, nag-aalab sa galit, ay mabilis na sumugod kay Nṛsiṁhadeva dala ang pamalo at pinukpok Siya. Ngunit si Panginoong Nṛsiṁhadeva, ang may hawak ng pamalo, ay dinakip siya kasama ang kanyang pamalo, gaya ng pagdakip ni Garuḍa sa malaking ahas.
Verse 26
स तस्य हस्तोत्कलितस्तदासुरो विक्रीडतो यद्वदहिर्गरुत्मत: । असाध्वमन्यन्त हृतौकसोऽमरा घनच्छदा भारत सर्वधिष्ण्यपा: ॥ २६ ॥
O Yudhiṣṭhira, dakilang anak ni Bharata, nang pahintulutan ni Panginoong Nṛsiṁhadeva na makalusot si Hiraṇyakaśipu mula sa Kanyang kamay—gaya ng paglaro ni Garuḍa sa ahas at minsang pinakakawalan ito mula sa tuka—ang mga diyos na nawalan ng tahanan at nagkubli sa likod ng mga ulap dahil sa takot ay hindi ito inakalang mabuti; sila’y nabalisa.
Verse 27
तं मन्यमानो निजवीर्यशङ्कितं यद्धस्तमुक्तो नृहरिं महासुर: । पुनस्तमासज्जत खड्गचर्मणी प्रगृह्य वेगेन गतश्रमो मृधे ॥ २७ ॥
Nang makawala si Hiraṇyakaśipu mula sa mga kamay ni Nṛsiṁhadeva, nagkamali siyang isipin na natakot si Nṛhari sa kanyang lakas. Kaya matapos magpahinga sandali mula sa labanan, kinuha niya ang espada at kalasag at muling sumalakay sa Panginoon nang buong bagsik.
Verse 28
तं श्येनवेगं शतचन्द्रवर्त्मभि श्चरन्तमच्छिद्रमुपर्यधो हरि: । कृत्वाट्टहासं खरमुत्स्वनोल्बणं निमीलिताक्षं जगृहे महाजव: ॥ २८ ॥
Sa bilis na gaya ng lawin, si Hiraṇyakaśipu ay gumagalaw minsan sa langit minsan sa lupa, iniikot ang espada at kalasag na parang mga landas ng buwan, at hindi nag-iiwan ng siwang. Ngunit ang makapangyarihang Panginoong Nārāyaṇa ay nagpakawala ng matinis at nakabibinging aṭṭahāsa na halakhak at siya’y dinakip; sa takot sa halakhak na iyon, nakapikit ang mga mata ni Hiraṇyakaśipu.
Verse 29
विष्वक्स्फुरन्तं ग्रहणातुरं हरि- र्व्यालो यथाखुं कुलिशाक्षतत्वचम् । द्वार्यूरुमापत्य ददार लीलया नखैर्यथाहिं गरुडो महाविषम् ॥ २९ ॥
Tulad ng paghuli ng ahas sa daga o ng Garuda sa ahas, hinuli ng Panginoong Nrisimhadeva si Hiranyakashipu. Sa pintuan, inilagay Niya ang demonyo sa Kanyang hita at pinagpira-piraso gamit ang Kanyang mga kuko.
Verse 30
संरम्भदुष्प्रेक्ष्यकराललोचनो व्यात्ताननान्तं विलिहन्स्वजिह्वया । असृग्लवाक्तारुणकेशराननो यथान्त्रमाली द्विपहत्यया हरि: ॥ ३० ॥
Ang bibig at kiling ng Panginoong Nrisimhadeva ay may mga talsik ng dugo, at ang Kanyang mababangis na mata ay hindi matitigan. Nakasuot ng kuwintas na bituka, Siya ay mukhang leon na pumatay ng elepante.
Verse 31
नखाङ्कुरोत्पाटितहृत्सरोरुहं विसृज्य तस्यानुचरानुदायुधान् । अहन् समस्तान्नखशस्त्रपाणिभि- र्दोर्दण्डयूथोऽनुपथान् सहस्रश: ॥ ३१ ॥
Binunot ng Panginoon, na may maraming braso, ang puso ni Hiranyakashipu at inihagis ito sa tabi. Pagkatapos ay pinatay Niya ang libu-libong sundalo gamit lamang ang dulo ng Kanyang mga kuko.
Verse 32
सटावधूता जलदा: परापतन् ग्रहाश्च तद् दृष्टिविमुष्टरोचिष: । अम्भोधय: श्वासहता विचुक्षुभु- र्निर्ह्रादभीता दिगिभा विचुक्रुशु: ॥ ३२ ॥
Ang buhok ni Nrisimhadeva ay nagpakalat sa mga ulap, ang Kanyang mga mata ay nagnakaw ng liwanag ng mga bituin, at ang Kanyang hininga ay yumanig sa mga karagatan. Dahil sa Kanyang ungol, ang mga elepante ng mga direksyon ay umiyak sa takot.
Verse 33
द्यौस्तत्सटोत्क्षिप्तविमानसङ्कुला प्रोत्सर्पत क्ष्मा च पदाभिपीडिता । शैला: समुत्पेतुरमुष्य रंहसा तत्तेजसा खं ककुभो न रेजिरे ॥ ३३ ॥
Ang mga sasakyang panghimpapawid (Vimanas) ay inihagis sa kalawakan ng buhok ni Nrisimhadeva. Dahil sa bigat ng Kanyang mga paa, ang lupa ay dumulas at ang mga bundok ay lumundag. Dahil sa Kanyang liwanag, ang langit at mga direksyon ay dumilim.
Verse 34
तत: सभायामुपविष्टमुत्तमे नृपासने सम्भृततेजसं विभुम् । अलक्षितद्वैरथमत्यमर्षणं प्रचण्डवक्त्रं न बभाज कश्चन ॥ ३४ ॥
Noon, ang Panginoong Nṛsiṁhadeva na nagliliwanag sa ganap na ningning at may nakapanghihilakbot na anyo, sa matinding poot, ay umupo sa bulwagan ng kapulungan sa marangal na trono ng hari. Walang sinumang nangahas humarap bilang kalaban; dahil sa takot at pagsunod, walang lumapit upang maglingkod sa Kanya nang tuwiran.
Verse 35
निशाम्य लोकत्रयमस्तकज्वरं तमादिदैत्यं हरिणा हतं मृधे । प्रहर्षवेगोत्कलितानना मुहु: प्रसूनवर्षैर्ववृषु: सुरस्त्रिय: ॥ ३५ ॥
Nang makita ng mga asawa ng mga deva na si Hiraṇyakaśipu—na parang lagnat sa ulo ng tatlong daigdig—ay napatay sa labanan ng mismong mga kamay ni Bhagavān Hari, namukadkad sa galak ang kanilang mga mukha. Paulit-ulit silang nagpaulan ng mga bulaklak mula sa langit bilang handog kay Śrī Nṛsiṁhadeva.
Verse 36
तदा विमानावलिभिर्नभस्तलं दिदृक्षतां सङ्कुलमास नाकिनाम् । सुरानका दुन्दुभयोऽथ जघ्निरे गन्धर्वमुख्या ननृतुर्जगु: स्त्रिय: ॥ ३६ ॥
Noong sandaling iyon, nagsiksikan sa langit ang mga vimāna ng mga deva na nagnanais masaksihan ang mga gawain ng Panginoong Nārāyaṇa. Nagsimulang tumugtog ang mga deva ng mga tambol at duṇḍubhi; sa pagkarinig nito, sumayaw ang mga babaeng makalangit, at umawit nang matamis ang mga pinuno ng Gandharva.
Verse 37
तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥
Mahal na Haring Yudhiṣṭhira, lumapit noon sa Panginoon ang mga deva na pinangungunahan nina Brahmā, Indra, at Girīśa (Śiva). Dumating din ang mga ṛṣi, mga pitṛ, mga siddha, mga vidyādhara, at mga naninirahan sa daigdig ng mga ahas; gayundin ang mga Manu at mga prajāpati, pati Gandharva, Apsarā, Cāraṇa, Yakṣa, Kimpuruṣa, Vetāla, at Kinnara. Ang mga kasamang lingkod ni Viṣṇu gaya nina Sunanda at Kumuda ay lumapit sa nagniningas na Panginoong Narasiṁha; nakataas ang magkadugtong na palad sa ulo, isa-isa silang nag-alay ng pagyukod at mga panalangin ng papuri.
Verse 38
तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥
Mahal na Haring Yudhiṣṭhira, lumapit noon sa Panginoon ang mga deva na pinangungunahan nina Brahmā, Indra, at Girīśa (Śiva). Dumating din ang mga ṛṣi, mga pitṛ, mga siddha, mga vidyādhara, at mga naninirahan sa daigdig ng mga ahas; gayundin ang mga Manu at mga prajāpati, pati Gandharva, Apsarā, Cāraṇa, Yakṣa, Kimpuruṣa, Vetāla, at Kinnara. Ang mga kasamang lingkod ni Viṣṇu gaya nina Sunanda at Kumuda ay lumapit sa nagniningas na Panginoong Narasiṁha; nakataas ang magkadugtong na palad sa ulo, isa-isa silang nag-alay ng pagyukod at mga panalangin ng papuri.
Verse 39
तत्रोपव्रज्य विबुधा ब्रह्मेन्द्रगिरिशादय: । ऋषय: पितर: सिद्धा विद्याधरमहोरगा: ॥ ३७ ॥ मनव: प्रजानां पतयो गन्धर्वाप्सरचारणा: । यक्षा: किम्पुरुषास्तात वेताला: सहकिन्नरा: ॥ ३८ ॥ ते विष्णुपार्षदा: सर्वे सुनन्दकुमुदादय: । मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिपुटा आसीनं तीव्रतेजसम् । ईडिरे नरशार्दुलं नातिदूरचरा: पृथक् ॥ ३९ ॥
O Haring Yudhiṣṭhira! Noon, lumapit sa Panginoon ang mga diyos—pinangunahan nina Brahmā, Indra, at Girīśa (Śiva)—kasama ang mga ṛṣi, mga naninirahan sa Pitṛloka, mga siddha, vidyādhara, at mga nāga. Dumating din ang mga Manu at mga pinuno ng iba’t ibang daigdig; pati ang mga gandharva, apsarā, cāraṇa, yakṣa, mga taga-Kimpuruṣa, vetāla, kinnarā, at ang mga personal na lingkod ni Viṣṇu gaya nina Sunanda at Kumuda. Lumapit silang lahat sa Prabhu na nagliliwanag sa matinding tejas, at isa-isa silang nag-alay ng pagpupugay at panalangin, nakapulupot ang mga palad sa ibabaw ng ulo.
Verse 40
श्रीब्रह्मोवाच नतोऽस्म्यनन्ताय दुरन्तशक्तये विचित्रवीर्याय पवित्रकर्मणे । विश्वस्य सर्गस्थितिसंयमान् गुणै: स्वलीलया सन्दधतेऽव्ययात्मने ॥ ४० ॥
Nananalangin si Brahmā: O Panginoong Ananta, walang hanggan ang Iyong kapangyarihan; kamangha-mangha ang Iyong lakas at dalisay ang Iyong mga gawa. Sa pamamagitan ng mga guṇa, sa Iyong sariling līlā, madali Mong nililikha, pinananatili, at winawasak ang sansinukob, ngunit Ikaw ay nananatiling di-nababago at di-nasisira. Kaya’t buong paggalang akong nagpapatirapa sa Iyo.
Verse 41
श्रीरुद्र उवाच कोपकालो युगान्तस्ते हतोऽयमसुरोऽल्पक: । तत्सुतं पाह्युपसृतं भक्तं ते भक्तवत्सल ॥ ४१ ॥
Wika ni Śiva: Ang oras ng Iyong poot ay tulad ng wakas ng yugto. Ngayon, napatay na ang munting asurang ito. O Panginoong mapagmahal sa mga bhakta, ingatan Mo si Prahlāda—ang Iyong ganap na sumukong deboto—na nakatayo malapit sa Iyo.
Verse 42
श्रीइन्द्र उवाच प्रत्यानीता: परम भवता त्रायता न: स्वभागा दैत्याक्रान्तं हृदयकमलं तद्गृहं प्रत्यबोधि । कालग्रस्तं कियदिदमहो नाथ शुश्रूषतां ते मुक्तिस्तेषां न हि बहुमता नारसिंहापरै: किम् ॥ ४२ ॥
Wika ni Indra: O Kataas-taasang Panginoon, Ikaw ang aming tagapagligtas at tagapangalaga. Ang aming bahagi sa yajña—na tunay na sa Iyo—ay nabawi Mo mula sa daitya. Dahil sa nakapangingilabot na Hiranyakaśipu, ang lotus ng aming puso, na Iyong walang hanggang tahanan, ay tila nasakop; ngunit sa Iyong presensya, naglaho ang dilim. O Narasiṁha, para sa mga laging naglilingkod sa Iyo, kahit ang mokṣa ay di gaanong mahalaga; lalo pa ang mga bunga ng kāma, artha, dharma at makamundong karangyaan.
Verse 43
श्रीऋषय ऊचु: त्वं नस्तप: परममात्थ यदात्मतेजो येनेदमादिपुरुषात्मगतं ससर्क्थ । तद्विप्रलुप्तममुनाद्य शरण्यपाल रक्षागृहीतवपुषा पुनरन्वमंस्था: ॥ ४३ ॥
Nagdasal ang mga ṛṣi: O Tagapangalaga ng mga sumisilong, O Ādi-Puruṣa! Ang pinakamataas na tapas na itinuro Mo sa amin noon ay ang kapangyarihan ng Iyong sariling espirituwal na tejas; sa tapas na iyon Mo inilalantad ang mundong nakapaloob sa Iyo. Halos napigil ang landas ng tapas dahil sa gawa ng daityang ito; ngunit upang magbigay-proteksiyon, nagpakita Ka bilang Nṛsiṁhadeva, pinaslang ang demonyo, at muling pinagtibay at itinatag ang banal na daan ng pag-aayuno at pagninilay.
Verse 44
श्रीपितर ऊचु: श्राद्धानि नोऽधिबुभुजे प्रसभं तनूजै- र्दत्तानि तीर्थसमयेऽप्यपिबत्तिलाम्बु । तस्योदरान्नखविदीर्णवपाद्य आर्च्छत् तस्मै नमो नृहरयेऽखिलधर्मगोप्त्रे ॥ ४४ ॥
Nananalangin ang mga naninirahan sa Pitṛloka: Nag-aalay kami ng mapitagang pagpupugay kay Panginoong Nṛsiṁhadeva, tagapangalaga ng lahat ng dharma. Siya ang pumatay kay Hiraṇyakaśipu, ang demonyong sapilitang kumain ng mga handog sa śrāddha ng aming mga anak at apo at uminom pa ng tubig na may linga (sesame) na inialay sa mga banal na pook. Sa pagbutas sa kanyang tiyan gamit ang Iyong mga kuko, nabawi Mo ang lahat ng ninakaw. Kaya kami’y yumuyukod at nagpupugay sa Iyo.
Verse 45
श्रीसिद्धा ऊचु: यो नो गतिं योगसिद्धामसाधु- रहार्षीद् योगतपोबलेन । नाना दर्पं तं नखैर्विददार तस्मै तुभ्यं प्रणता: स्मो नृसिंह ॥ ४५ ॥
Nananalangin ang mga naninirahan sa Siddhaloka: O Panginoong Nṛsiṁha, kami sa Siddhaloka ay likás na nagkakamit ng mga siddhi ng yoga, ngunit ang tusong Hiraṇyakaśipu, sa lakas ng kanyang tapa at yoga, ay inagaw ang aming mga kapangyarihan at naging mapagmataas. Ngayon, dahil pinunit Mo siya sa Iyong mga kuko, kami’y nagpupugay at yumuyukod sa Iyo, O Nṛsiṁha.
Verse 46
श्रीविद्याधरा ऊचु: विद्यां पृथग्धारणयानुराद्धां न्यषेधदज्ञो बलवीर्यदृप्त: । स येन सङ्ख्ये पशुवद्धतस्तं मायानृसिंहं प्रणता: स्म नित्यम् ॥ ४६ ॥
Nananalangin ang mga naninirahan sa Vidyādhara-loka: Ang aming natamong kaalaman na magpakita at maglaho ayon sa iba’t ibang dhāraṇā ng pagninilay ay ipinagbawal ng mangmang na Hiraṇyakaśipu dahil sa pagmamataas sa lakas at kapangyarihan niya. Ngayon, pinaslang siya ng Kataas-taasang Panginoon sa labanan na parang isang hayop. Sa lila-anyong Māyā-Nṛsiṁha, kami’y walang hanggang nagpupugay.
Verse 47
श्रीनागा ऊचु: येन पापेन रत्नानि स्त्रीरत्नानि हृतानि न: । तद्वक्ष:पाटनेनासां दत्तानन्द नमोऽस्तु ते ॥ ४७ ॥
Sinabi ng mga naninirahan sa Nāgaloka: Ang makasalanang Hiraṇyakaśipu ay inagaw ang mga hiyas sa aming mga talukbong at pati ang aming magagandang asawa. Ngayon, dahil binutas at pinunit Mo ang kanyang dibdib sa Iyong mga kuko, Ikaw ang pinagmumulan ng kagalakan para sa aming mga asawa. Kaya kami’y sama-samang nagpupugay sa Iyo.
Verse 48
श्रीमनव ऊचु: मनवो वयं तव निदेशकारिणो दितिजेन देव परिभूतसेतव: । भवता खल: स उपसंहृत: प्रभो करवाम ते किमनुशाधि किङ्करान् ॥ ४८ ॥
Naghandog ng panalangin ang lahat ng Manu: O Panginoon, kami—ang mga Manu—ay tagapaghatid ng Iyong utos at tagapagbigay ng mga batas para sa lipunang tao; ngunit dahil sa pansamantalang paghahari ng dambuhalang si Hiraṇyakaśipu, nasira ang mga alituntunin ng varṇāśrama-dharma na aming pinangangalagaan. O Prabhu, ngayong pinuksa Mo na ang masamang iyon, kami’y nagbalik sa aming wastong kalagayan. Mangyaring utusan Mo kami, Iyong mga lingkod: ano ang dapat naming gawin ngayon?
Verse 49
श्रीप्रजापतय ऊचु: प्रजेशा वयं ते परेशाभिसृष्टा न येन प्रजा वै सृजामो निषिद्धा: । स एष त्वया भिन्नवक्षा नु शेते जगन्मङ्गलं सत्त्वमूर्तेऽवतार: ॥ ४९ ॥
Ang mga Prajapati ay nanalangin: O Kataas-taasang Panginoon, kami ay nilikha Mo upang magparami ng mga nilalang, ngunit kami ay pinagbawalan ni Hiranyakashipu. Ngayon ang demonyo ay nakahandusay na patay, ang kanyang dibdib ay winasak Mo. Kami ay nag-aalay ng aming paggalang sa Iyo, na ang pagkakatawang-tao ay para sa kapakanan ng buong sansinukob.
Verse 50
श्रीगन्धर्वा ऊचु: वयं विभो ते नटनाट्यगायका येनात्मसाद्वीर्यबलौजसा कृता: । स एष नीतो भवता दशामिमां किमुत्पथस्थ: कुशलाय कल्पते ॥ ५० ॥
Ang mga naninirahan sa Gandharvaloka ay nanalangin: O Panginoon, kami ay laging naglilingkod sa Iyo sa pamamagitan ng pagsasayaw at pag-awit, ngunit ang Hiranyakashipu na ito ay inalipin kami gamit ang kanyang lakas. Ngayon siya ay dinala Mo sa ganitong abang kalagayan. Anong kabutihan ang mapapala ng isang naliligaw ng landas?
Verse 51
श्रीचारणा ऊचु: हरे तवाङ्घ्रिपङ्कजं भवापवर्गमाश्रिता: । यदेष साधुहृच्छयस्त्वयासुर: समापित: ॥ ५१ ॥
Ang mga naninirahan sa planetang Charana ay nagsabi: O Panginoon, dahil pinuksa Mo ang demonyong laging tinik sa puso ng mga tapat na tao, kami ngayon ay gumaan ang pakiramdam. Kami ay walang hanggang sumisilong sa Iyong mga paang lotus, na nagbibigay ng kalayaan mula sa materyal na kontaminasyon.
Verse 52
श्रीयक्षा ऊचु: वयमनुचरमुख्या: कर्मभिस्ते मनोज्ञै- स्त इह दितिसुतेन प्रापिता वाहकत्वम् । स तु जनपरितापं तत्कृतं जानता ते नरहर उपनीत: पञ्चतां पञ्चविंश ॥ ५२ ॥
Ang mga naninirahan sa Yakshaloka ay nanalangin: O tagapamahala ng dalawampu't apat na elemento, kami ay itinuturing na pinakamahusay na mga lingkod Mo, ngunit kami ay ginawang mga tagapagdala ng palanquin ni Hiranyakashipu. O Panginoong Nrisimhadeva, alam Mo kung paano nagbigay ng hirap ang demonyong ito sa lahat, ngunit ngayon ay pinatay Mo na siya, at ang kanyang katawan ay humahalo na sa limang materyal na elemento.
Verse 53
श्रीकिम्पुरुषा ऊचु: वयं किम्पुरुषास्त्वं तु महापुरुष ईश्वर: । अयं कुपुरुषो नष्टो धिक्कृत: साधुभिर्यदा ॥ ५३ ॥
Ang mga naninirahan sa Kimpurusha-loka ay nagsabi: Kami ay mga hamak na nilalang, at Ikaw ang Kataas-taasang Personalidad ng Diyos. Nang ang demonyong ito ay isumpa ng mga deboto dahil sila ay nasusuklam sa kanya, siya ay pinatay Mo.
Verse 54
श्रीवैतालिका ऊचु: सभासु सत्रेषु तवामलं यशो गीत्वा सपर्यां महतीं लभामहे । यस्तामनैषीद् वशमेष दुर्जनो द्विष्टया हतस्ते भगवन्यथामय: ॥ ५४ ॥
Sinabi ng mga taga-Vaitālika-loka: Mahal na Panginoon, sa malalaking kapulungan at mga handog na yajña, inaawit namin ang Iyong dalisay na kaluwalhatian kaya kami’y iginagalang. Ngunit inagaw ng masamang demonyong ito ang aming katayuan. Ngayon, sa aming kapalaran, pinuksa Mo siya, gaya ng paghilom ng matagal na karamdaman.
Verse 55
श्रीकिन्नरा ऊचु: वयमीश किन्नरगणास्तवानुगा दितिजेन विष्टिममुनानुकारिता: । भवता हरे स वृजिनोऽवसादितो नरसिंह नाथ विभवाय नो भव ॥ ५५ ॥
Sinabi ng mga Kinnara: O Kataas-taasang Tagapamahala, kami—ang pangkat ng Kinnara—ay walang hanggang mga lingkod Mo, ngunit pinilit kami ng diti-ja na ito na maglingkod sa kanya nang tuluy-tuloy at walang kabayaran. O Hari, pinuksa Mo na ang makasalanang iyon. O Nṛsiṁha, aming Panginoon, kami’y nagpupugay; maging tagapagtangkilik Ka namin lagi.
Verse 56
श्रीविष्णुपार्षदा ऊचु: अद्यैतद्धरिनररूपमद्भुतं ते दृष्टं न: शरणद सर्वलोकशर्म । सोऽयं ते विधिकर ईश विप्रशप्त- स्तस्येदं निधनमनुग्रहाय विद्म: ॥ ५६ ॥
Nagdasal ang mga kasama ni Viṣṇu: O Tagapagbigay-kanlungan, tagapagpala ng buong daigdig, ngayon nakita namin ang Iyong kamangha-manghang anyong Hari-Nara, si Nṛsiṁha. Nauunawaan naming si Hiraṇyakaśipu ay si Jaya na dating naglilingkod sa Iyo, ngunit dahil sa sumpa ng mga brāhmaṇa ay nagkaroon ng katawang demonyo. Ang pagkamatay niya ngayon ay Iyong natatanging habag sa kanya.
The pillar functions as the narrative proof of sarva-vyāpitva (the Lord’s all-pervasiveness) in response to Hiraṇyakaśipu’s challenge. By manifesting from an inanimate object within the assembly hall, the Lord validates Prahlāda’s testimony that the Supreme is present everywhere—within moving and nonmoving beings—and that devotion rests on reality, not imagination.
The Lord’s līlā demonstrates transcendental mastery over conditional logic: He appears as neither man nor animal, kills the demon neither indoors nor outdoors but at the threshold (doorway), neither by day nor night (twilight context implied in the traditional telling), neither on earth nor in the sky (on His lap), and not with conventional weapons but with nails. The episode teaches that divine protection is not constrained by material contracts or demoniac cleverness.
Prahlāda teaches that all strength—of senses, mind, body, rulers, and even cosmic administrators—derives from one original source: the Supreme Personality of Godhead. This dismantles the demoniac assumption that power is self-generated and reframes sovereignty as dependent, accountable, and ultimately subordinate to Īśvara.
Brahmā, Śiva, Indra, sages, Pitṛs, Siddhas, Vidyādharas, Nāgas, Manus, Prajāpatis, Gandharvas, and many other beings offer prayers. Their diversity shows that Hiraṇyakaśipu’s oppression disrupted multiple cosmic jurisdictions (yajña shares, mystic powers, social laws, progeny creation). Their collective praise frames Nṛsiṁhadeva’s act as universal restoration of dharma and reaffirmation of the Lord as the shelter of all worlds.