Adhyaya 6
Dashama SkandhaAdhyaya 644 Verses

Adhyaya 6

Pūtanā-mokṣa — The Witch Pūtanā’s Attempt and Kṛṣṇa’s Deliverance

Kasunod ng mga babala tungkol sa panganib sa Gokula, bumalik si Nanda Mahārāja mula Mathurā, inaalala ang malayong pananaw ni Vasudeva at kumakapit sa Kataas-taasang Tagapamahala. Si Pūtanā, ahente ni Kaṁsa na kilalang pumapatay ng mga sanggol, pumasok sa Vraja sa pamamagitan ng mahiwagang pagbabalatkayo bilang kaakit-akit na babae, kaya’t ang mga gopī ay sandaling nalito at inakalang tila anyong Lakṣmī. Lumapit siya sa sanggol na si Kṛṣṇa—na ang pagka-Diyos ay natatabingan na parang apoy sa ilalim ng abo—at pinahiran ng lason ang kanyang dibdib upang patayin Siya. Ngunit si Kṛṣṇa, bilang antaryāmī, tinanggap ang “handog” at ginawang kapahamakan ni Pūtanā: sinipsip Niya ang lason at ang buhay nito, at bumagsak ang dambuhalang anyong demonyo, na nagpasindak sa Vraja. Pagkaraan, nagsagawa ang mga gopī ng mga ritwal na pananggalang—ācāmana, nyāsa, mga marka na tulad ng tilaka, at ang mantra ng Viṣṇu-kavaca—na nagdidiin na ang Banal na Nāma ang sukdulang kalasag laban sa graha at masasamang nilalang. Pagbalik nina Nanda at ng mga gopa, namangha sila sa hula ni Vasudeva at sinunog ang katawan ni Pūtanā; kamangha-mangha, mabangong usok ang umakyat bilang tanda ng paglilinis. Nagtatapos ang kabanata sa siddhānta: kahit ang kaaway ay nakakamit ng mataas na bunga sa pagdikit kay Kṛṣṇa, lalo na ang likas na vātsalya-bhakti ng mga gopī, at humahantong ito sa patuloy na tema ng pag-iingat sa Vraja at sa lalong paglalapit ng mga līlā ng pagkabata ni Kṛṣṇa.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच नन्द: पथि वच: शौरेर्न मृषेति विचिन्तयन् । हरिं जगाम शरणमुत्पातागमशङ्कित: ॥ १ ॥

Ipinagpatuloy ni Śukadeva Gosvāmī: Mahal kong Hari, habang pauwi si Nanda Mahārāja, naisip niya na ang sinabi ni Vasudeva ay hindi maaaring maging mali. Tiyak na may panganib sa Gokula. Dahil sa takot, siya ay sumilong sa paanan ng Panginoong Hari.

Verse 2

कंसेन प्रहिता घोरा पूतना बालघातिनी । शिशूंश्चचार निघ्नन्ती पुरग्रामव्रजादिषु ॥ २ ॥

Habang pabalik si Nanda Mahārāja sa Gokula, ang mabangis na si Pūtanā, na inutusan ni Kaṁsa na pumatay ng mga sanggol, ay pagala-gala sa mga bayan at nayon, ginagawa ang kanyang masamang tungkulin.

Verse 3

न यत्र श्रवणादीनि रक्षोघ्नानि स्वकर्मसु । कुर्वन्ति सात्वतां भर्तुर्यातुधान्यश्च तत्र हि ॥ ३ ॥

Mahal kong Hari, saanman ginagampanan ng mga tao ang kanilang debosyonal na tungkulin sa pamamagitan ng pakikinig at pag-awit sa Diyos, walang panganib mula sa masasamang elemento. Kaya't hindi kailangang mag-alala tungkol sa Gokula.

Verse 4

सा खेचर्येकदोत्पत्य पूतना नन्दगोकुलम् । योषित्वा माययात्मानं प्राविशत् कामचारिणी ॥ ४ ॥

Minsan, si Pūtanā Rākṣasī, na nakakagalaw ayon sa kanyang kagustuhan sa kalawakan, ay nagbagong-anyo gamit ang mistikong kapangyarihan bilang isang napakagandang babae at pumasok sa Gokula.

Verse 5

तां केशबन्धव्यतिषक्तमल्लिकां बृहन्नितम्बस्तनकृच्छ्रमध्यमाम् । सुवाससं कल्पितकर्णभूषण- त्विषोल्लसत्कुन्तलमण्डिताननाम् ॥ ५ ॥ वल्गुस्मितापाङ्गविसर्गवीक्षितै- र्मनो हरन्तीं वनितां व्रजौकसाम् । अमंसताम्भोजकरेण रूपिणीं गोप्य: श्रियं द्रष्टुमिवागतां पतिम् ॥ ६ ॥

Ang kanyang balakang ay puno, ang kanyang baywang ay slim, at ang kanyang buhok ay pinalamutian ng mga bulaklak. Ang kanyang kagandahan ay umakit sa lahat. Inakala ng mga gopi na ang diyosa ng kapalaran ay dumating upang makita ang kanyang asawa, si Krishna.

Verse 6

तां केशबन्धव्यतिषक्तमल्लिकां बृहन्नितम्बस्तनकृच्छ्रमध्यमाम् । सुवाससं कल्पितकर्णभूषण- त्विषोल्लसत्कुन्तलमण्डिताननाम् ॥ ५ ॥ वल्गुस्मितापाङ्गविसर्गवीक्षितै- र्मनो हरन्तीं वनितां व्रजौकसाम् । अमंसताम्भोजकरेण रूपिणीं गोप्य: श्रियं द्रष्टुमिवागतां पतिम् ॥ ६ ॥

Ang kanyang balakang ay mabilog, ang kanyang dibdib ay malaki at matatag, at siya ay nakadamit ng napakaganda. Ang kanyang buhok ay pinalamutian ng kuwintas ng mga bulaklak na mallikā. Ang kanyang mga hikaw ay nagniningning, at nang makita siya ng mga gopi, inakala nila na ang magandang Diyosa ng Kapalaran, na may hawak na bulaklak na lotus, ay dumating upang makita ang kanyang asawa, na si Krishna.

Verse 7

बालग्रहस्तत्र विचिन्वती शिशून् यद‍ृच्छया नन्दगृहेऽसदन्तकम् । बालं प्रतिच्छन्ननिजोरुतेजसं ददर्श तल्पेऽग्निमिवाहितं भसि ॥ ७ ॥

Si Putana, na ang gawain ay pumatay ng mga bata, ay pumasok sa bahay ni Nanda Maharaja. Nakita niya ang sanggol na si Krishna na natutulog sa kama, ang Kanyang walang limitasyong kapangyarihan ay natatakpan tulad ng apoy na natatakpan ng abo. Naunawaan niya na ang batang ito ay hindi pangkaraniwan, kundi nakatakdang pumatay sa lahat ng demonyo.

Verse 8

विबुध्य तां बालकमारिकाग्रहं चराचरात्मा स निमीलितेक्षण: । अनन्तमारोपयदङ्कमन्तकं यथोरगं सुप्तमबुद्धिरज्जुधी: ॥ ८ ॥

Ang Panginoong Sri Krishna, ang lahat-lahat na Supersoul, ay naunawaan na si Putana ay dumating upang patayin Siya. Kaya, ipinikit ni Krishna ang Kanyang mga mata. Kinuha ni Putana sa kanyang kandungan ang kanyang sariling kamatayan, tulad ng isang mangmang na naglalagay ng natutulog na ahas sa kanyang kandungan, sa pag-aakalang ang ahas ay isang lubid.

Verse 9

तां तीक्ष्णचित्तामतिवामचेष्टितां वीक्ष्यान्तरा कोषपरिच्छदासिवत् । वरस्त्रियं तत्प्रभया च धर्षिते निरीक्ष्यमाणे जननी ह्यतिष्ठताम् ॥ ९ ॥

Ang puso ni Putana Rakshasi ay mabangis at malupit, ngunit siya ay mukhang isang napaka-mapagmahal na ina. Siya ay katulad ng isang matalim na espada sa isang malambot na lalagyan. Kahit na nakita siya sa loob ng silid, sina Yasoda at Rohini, na nabighani sa kanyang kagandahan, ay hindi siya pinigilan, kundi nanatiling tahimik dahil tinatrato niya ang bata na parang isang ina.

Verse 10

तस्मिन् स्तनं दुर्जरवीर्यमुल्बणं घोराङ्कमादाय शिशोर्ददावथ । गाढं कराभ्यां भगवान् प्रपीड्य तत्- प्राणै: समं रोषसमन्वितोऽपिबत् ॥ १० ॥

Sa mismong lugar na iyon, kinuha ng mabangis na Rakshasi si Krishna sa kanyang kandungan at idiniin ang kanyang dibdib sa Kanyang bibig. Ang utong ng kanyang dibdib ay nilagyan ng mapanganib na lason, ngunit ang Panginoong Krishna, na galit na galit, ay hinawakan ang kanyang dibdib, piniga ito nang napakalakas gamit ang parehong mga kamay, at sinipsip ang lason kasama ang kanyang buhay.

Verse 11

सा मुञ्च मुञ्चालमिति प्रभाषिणी निष्पीड्यमानाखिलजीवमर्मणि । विवृत्य नेत्रे चरणौ भुजौ मुहु: प्रस्विन्नगात्रा क्षिपती रुरोद ह ॥ ११ ॥

Dahil sa di-matiis na pagkadiin sa lahat ng mahalagang bahagi ng buhay, sumigaw si Pūtanā, “Bitawan mo, bitawan mo, tama na! Huwag mo nang sipsipin ang aking dibdib!” Pawis na pawis, nakadilat ang mga mata, at nagwawala ang mga kamay at paa, siya’y umiyak nang malakas nang paulit-ulit.

Verse 12

तस्या: स्वनेनातिगभीररंहसा साद्रिर्मही द्यौश्च चचाल सग्रहा । रसा दिशश्च प्रतिनेदिरे जना: पेतु: क्षितौ वज्रनिपातशङ्कया ॥ १२ ॥

Sa napakalalim at malakas na sigaw ni Pūtanā, yumanig ang lupa kasama ang mga bundok at ang kalangitan kasama ang mga planeta. Umalingawngaw ang mga daigdig sa ibaba at lahat ng direksiyon, at ang mga tao’y napahandusay sa takot na tila may bumabagsak na kidlat na sandata.

Verse 13

निशाचरीत्थं व्यथितस्तना व्यसु- र्व्यादाय केशांश्चरणौ भुजावपि । प्रसार्य गोष्ठे निजरूपमास्थिता वज्राहतो वृत्र इवापतन्नृप ॥ १३ ॥

Sa ganitong paraan, dahil sa pag-atake ni Kṛṣṇa sa kanyang dibdib, ang raksasing si Pūtanā na labis na nagdurusa ay nawalan ng buhay. O Haring Parīkṣit, nakanganga nang malaki at nakabuka ang buhok, mga braso at mga paa, bumagsak siya sa pastulan sa kanyang tunay na anyong Rākṣasī, gaya ni Vṛtrāsura na bumagsak nang mapatay ng vajra ni Indra.

Verse 14

पतमानोऽपि तद्देहस्त्रिगव्यूत्यन्तरद्रुमान् । चूर्णयामास राजेन्द्र महदासीत्तदद्भ‍ुतम् ॥ १४ ॥

O Haring Parīkṣit, kahit sa pagbagsak pa lamang, ang napakalaking katawan ni Pūtanā ay dumurog sa lahat ng punongkahoy sa loob ng labindalawang milya. Ang gayong higanteng anyo ay tunay na kagila-gilalas.

Verse 15

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

Ang bibig ng Rākṣasī ay punô ng mga ngiping mabangis na tila dulo ng araro; ang butas ng ilong ay malalim na parang yungib sa bundok; at ang mga dibdib ay gaya ng malalaking batong gumuho mula sa burol. Ang nagkalat na buhok ay kulay tansong pula. Ang hukay ng mga mata ay parang malalim na balong madilim; ang nakatatakot na mga hita ay gaya ng pampang ng ilog; ang mga braso, binti at paa ay tila malalaking tulay; at ang tiyan ay parang tuyong lawa. Dahil sa kanyang sigaw, noon pa man ay nayanig na ang puso, tainga at ulo ng mga gopa at gopī; at nang makita nila ang mabagsik at kahanga-hangang katawan niya, lalo silang natakot.

Verse 16

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

Ang bibig ng Rākṣasī ay puno ng mga ngipin, bawat isa ay kahawig ng dulo ng araro, ang kanyang mga butas ng ilong ay malalim tulad ng mga kuweba sa bundok, at ang kanyang mga dibdib ay kahawig ng malalaking tipak ng bato na nahulog mula sa burol. Ang kanyang nakakalat na buhok ay kulay tanso. Ang mga socket ng kanyang mga mata ay tila malalalim na balon, ang kanyang nakakatakot na mga hita ay kahawig ng mga pampang ng ilog, ang kanyang mga braso at binti ay tila malalaking tulay, at ang kanyang tiyan ay tila isang tuyong lawa.

Verse 17

ईषामात्रोग्रदंष्ट्रास्यं गिरिकन्दरनासिकम् । गण्डशैलस्तनं रौद्रं प्रकीर्णारुणमूर्धजम् ॥ १५ ॥ अन्धकूपगभीराक्षं पुलिनारोहभीषणम् । बद्धसेतुभुजोर्वङ्‍‍घ्रि शून्यतोयह्रदोदरम् ॥ १६ ॥ सन्तत्रसु: स्म तद्वीक्ष्य गोपा गोप्य: कलेवरम् । पूर्वं तु तन्नि:स्वनितभिन्नहृत्कर्णमस्तका: ॥ १७ ॥

Ang bibig ng Rākṣasī ay puno ng mga ngipin, bawat isa ay kahawig ng dulo ng araro, ang kanyang mga butas ng ilong ay malalim tulad ng mga kuweba sa bundok, at ang kanyang mga dibdib ay kahawig ng malalaking tipak ng bato na nahulog mula sa burol. Ang kanyang nakakalat na buhok ay kulay tanso. Ang mga socket ng kanyang mga mata ay tila malalalim na balon, ang kanyang nakakatakot na mga hita ay kahawig ng mga pampang ng ilog, ang kanyang mga braso at binti ay tila malalaking tulay, at ang kanyang tiyan ay tila isang tuyong lawa.

Verse 18

बालं च तस्या उरसि क्रीडन्तमकुतोभयम् । गोप्यस्तूर्णं समभ्येत्य जगृहुर्जातसम्भ्रमा: ॥ १८ ॥

Nang walang takot, ang batang si Kṛṣṇa ay naglalaro sa itaas na bahagi ng dibdib ng Rākṣasī na si Pūtanā, at nang makita ng mga gopi ang mga kamangha-manghang aktibidad ng bata, agad silang lumapit na may malaking kagalakan at binuhat Siya.

Verse 19

यशोदारोहिणीभ्यां ता: समं बालस्य सर्वत: । रक्षां विदधिरे सम्यग्गोपुच्छभ्रमणादिभि: ॥ १९ ॥

Pagkatapos noon, sina inang Yaśodā at Rohiṇī, kasama ang iba pang matatandang gopi, ay iwinagayway ang buntot ng baka upang magbigay ng buong proteksyon sa batang si Śrī Kṛṣṇa.

Verse 20

गोमूत्रेण स्‍नापयित्वा पुनर्गोरजसार्भकम् । रक्षां चक्रुश्च शकृता द्वादशाङ्गेषु नामभि: ॥ २० ॥

Ang bata ay hinugasan nang maigi gamit ang ihi ng baka at pagkatapos ay pinahiran ng alikabok na dulot ng paggalaw ng mga baka. Pagkatapos, ang iba't ibang pangalan ng Panginoon ay inilapat gamit ang dumi ng baka sa labindalawang bahagi ng Kanyang katawan, simula sa noo, tulad ng ginagawa sa paglalagay ng tilaka. Sa ganitong paraan, ang bata ay binigyan ng proteksyon.

Verse 21

गोप्य: संस्पृष्टसलिला अङ्गेषु करयो: पृथक् । न्यस्यात्मन्यथ बालस्य बीजन्यासमकुर्वत ॥ २१ ॥

Unang isinagawa ng mga gopī ang ācamanā, pag-inom ng isang lagok ng tubig mula sa kanang kamay. Pagkaraan, nilinis nila ang katawan at mga kamay sa pamamagitan ng nyāsa-mantra at inilapat ang parehong mantra sa mga bahagi ng sanggol bilang bīja-nyāsa.

Verse 22

अव्यादजोऽङ्‍‍घ्रि मणिमांस्तव जान्वथोरू यज्ञोऽच्युत: कटितटं जठरं हयास्य: । हृत्केशवस्त्वदुर ईश इनस्तु कण्ठं विष्णुर्भुजं मुखमुरुक्रम ईश्वर: कम् ॥ २२ ॥ चक्रय‍ग्रत: सहगदो हरिरस्तु पश्चात् त्वत्पार्श्वयोर्धनुरसी मधुहाजनश्च । कोणेषु शङ्ख उरुगाय उपर्युपेन्द्र- स्तार्क्ष्य: क्षितौ हलधर: पुरुष: समन्तात् ॥ २३ ॥

Nawa’y ingatan ni Aja ang Iyong mga paa, ni Maṇimān ang mga tuhod, ni Yajña ang mga hita, ni Acyuta ang itaas na bahagi ng baywang, at ni Hayagrīva ang tiyan. Nawa’y ingatan ni Keśava ang puso, ni Īśa ang dibdib, ng diyos na Araw ang leeg, ni Viṣṇu ang mga bisig, ni Urukrama ang mukha, at ni Īśvara ang ulo.

Verse 23

अव्यादजोऽङ्‍‍घ्रि मणिमांस्तव जान्वथोरू यज्ञोऽच्युत: कटितटं जठरं हयास्य: । हृत्केशवस्त्वदुर ईश इनस्तु कण्ठं विष्णुर्भुजं मुखमुरुक्रम ईश्वर: कम् ॥ २२ ॥ चक्रय‍ग्रत: सहगदो हरिरस्तु पश्चात् त्वत्पार्श्वयोर्धनुरसी मधुहाजनश्च । कोणेषु शङ्ख उरुगाय उपर्युपेन्द्र- स्तार्क्ष्य: क्षितौ हलधर: पुरुष: समन्तात् ॥ २३ ॥

Nawa’y ingatan ka ng Cakrī mula sa harapan; nawa’y ingatan ka ni Śrī Hari, ang may hawak ng pamalo, mula sa likuran. Nawa’y ingatan ng may busog na pumatay kay Madhu at ni Ajana na may tabak ang magkabilang tagiliran. Nawa’y ingatan ka ni Urugāya, ang may hawak ng kabibe, sa lahat ng sulok; ni Upendra mula sa itaas; ni Garuḍa sa lupa; at ni Haladhara, ang Kataas-taasang Puruṣa, sa lahat ng panig.

Verse 24

इन्द्रियाणि हृषीकेश: प्राणान् नारायणोऽवतु । श्वेतद्वीपपतिश्चित्तं मनो योगेश्वरोऽवतु ॥ २४ ॥

Nawa’y ingatan ni Hṛṣīkeśa ang Iyong mga pandama, at ni Nārāyaṇa ang Iyong prāṇa, ang hininga ng buhay. Nawa’y ingatan ng Panginoon ng Śvetadvīpa ang Iyong citta, at nawa’y ingatan ni Yogeśvara ang Iyong manas.

Verse 25

पृश्न‍िगर्भस्तु ते बुद्धिमात्मानं भगवान् पर: । क्रीडन्तं पातु गोविन्द: शयानं पातु माधव: ॥ २५ ॥ व्रजन्तमव्याद्वैकुण्ठ आसीनं त्वां श्रिय: पति: । भुञ्जानं यज्ञभुक् पातु सर्वग्रहभयङ्कर: ॥ २६ ॥

Nawa’y ingatan ni Pṛśnigarbha ang Iyong buddhi, at ng Kataas-taasang Bhagavān ang Iyong ātman. Kapag Ikaw ay naglalaro, nawa’y ingatan Ka ni Govinda; kapag Ikaw ay natutulog, nawa’y ingatan Ka ni Mādhava. Kapag Ikaw ay naglalakad, nawa’y ingatan Ka ni Vaikuṇṭha; kapag Ikaw ay nakaupo, nawa’y ingatan Ka ni Śrīpati; at kapag Ikaw ay kumakain at nagtatamasa, nawa’y ingatan Ka ni Yajñabhuk—ang kinatatakutan ng lahat ng masasamang graha—magpakailanman.

Verse 26

पृश्न‍िगर्भस्तु ते बुद्धिमात्मानं भगवान् पर: । क्रीडन्तं पातु गोविन्द: शयानं पातु माधव: ॥ २५ ॥ व्रजन्तमव्याद्वैकुण्ठ आसीनं त्वां श्रिय: पति: । भुञ्जानं यज्ञभुक् पातु सर्वग्रहभयङ्कर: ॥ २६ ॥

Nawa’y pag-ingatan at talino mo’y ingatan ni Pṛśnigarbha, at ang iyong kaluluwa’y ingatan ng Kataas-taasang Bhagavān. Kapag naglalaro ka, nawa’y si Govinda ang magbantay; kapag natutulog ka, nawa’y si Mādhava ang mag-ingat. Kapag naglalakad ka, nawa’y si Vaikuṇṭha ang kumalinga; kapag nakaupo ka, nawa’y si Nārāyaṇa, ang asawa ni Śrī, ang magprotekta. Kapag tinatamasa mo ang buhay, nawa’y si Yajñabhuk—na kinatatakutan ng lahat ng masasamang planeta—ang laging mag-ingat sa iyo.

Verse 27

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

Ang mga Ḍākinī, Yātudhānī at Kuṣmāṇḍa—mga masamang puwersang dumadagit sa mga bata—at ang mga Bhūta, Preta, Piśāca, Yakṣa, Rākṣasa at Vināyaka; gayundin sina Koṭarā, Revatī, Jyeṣṭhā, Pūtanā, Mātṛkā at iba pa—ay nananakit sa katawan, prāṇa at mga pandama, nagdudulot ng pagkabaliw, pangingisay, pagkalimot at bangungot. Ang malalaking kapahamakan na nakikita sa panaginip, ang matatandang “bituin” at mga “bituin” na sumasakmal sa bata—nawa’y maglaho silang lahat, nanginginig sa takot sa pagbigkas ng Pangalan ni Viṣṇu.

Verse 28

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

Sina Koṭarā, Revatī, Jyeṣṭhā, Pūtanā, Mātṛkā at iba pa ay nagdudulot ng pagkabaliw at pangingisay, at sumasakit sa katawan, prāṇa at mga pandama.

Verse 29

डाकिन्यो यातुधान्यश्च कुष्माण्डा येऽर्भकग्रहा: । भूतप्रेतपिशाचाश्च यक्षरक्षोविनायका: ॥ २७ ॥ कोटरा रेवती ज्येष्ठा पूतना मातृकादय: । उन्मादा ये ह्यपस्मारा देहप्राणेन्द्रियद्रुह: ॥ २८ ॥ स्वप्नद‍ृष्टा महोत्पाता वृद्धा बालग्रहाश्च ये । सर्वे नश्यन्तु ते विष्णोर्नामग्रहणभीरव: ॥ २९ ॥

Ang malalaking kapahamakan na nakikita sa panaginip, ang matatandang “bituin” at mga “bituin” na sumasakmal sa bata—nawa’y maglaho silang lahat, sa takot sa pagbigkas ng Pangalan ni Viṣṇu.

Verse 30

श्रीशुक उवाच इति प्रणयबद्धाभिर्गोपीभि: कृतरक्षणम् । पाययित्वा स्तनं माता सन्न्यवेशयदात्मजम् ॥ ३० ॥

Sinabi ni Śrī Śukadeva: Sa gayon, ang mga gopī na nakagapos sa pag-ibig ng ina ay nagbigkas ng mga mantra upang ingatan ang sanggol. Pagkaraan, pinasuso Siya ni Inang Yaśodā at inihiga ang kanyang anak sa higaan.

Verse 31

तावन्नन्दादयो गोपा मथुराया व्रजं गता: । विलोक्य पूतनादेहं बभूवुरतिविस्मिता: ॥ ३१ ॥

Samantala, si Nanda Maharaja at ang iba pang mga pastol ay bumalik mula sa Mathura. Nang makita nila ang dambuhalang katawan ni Putana, sila ay labis na namangha.

Verse 32

नूनं बतर्षि: सञ्जातो योगेशो वा समास स: । स एव द‍ृष्टो ह्युत्पातो यदाहानकदुन्दुभि: ॥ ३२ ॥

Bumulalas si Nanda Maharaja at ang iba pang mga gopa: Tiyak na si Vasudeva ay naging isang dakilang santo o makapangyarihang yogi, kung hindi ay paano niya nahulaan ang kalamidad na ito?

Verse 33

कलेवरं परशुभिश्छित्त्वा तत्ते व्रजौकस: । दूरे क्षिप्‍त्वावयवशो न्यदहन् काष्ठवेष्टितम् ॥ ३३ ॥

Pinagputul-putol ng mga naninirahan sa Vraja ang katawan ni Putana gamit ang mga palakol. Pagkatapos ay itinapon nila ang mga piraso sa malayo, tinakpan ng kahoy at sinunog.

Verse 34

दह्यमानस्य देहस्य धूमश्चागुरुसौरभ: । उत्थित: कृष्णनिर्भुक्तसपद्याहतपाप्मन: ॥ ३४ ॥

Dahil sumuso si Krishna kay Putana, ang lahat ng kanyang kasalanan ay agad na nawala. Kaya naman habang sinusunog ang kanyang katawan, ang usok ay amoy insenso.

Verse 35

पूतना लोकबालघ्नी राक्षसी रुधिराशना । जिघांसयापि हरये स्तनं दत्त्वाप सद्गतिम् ॥ ३५ ॥ किं पुन: श्रद्धया भक्त्या कृष्णाय परमात्मने । यच्छन् प्रियतमं किं नु रक्तास्तन्मातरो यथा ॥ ३६ ॥

Si Putana, na isang demonyong pumapatay ng sanggol, ay nagkamit ng kaligtasan sa pagpapasuso kay Krishna. Paano pa kaya ang mga inang nag-aalay ng may pagmamahal at debosyon?

Verse 36

पूतना लोकबालघ्नी राक्षसी रुधिराशना । जिघांसयापि हरये स्तनं दत्त्वाप सद्गतिम् ॥ ३५ ॥ किं पुन: श्रद्धया भक्त्या कृष्णाय परमात्मने । यच्छन् प्रियतमं किं नु रक्तास्तन्मातरो यथा ॥ ३६ ॥

Si Pūtanā ay isang raksasang pumapatay ng sanggol at umiinom ng dugo; dumating siya upang patayin si Kṛṣṇa, ngunit dahil inialay niya ang kanyang dibdib kay Hari, nakamit niya ang pinakamataas na kapalaran. Lalo pa kaya yaong may pananampalataya at bhakti kay Kṛṣṇa, ang Paramātmā, na nag-aalay ng dibdib o ng pinakamamahal na bagay gaya ng isang ina sa anak!

Verse 37

पद्‌भ्यां भक्तहृदिस्थाभ्यां वन्द्याभ्यां लोकवन्दितै: । अङ्गं यस्या: समाक्रम्य भगवानपितत् स्तनम् ॥ ३७ ॥ यातुधान्यपि सा स्वर्गमवाप जननीगतिम् । कृष्णभुक्तस्तनक्षीरा: किमु गावोऽनुमातर: ॥ ३८ ॥

Si Bhagavān Kṛṣṇa ay nananahan sa puso ng dalisay na bhakta at sinasamba nina Brahmā at Śiva. Tinapakan Niya ang katawan ni Pūtanā at sinipsip ang kanyang dibdib; kahit siya’y mangkukulam, nakamit niya ang kalagayang ina sa makalangit na daigdig. Kaya lalo pang dakila ang mga baka na masayang sinipsip ni Kṛṣṇa ang kanilang utong at naghandog ng gatas na may pag-ibig na gaya ng ina!

Verse 38

पद्‌भ्यां भक्तहृदिस्थाभ्यां वन्द्याभ्यां लोकवन्दितै: । अङ्गं यस्या: समाक्रम्य भगवानपितत् स्तनम् ॥ ३७ ॥ यातुधान्यपि सा स्वर्गमवाप जननीगतिम् । कृष्णभुक्तस्तनक्षीरा: किमु गावोऽनुमातर: ॥ ३८ ॥

Si Bhagavān Kṛṣṇa ay nananahan sa puso ng dalisay na bhakta at sinasamba nina Brahmā at Śiva. Tinapakan Niya ang katawan ni Pūtanā at sinipsip ang kanyang dibdib; kahit siya’y mangkukulam, nakamit niya ang kalagayang ina sa makalangit na daigdig. Kaya lalo pang dakila ang mga baka na masayang sinipsip ni Kṛṣṇa ang kanilang utong at naghandog ng gatas na may pag-ibig na gaya ng ina!

Verse 39

पयांसि यासामपिबत् पुत्रस्‍नेहस्‍नुतान्यलम् । भगवान् देवकीपुत्र: कैवल्याद्यखिलप्रद: ॥ ३९ ॥ तासामविरतं कृष्णे कुर्वतीनां सुतेक्षणम् । न पुन: कल्पते राजन् संसारोऽज्ञानसम्भव: ॥ ४० ॥

Si Bhagavān Kṛṣṇa, anak ni Devakī, ang tagapagkaloob ng lahat ng biyaya, kabilang ang kaivalya (kalayaan). Buong kasiyahan Niyang sinipsip ang gatas ng mga gopī na umaagos dahil sa pag-ibig ng ina sa anak. O hari, kahit abala sa gawaing-bahay, walang tigil nilang tinitingnan si Kṛṣṇa bilang anak; kaya’t hindi dapat isipin na bumalik pa sila sa sansar na bunga ng kamangmangan.

Verse 40

पयांसि यासामपिबत् पुत्रस्‍नेहस्‍नुतान्यलम् । भगवान् देवकीपुत्र: कैवल्याद्यखिलप्रद: ॥ ३९ ॥ तासामविरतं कृष्णे कुर्वतीनां सुतेक्षणम् । न पुन: कल्पते राजन् संसारोऽज्ञानसम्भव: ॥ ४० ॥

Si Bhagavān Kṛṣṇa, anak ni Devakī, ang tagapagkaloob ng lahat ng biyaya, kabilang ang kaivalya (kalayaan). Buong kasiyahan Niyang sinipsip ang gatas ng mga gopī na umaagos dahil sa pag-ibig ng ina sa anak. O hari, kahit abala sa gawaing-bahay, walang tigil nilang tinitingnan si Kṛṣṇa bilang anak; kaya’t hindi dapat isipin na bumalik pa sila sa sansar na bunga ng kamangmangan.

Verse 41

कटधूमस्य सौरभ्यमवघ्राय व्रजौकस: । किमिदं कुत एवेति वदन्तो व्रजमाययु: ॥ ४१ ॥

Nang maamoy ng mga taga-Vraja na nasa malayo ang mabangong usok mula sa nasusunog na katawan ni Pūtanā, sila’y namangha. “Saan galing ang amoy na ito?” tanong nila, at nagtungo sa pook ng pagsusunog sa kanya.

Verse 42

ते तत्र वर्णितं गोपै: पूतनागमनादिकम् । श्रुत्वा तन्निधनं स्वस्ति शिशोश्चासन् सुविस्मिता: ॥ ४२ ॥

Ang mga taga-Vraja na dumating mula sa malayo ay nakinig sa mga gopa sa buong salaysay ng pagdating ni Pūtanā at iba pa. Nang marinig nilang pinuksa siya ng sanggol na si Kṛṣṇa at ligtas ang bata, sila’y labis na namangha at nagbigay ng pagpapala sa sanggol.

Verse 43

नन्द: स्वपुत्रमादाय प्रेत्यागतमुदारधी: । मूर्ध्न्युपाघ्राय परमां मुदं लेभे कुरूद्वह ॥ ४३ ॥

O Parīkṣit, pinakamainam sa mga Kuru! Si Nanda Mahārāja, na mapagbigay at payak, ay agad na kinuha ang kanyang anak sa kandungan na para bang nagbalik mula sa kamatayan. Pagkatapos, inamoy niya nang may pag-ibig ang ulo ng bata at tinamasa ang sukdulang ligayang espirituwal.

Verse 44

य एतत् पूतनामोक्षं कृष्णस्यार्भकमद्भ‍ुतम् । श‍ृणुयाच्छ्रद्धया मर्त्यो गोविन्दे लभते रतिम् ॥ ४४ ॥

Sinumang tao na nakikinig nang may pananampalataya sa kamangha-manghang bal-līlā ni Kṛṣṇa—ang paglaya (at paglipol) kay Pūtanā—ay tiyak na magkakamit ng mapagmahal na pagkapit sa Govinda.

Frequently Asked Questions

Bhāgavata logic emphasizes the Lord’s absolute purity and transformative touch: Pūtanā’s breast-offering, though motivated by violence, still became a form of contact-service to Bhagavān. Kṛṣṇa accepted the external act (dāna of milk/breast) and removed the internal poison (sin), granting an elevated result—demonstrating His bhakta-vātsalya and the supremacy of His grace over karma.

The metaphor indicates concealed aiśvarya: the infant appears ordinary to human eyes, yet His unlimited potency remains fully present. Yogamāyā covers His majesty to facilitate intimate Vraja relationships, while the līlā simultaneously reveals that the same child effortlessly destroys a rākṣasī.

The passage integrates Vraja’s maternal care with Vaiṣṇava siddhānta: mantras, nyāsa, and protective naming are subordinate supports, but the text explicitly concludes that uttering Viṣṇu’s name alone terrifies and disperses harmful beings. It teaches that the highest protection is nāma-āśraya (taking shelter of the Lord’s name), with rituals functioning as expressions of loving concern.

On the surface, Kaṁsa deputes Pūtanā to kill infants; at the deeper theological level, the chapter states she entered ‘having been sent by the superior potency of the Lord,’ meaning Bhagavān’s arrangement turns demonic aggression into līlā that protects Vraja, reveals Kṛṣṇa’s divinity, and delivers the demon—without compromising human moral agency.

The fragrance symbolizes purification (pāpa-kṣaya) resulting from Kṛṣṇa’s direct contact. The Bhāgavata uses sensory imagery—aguru-like aroma—to externalize an inner metaphysical change: contamination is burned away, leaving a sign of sanctity recognizable even to distant villagers.