Adhyaya 37
Dashama SkandhaAdhyaya 3733 Verses

Adhyaya 37

The Killing of Keśī and Vyomāsura; Nārada’s Prophetic Praise of Kṛṣṇa

Habang patuloy ang kampanya ni Kaṁsa laban sa Vraja, ang demonyong kabayo na si Keśī ay nambibiktima sa Vṛndāvana. Pinatay siya ng Panginoong Kṛṣṇa sa pamamagitan ng pagpasok ng Kanyang braso sa bibig ng demonyo upang sakalin ito. Pagkatapos, nag-alay ng mga panalangin si Nārada Muni kay Kṛṣṇa, kinikilala Siya bilang Kataas-taasang Lumikha at hinuhulaan ang mga hinaharap na kaganapan tulad ng pagkamatay ni Kaṁsa. Sa huli, pinatay ni Kṛṣṇa ang salamingerong demonyo na si Vyomāsura, na dumukot sa mga batang pastol, at iniligtas ang Kanyang mga kaibigan.

Shlokas

Verse 1

श्रीशुक उवाच केशी तु कंसप्रहित: खुरैर्महीं महाहयो निर्जरयन् मनोजव: । सटावधूताभ्रविमानसङ्कुलं कुर्वन् नभो हेषितभीषिताखिल: ॥ १ ॥ तं त्रासयन्तं भगवान् स्वगोकुलं तद्धेषितैर्वालविघूर्णिताम्बुदम् । आत्मानमाजौ मृगयन्तमग्रणी- रुपाह्वयत् स व्यनदन्मृगेन्द्रवत् ॥ २ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Ang demonyong si Keśī na ipinadala ni Kaṁsa ay lumitaw sa Vraja bilang isang dambuhalang kabayo. Tumakbo siyang kasingbilis ng isip, ginutay ang lupa sa kanyang mga kuko; ang pagwagayway ng kanyang kiling ay nagpagulo sa mga ulap at sa mga sasakyang panghimpapawid ng mga deva, at ang kanyang nakapanghihilakbot na huni ay nagpasindak sa lahat.

Verse 2

श्रीशुक उवाच केशी तु कंसप्रहित: खुरैर्महीं महाहयो निर्जरयन् मनोजव: । सटावधूताभ्रविमानसङ्कुलं कुर्वन् नभो हेषितभीषिताखिल: ॥ १ ॥ तं त्रासयन्तं भगवान् स्वगोकुलं तद्धेषितैर्वालविघूर्णिताम्बुदम् । आत्मानमाजौ मृगयन्तमग्रणी- रुपाह्वयत् स व्यनदन्मृगेन्द्रवत् ॥ २ ॥

Sinabi ni Śukadeva: Ang demonyong si Keśī na ipinadala ni Kaṁsa ay lumitaw sa Vraja bilang isang dambuhalang kabayo. Tumakbo siyang kasingbilis ng isip, winawasak ang lupa sa kanyang mga kuko; sa pag-uga ng kanyang kiling ay nagkalat ang mga ulap at mga sasakyang panghimpapawid ng mga deva, at sa nakapanghihilakbot na huni ay tinakot niya ang lahat. Habang tinatakot niya ang Gokula at pinaiikot ang mga ulap sa kanyang huni at pag-ikot ng buntot, hinamon siya ni Bhagavān Śrī Kṛṣṇa sa labanan; umungal si Keśī na parang leon.

Verse 3

स तं निशाम्याभिमुखो मुखेन खं पिबन्निवाभ्यद्रवदत्यमर्षण: । जघान पद्‌भ्यामरविन्दलोचनं दुरासदश्चण्डजवो दुरत्यय: ॥ ३ ॥

Nang makita ni Keśī ang Panginoon na nakatayo sa harap niya, sumugod siya sa matinding poot, nakanganga na wari’y lulunukin ang langit. Sa marahas na bilis, ang kabayong demonyo na mahirap lapitan at mahirap talunin ay nagtangkang hampasin ang Bhagavān na may matang-loto gamit ang dalawang unahang paa.

Verse 4

तद् वञ्चयित्वा तमधोक्षजो रुषा प्रगृह्य दोर्भ्यां परिविध्य पादयो: । सावज्ञमुत्सृज्य धनु:शतान्तरे यथोरगं तार्क्ष्यसुतो व्यवस्थित: ॥ ४ ॥

Ngunit iniwasan ng Panginoong transendental ang hampas ni Keśī. Pagkatapos, sa galit, hinawakan Niya ang dalawang paa nito gamit ang Kanyang mga bisig, inikot sa himpapawid, at itinapon nang may paghamak sa layong sandaang haba ng busog—gaya ng pag-itsa ni Garuḍa sa isang ahas. Pagkaraan, nanatiling nakatayo roon si Śrī Kṛṣṇa.

Verse 5

स: लब्धसंज्ञ: पुनरुत्थितो रुषा व्यादाय केशी तरसापतद्धरिम् । सोऽप्यस्य वक्त्रे भुजमुत्तरं स्मयन् प्रवेशयामास यथोरगं बिले ॥ ५ ॥

Nang magkamalay si Keśī, tumayo siyang muli sa galit, ibinuka ang bibig nang malaki at muling sumugod kay Hari. Ngunit ngumiti lamang ang Panginoon at isinuksok ang Kanyang kaliwang bisig sa bibig ng kabayo, kasingdali ng pagpapasok ng ahas sa butas ng lupa.

Verse 6

दन्ता निपेतुर्भगवद्भ‍ुजस्पृश- स्ते केशिनस्तप्तमयस्पृशो यथा । बाहुश्च तद्देहगतो महात्मनो यथामय: संववृधे उपेक्षित: ॥ ६ ॥

Pagdampi pa lamang ng mga ngipin ni Keśī sa bisig ng Kataas-taasang Panginoon, agad itong nalaglag, sapagkat para sa demonyo ay mainit iyon na parang tunaw na bakal. Sa loob ng katawan ni Keśī, ang bisig ng Dakilang Panginoon ay lumaki nang labis, gaya ng tiyan na namamaga dahil sa sakit na napabayaan.

Verse 7

समेधमानेन स कृष्णबाहुना निरुद्धवायुश्चरणांश्च विक्षिपन् । प्रस्विन्नगात्र: परिवृत्तलोचन: पपात लण्डं विसृजन् क्षितौ व्यसु: ॥ ७ ॥

Habang lumalaki ang braso ni Panginoong Krishna at hinarangan ang paghinga ni Keshi, ang kanyang mga binti ay sumipa, ang kanyang katawan ay nabalot ng pawis, ang kanyang mga mata ay umikot, at siya ay dumumi bago bumagsak sa lupa na patay.

Verse 8

तद्देहत: कर्कटिकाफलोपमाद् व्यसोरपाकृष्य भुजं महाभुज: । अविस्मितोऽयत्नहतारिक: सुरै: प्रसूनवर्षैर्वर्षद्‌भिरीडित: ॥ ८ ॥

Inalis ng makapangyarihang Krishna ang Kanyang braso mula sa katawan ni Keshi, na ngayon ay mukhang isang mahabang prutas na karkatika. Nang walang pagmamalaki sa madaling pagpatay sa kaaway, tinanggap ng Panginoon ang ulan ng mga bulaklak mula sa mga diyos.

Verse 9

देवर्षिरुपसङ्गम्य भागवतप्रवरो नृप । कृष्णमक्लिष्टकर्माणं रहस्येतदभाषत ॥ ९ ॥

Mahal kong Hari, pagkatapos noon ay nilapitan si Panginoong Krishna sa isang liblib na lugar ng dakilang pantas na si Narada Muni. Ang pinakadakilang deboto na iyon ay nagsalita sa Panginoon, na walang kahirap-hirap na gumagawa ng Kanyang mga lila.

Verse 10

कृष्ण कृष्णाप्रमेयात्मन् योगेश जगदीश्वर । वासुदेवाखिलावास सात्वतां प्रवर प्रभो ॥ १० ॥ त्वमात्मा सर्वभूतानामेको ज्योतिरिवैधसाम् । गूढो गुहाशय: साक्षी महापुरुष ईश्वर: ॥ ११ ॥

[Sinabi ni Narada Muni:] O Krishna, Krishna, walang limitasyong Panginoon, Pinagmulan ng lahat ng kapangyarihang mistiko, Panginoon ng uniberso! O Vasudeva, kanlungan ng lahat ng nilalang! O Guro, Ikaw ang Kataas-taasang Kaluluwa ng lahat ng nilikha, nakaupo nang hindi nakikita sa loob ng puso tulad ng apoy na natutulog sa loob ng kahoy. Ikaw ang saksi sa loob ng lahat, ang Kataas-taasang Personalidad at ang tunay na Diyos.

Verse 11

कृष्ण कृष्णाप्रमेयात्मन् योगेश जगदीश्वर । वासुदेवाखिलावास सात्वतां प्रवर प्रभो ॥ १० ॥ त्वमात्मा सर्वभूतानामेको ज्योतिरिवैधसाम् । गूढो गुहाशय: साक्षी महापुरुष ईश्वर: ॥ ११ ॥

[Sinabi ni Narada Muni:] O Krishna, Krishna, walang limitasyong Panginoon, Pinagmulan ng lahat ng kapangyarihang mistiko, Panginoon ng uniberso! O Vasudeva, kanlungan ng lahat ng nilalang! O Guro, Ikaw ang Kataas-taasang Kaluluwa ng lahat ng nilikha, nakaupo nang hindi nakikita sa loob ng puso tulad ng apoy na natutulog sa loob ng kahoy. Ikaw ang saksi sa loob ng lahat, ang Kataas-taasang Personalidad at ang tunay na Diyos.

Verse 12

आत्मनात्माश्रय: पूर्वं मायया ससृजे गुणान् । तैरिदं सत्यसङ्कल्प: सृजस्यत्स्यवसीश्वर: ॥ १२ ॥

Ikaw ang kanlungan ng lahat ng mga kaluluwa, at bilang kataas-taasang tagapamahala, tinutupad Mo ang Iyong mga nais sa pamamagitan lamang ng Iyong kalooban. Sa pamamagitan ng Iyong personal na kapangyarihang lumikha, ipinamalas Mo sa simula ang mga pangunahing katangian ng materyal na kalikasan, at sa pamamagitan ng mga ito ay nililikha, pinapanatili, at winawasak Mo ang unibersong ito.

Verse 13

स त्वं भूधरभूतानां दैत्यप्रमथरक्षसाम् । अवतीर्णो विनाशाय साधुनां रक्षणाय च ॥ १३ ॥

Ikaw, na siya ring tagapaglikha, ay bumaba na ngayon sa lupa upang lipulin ang mga demonyong Daitya, Pramatha, at Rākṣasa na nagpapanggap bilang mga hari, at upang protektahan din ang mga banal.

Verse 14

दिष्ट्या ते निहतो दैत्यो लीलयायं हयाकृति: । यस्य हेषितसन्त्रस्तास्त्यजन्त्यनिमिषा दिवम् ॥ १४ ॥

Ang demonyong kabayo ay lubhang nakakatakot na ang kanyang paghalinghing ay tumakot sa mga demigod upang lisanin ang kanilang makalangit na kaharian. Ngunit sa aming magandang kapalaran, nasiyahan Ka sa laro ng pagpatay sa kanya.

Verse 15

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

Sa loob lamang ng dalawang araw, O makapangyarihang Panginoon, makikita ko ang pagkamatay nina Cāṇūra, Muṣṭika at iba pang mga mambubuno, kasama ang elepanteng si Kuvalayāpīḍa at Haring Kaṁsa — lahat sa pamamagitan ng Iyong kamay. Pagkatapos ay makikita kitang papatayin sina Kālayavana, Mura, Naraka at ang demonyong kabibe, at makikita rin kitang ninakaw ang bulaklak na pārijāta at tinalo si Indra. Makikita kitang magpapakasal sa maraming anak na babae ng mga bayaning hari, palalayain si Haring Nṛga mula sa isang sumpa at kukunin ang hiyas na Syamantaka. Ibabalik Mo ang patay na anak ng isang brāhmaṇa mula sa tahanan ni Yamarāja, papatayin sina Pauṇḍraka at Dantavakra, at wawakasan ang Hari ng Cedi. Makikita ko ang lahat ng mga kabayanihang ito sa Dvārakā.

Verse 16

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

Sa loob lamang ng dalawang araw, O makapangyarihang Panginoon, makikita ko ang pagkamatay nina Cāṇūra, Muṣṭika at iba pang mga mambubuno, kasama ang elepanteng si Kuvalayāpīḍa at Haring Kaṁsa — lahat sa pamamagitan ng Iyong kamay. Pagkatapos ay makikita kitang papatayin sina Kālayavana, Mura, Naraka at ang demonyong kabibe, at makikita rin kitang ninakaw ang bulaklak na pārijāta at tinalo si Indra. Makikita kitang magpapakasal sa maraming anak na babae ng mga bayaning hari, palalayain si Haring Nṛga mula sa isang sumpa at kukunin ang hiyas na Syamantaka. Ibabalik Mo ang patay na anak ng isang brāhmaṇa mula sa tahanan ni Yamarāja, papatayin sina Pauṇḍraka at Dantavakra, at wawakasan ang Hari ng Cedi. Makikita ko ang lahat ng mga kabayanihang ito sa Dvārakā.

Verse 17

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

O Makapangyarihang Panginoon! Sa loob ng dalawang araw, masasaksihan ko sa Iyong kamay ang pagkamatay nina Cāṇūra, Muṣṭika at iba pang mga mandirigmang mambubuno, pati ang elepanteng Kuvalayāpīḍa at si Haring Kaṁsa. Pagkaraan, makikita ko Kang pumuksa kina Śaṅkhāsura, Kālayavana, Mura at Naraka, agawin ang bulaklak na pārijāta, at talunin si Indra. Masasaksihan ko ring pakasalan Mo ang maraming anak na dalaga ng mga haring bayani, na ang dote ay Iyong kagitingan; at sa Dvārakā, palalayain Mo si Haring Nṛga mula sa sumpa at kukunin ang hiyas na Syamantaka kasama ang isa pang asawa. Ibabalik Mo ang namatay na anak ng isang brāhmaṇa mula sa daigdig ni Yamarāja; at pagkatapos ay papatayin Mo si Pauṇḍraka, susunugin ang lungsod ng Kāśī, lilipulin si Dantavakra, at wawakasan ang hari ng Cedi sa dakilang sakripisyong Rājasūya. Makikita ko ang lahat ng magigiting na lila na ito at marami pang iba habang nananahan Ka sa Dvārakā—mga lila na inaawit sa lupa ng mga makalangit na makata.

Verse 18

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

O Panginoon ng sansinukob! Sa Dvārakā, palalayain Mo si Haring Nṛga mula sa sumpa, kukunin ang hiyas na Syamantaka kasama ang isa pang asawa, at ibabalik ang namatay na anak ng isang brāhmaṇa mula sa daigdig ni Yamarāja—masasaksihan ko ang lahat ng ito.

Verse 19

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

Pagkatapos nito, makikita ko Kang papatayin si Pauṇḍraka, susunugin ang lungsod ng Kāśī, lilipulin si Dantavakra, at sa dakilang mahākratu (Rājasūya) ay wawakasan ang hari ng Cedi.

Verse 20

चाणूरं मुष्टिकं चैव मल्लानन्यांश्च हस्तिनम् । कंसं च निहतं द्रक्ष्ये परश्वोऽहनि ते विभो ॥ १५ ॥ तस्यानु शङ्खयवनमुराणां नरकस्य च । पारिजातापहरणमिन्द्रस्य च पराजयम् ॥ १६ ॥ उद्वाहं वीरकन्यानां वीर्यशुल्कादिलक्षणम् । नृगस्य मोक्षणं शापाद्‌द्वारकायां जगत्पते ॥ १७ ॥ स्यमन्तकस्य च मणेरादानं सह भार्यया । मृतपुत्रप्रदानं च ब्राह्मणस्य स्वधामत: ॥ १८ ॥ पौण्ड्रकस्य वधं पश्चात् काशिपुर्याश्च दीपनम् । दन्तवक्रस्य निधनं चैद्यस्य च महाक्रतौ ॥ १९ ॥ यानि चान्यानि वीर्याणि द्वारकामावसन्भवान् । कर्ता द्रक्ष्याम्यहं तानि गेयानि कविभिर्भुवि ॥ २० ॥

At ang iba pang maraming lila ng kagitingan na gagawin Mo habang nananahan sa Dvārakā ay masasaksihan ko rin—mga lila na inaawit sa lupa ng mga makalangit na makata.

Verse 21

अथ ते कालरूपस्य क्षपयिष्णोरमुष्य वै । अक्षौहिणीनां निधनं द्रक्ष्याम्यर्जुनसारथे: ॥ २१ ॥

Pagkaraan, makikita ko Kang magpakita bilang Panahon na may anyo, maging tagapagmaneho ng karwahe ni Arjuna, at lipulin ang malalaking hukbo upang maalis ang bigat ng daigdig.

Verse 22

विशुद्धविज्ञानघनं स्वसंस्थया समाप्तसर्वार्थममोघवाञ्छितम् । स्वतेजसा नित्यनिवृत्तमाया- गुणप्रवाहं भगवन्तमीमहि ॥ २२ ॥

O Bhagavan, sa Iyo kami sumasaklolo. Ikaw ang ganap na dalisay na kamalayan at kaalaman na espirituwal, laging nakatindig sa Iyong tunay na anyo. Ang Iyong kalooban ay di kailanman nabibigo; kaya Ikaw ay ganap sa lahat ng minimithi, at sa Iyong banal na kapangyarihan ay walang hanggan Kang hiwalay sa agos ng mga guna ng māyā.

Verse 23

त्वामीश्वरं स्वाश्रयमात्ममायया विनिर्मिताशेषविशेषकल्पनम् । क्रीडार्थमद्यात्तमनुष्यविग्रहं नतोऽस्मि धुर्यं यदुवृष्णिसात्वताम् ॥ २३ ॥

Ako’y yumuyuko sa Iyo, O Īśvara, ang Kataas-taasang Tagapamahala na tanging sa Sarili umaasa. Sa Iyong ātma-māyā, nilikha Mo ang di-mabilang na natatanging kaayusan ng sansinukob. Ngayon, alang-alang sa līlā, tinanggap Mo ang anyong tao, bilang pangunahing bayani sa mga Yadu, Vṛṣṇi at Sātvata, at nakikibahagi sa digmaang pantao.

Verse 24

श्रीशुक उवाच एवं यदुपतिं कृष्णं भागवतप्रवरो मुनि: । प्रणिपत्याभ्यनुज्ञातो ययौ तद्दर्शनोत्सव: ॥ २४ ॥

Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Matapos magsalita nang gayon kay Kṛṣṇa, ang pinuno ng angkang Yadu, si Nārada—ang dakilang pantas at pinakadakila sa mga bhāgavata—ay nagpatirapa at nag-alay ng paggalang. Nang pahintulutan ng Panginoon, siya’y nagpaalam at umalis, puspos ng kagalakang parang pagdiriwang dahil sa tuwirang pagdama sa Kanya.

Verse 25

भगवानपि गोविन्दो हत्वा केशिनमाहवे । पशूनपालयत् पालै: प्रीतैर्व्रजसुखावह: ॥ २५ ॥

Matapos patayin ang demonyong Keśī sa labanan, ipinagpatuloy ni Bhagavān Govinda ang pag-aalaga at pagpapastol sa mga baka at iba pang hayop kasama ang masasayang kaibigang gopa. Sa gayon, naghatid Siya ng ligaya sa lahat ng naninirahan sa Vraja.

Verse 26

एकदा ते पशून्पालाश्चारयन्तोऽद्रिसानुषु । चक्रुर्निलायनक्रीडाश्चोरपालापदेशत: ॥ २६ ॥

Isang araw, habang pinapastol nila ang mga hayop sa mga dalisdis ng bundok, naglaro ang mga batang gopa ng larong pagnanakaw at pagtatago, na kunwari’y “magnanakaw at tagapag-alaga,” na gumaganap bilang magkatunggaling magnanakaw at mga pastol.

Verse 27

तत्रासन् कतिचिच्चोरा: पालाश्च कतिचिन्नृप । मेषायिताश्च तत्रैके विजह्रुरकुतोभया: ॥ २७ ॥

Sa larong iyon, O Hari, may ilan na gumanap na magnanakaw, may ilan na pastol, at may ilan na tupa. Masaya silang naglaro nang walang anumang takot sa panganib.

Verse 28

मयपुत्रो महामायो व्योमो गोपालवेषधृक् । मेषायितानपोवाह प्रायश्चोरायितो बहून् ॥ २८ ॥

Pagkaraan, lumitaw si Vyoma, makapangyarihang salamangkero, anak ng asurang si Maya, na nakabihis bilang batang pastol. Nagkunwaring sumali bilang magnanakaw, at isa-isang dinukot ang karamihan sa mga batang pastol na gumanap na tupa.

Verse 29

गिरिदर्यां विनिक्षिप्य नीतं नीतं महासुर: । शिलया पिदधे द्वारं चतु:पञ्चावशेषिता: ॥ २९ ॥

Unti-unti, dinukot ng malaking asura ang mas marami pang batang pastol at inihagis sila sa yungib sa bundok, saka isinara ang bungad ng malaking bato. Sa huli, apat o lima na lamang ang natirang gumanap na tupa.

Verse 30

तस्य तत् कर्म विज्ञाय कृष्ण: शरणद: सताम् । गोपान् नयन्तं जग्राह वृकं हरिरिवौजसा ॥ ३० ॥

Nang maunawaan ang ginawa niya, si Panginoong Kṛṣṇa, kanlungan ng mga banal na deboto, ay buong lakas na sinunggaban ang asura habang dinadala nito ang mga batang pastol—gaya ng leon na dumadagit sa lobo.

Verse 31

स निजं रूपमास्थाय गिरीन्द्रसद‍ृशं बली । इच्छन्विमोक्तुमात्मानं नाशक्नोद्ग्रहणातुर: ॥ ३१ ॥

Nagbalik ang asura sa tunay niyang anyo, kasinglaki at kasinglakas ng isang bundok. Ngunit kahit pilitin niyang makawala, hindi niya nagawa, sapagkat naubos ang lakas niya sa mahigpit na pagkakahawak ng Panginoon.

Verse 32

तं निगृह्याच्युतो दोर्भ्यां पातयित्वा महीतले । पश्यतां दिवि देवानां पशुमारममारयत् ॥ ३२ ॥

Si Panginoong Acyuta, si Śrī Kṛṣṇa, ay niyakap at sinikil si Vyomāsura sa Kanyang dalawang bisig at inihagis sa lupa; sa harap ng mga deva sa langit, pinaslang Niya siya na parang hayop na iniaalay sa yajña.

Verse 33

गुहापिधानं निर्भिद्य गोपान्नि:सार्य कृच्छ्रत: । स्तूयमान: सुरैर्गोपै: प्रविवेश स्वगोकुलम् ॥ ३३ ॥

Pagkaraan, binasag ni Kṛṣṇa ang batong humaharang sa bungad ng yungib at iniligtas ang mga naipit na batang pastol; pagkatapos, habang pinupuri Siya ng mga deva at ng mga gopa, bumalik Siya sa Kanyang Gokula.

Frequently Asked Questions

Kaṁsa’s strategy is to eliminate Kṛṣṇa by escalating demonic assaults on Vraja. Keśī, appearing as a monstrous horse, represents violent, uncontrolled force and terror aimed at disrupting the Lord’s pastoral domain. In bhakti exegesis, such demons often embody obstructive tendencies (fear, aggression, arrogance) that threaten devotional life; Kṛṣṇa’s victory signals the Lord’s poṣaṇa—His decisive protection of His devotees and His līlā’s capacity to dissolve fear.

Kṛṣṇa thrust His arm into Keśī’s mouth; to the demon it felt like molten iron, and the arm expanded within, blocking breath until Keśī died. Theologically, the episode emphasizes Bhagavān’s acintya-śakti (inconceivable power): the Lord’s body is spiritual, not subject to material limits, and He defeats adharma effortlessly. The expansion motif also signals that the finite cannot ‘contain’ the Infinite—hostility toward the Supreme collapses under the Supreme’s own presence.

Vyomāsura is a powerful magician, son of the demon Maya, who infiltrates the boys’ play disguised as a cowherd. He abducts the boys and seals them in a cave, exploiting innocence and social trust. The lesson is twofold: (1) līlā shows that threats can arise even amid ordinary joy, and (2) Kṛṣṇa, as the shelter of devotees, perceives hidden danger and rescues the vulnerable, reaffirming poṣaṇa and the Lord’s vigilance over His community.

Nārada’s visit functions as a theological hinge: after an outward display of divine heroism, the sage articulates the inward metaphysics—Kṛṣṇa as antaryāmī, supreme controller, and creator beyond māyā’s guṇas. It also serves narrative architecture: Nārada’s prophecy links the Vraja cycle to imminent Mathurā events (wrestlers, Kuvalayāpīḍa, Kaṁsa) and future Dvārakā and Kurukṣetra līlās, mapping Kṛṣṇa’s avatāra-kārya across the Purāṇa.