
The Appearance of Lord Viṣṇu (Kṛṣṇa) and the Divine Exchange with Yoga-māyā
Ipinagpapatuloy ang salaysay sa bilangguan nina Kaṁsa–Devakī–Vasudeva. Nagbubukas ang kabanata sa kosmikong pagpapala sa paglitaw ng Panginoon: ang langit, mga direksiyon, lupa, mga ilog at apoy ng yajña ay naging payapa, at nagdiwang ang mga nilalang sa langit sa pagpupuri. Sa kalaliman ng gabi, nagpakita si Viṣṇu mula kay Devakī na wari’y kabilugan ng buwan, inihayag ang anyong may apat na bisig na may śaṅkha, cakra, gadā at padma, at may Śrīvatsa at hiyas na Kaustubha. Naghandog si Vasudeva ng marunong na panalangin, pinatotohanan ang pagiging lampas ng Panginoon sa mga guṇa at pandama—di maabot ng salita at isip (avāṅ-mānasa-gocara). Nanalangin si Devakī para sa pag-iingat laban kay Kaṁsa at hiniling na itago ang banal na anyo. Inalala ng Panginoon ang kanilang mga naunang kapanganakan (Pṛśni/Sutapā; Aditi/Kaśyapa) at ipinaliwanag ang Kanyang paulit-ulit na pagparito, saka naging sanggol na tao. Ipinanganak si Yoga-māyā sa tahanan ni Nanda; sa kanyang kapangyarihan, nakatulog ang mga bantay, bumukas ang mga pinto, kinupkop ni Ananta si Vasudeva, at nagbigay-daan ang Yamunā. Ipinagpalit ni Vasudeva ang mga sanggol, inihahanda ang nalalapit na tugon ni Kaṁsa at ang pag-usbong ng Vraja-līlā sa susunod.
Verse 1
श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥
Sinabi ni Śrī Śuka: Pagkaraan nito, dumating ang napakagandang sandali ng paglitaw ng Panginoon; ang buong sansinukob ay napuno ng kabutihan, kagandahan, at kapayapaan. Lumitaw ang Rohiṇī at gayundin ang mga bituin at planeta gaya ng Aśvinī; ang araw, buwan, at iba pa ay payapa. Ang lahat ng direksiyon ay kaaya-aya; ang langit ay malinaw at walang ulap, at kumikislap ang mga bituin. Ang daigdig, na pinalamutian ng mga bayan, nayon, minahan, at pastulan ng Vraja, ay tila lubos na mapalad. Ang mga ilog ay umagos na malinaw; ang mga lawa at imbakan ng tubig ay puno ng mga liryo at lotus. Sa mga punò at luntiang halaman, ang mga ibon at mga bubuyog ay umawit nang matamis. Umihip ang dalisay na simoy na may halimuyak ng bulaklak; ang mga apoy ng yajña ng mga brāhmaṇa ay nagliyab nang matatag, di ginambala ng hangin. Kaya nang ang walang-silang na Viṣṇu ay malapit nang magpakita, ang mga sādhū at brāhmaṇa na matagal na ginulo ni Kaṁsa at ng mga asura ay nakadama ng kapayapaan sa puso, at sabay-sabay na umalingawngaw ang mga tambol sa mga mataas na daigdig.
Verse 2
श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥
Pagkaraan, sa mapalad na sandali ng paglitaw ng Panginoon, napuno ang buong sansinukob ng kabutihan, kagandahan, at kapayapaan. Lumitaw ang Rohiṇī at mga bituing gaya ng Aśvinī; ang araw, buwan, at iba pang planeta at bituin ay payapa. Ang lahat ng dako ay kaaya-aya; malinaw ang langit at kumikislap ang mga bituin. Ang daigdig, pinalamutian ng mga bayan, nayon, minahan, at pastulan ng Vraja, ay lubhang mapalad tingnan.
Verse 3
श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥
Ang mga ilog ay umagos na may malinaw at kaaya-ayang tubig; ang mga lawa at imbakan ng tubig ay nagningning sa ganda ng mga liryo at lotus. Sa mga punò at baging na hitik sa bulaklak at dahon, umalingawngaw ang matamis na huni ng mga ibon at ugong ng mga bubuyog; ang mga kukú ay umawit nang malumanay at ang mga bubuyog ay humuni nang masaya.
Verse 4
श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥
Isang dalisay na simoy na may kaaya-ayang haplos at dalang halimuyak ng mga bulaklak ang umihip. Ang mga apoy ng mga brāhmaṇa na nagsasagawa ng mga ritwal ayon sa Veda ay nagliyab nang payapa at matatag, hindi nayayanig ng hangin.
Verse 5
श्रीशुक उवाच अथ सर्वगुणोपेत: काल: परमशोभन: । यर्ह्येवाजनजन्मक्षन शान्तर्क्षग्रहतारकम् ॥ १ ॥ दिश: प्रसेदुर्गगनं निर्मलोडुगणोदयम् । मही मङ्गलभूयिष्ठपुरग्रामव्रजाकरा ॥ २ ॥ नद्य: प्रसन्नसलिला ह्रदा जलरुहश्रिय: । द्विजालिकुलसन्नादस्तवका वनराजय: ॥ ३ ॥ ववौ वायु: सुखस्पर्श: पुण्यगन्धवह: शुचि: । अग्नयश्च द्विजातीनां शान्तास्तत्र समिन्धत ॥ ४ ॥ मनांस्यासन् प्रसन्नानि साधूनामसुरद्रुहाम् । जायमानेऽजने तस्मिन् नेदुर्दुन्दुभय: समम् ॥ ५ ॥
Nang malapit nang magpakita ang walang-kapanganakang Paramātmā na si Panginoong Viṣṇu, ang mga sādhū at brāhmaṇa na laging ginugulo ng mga asura gaya ni Kaṁsa ay nakadama ng kapayapaan sa kaibuturan ng puso. Kasabay nito, umalingawngaw nang sabay-sabay mula sa mga mataas na daigdig ang mga tambol na dundubhi.
Verse 6
जगु: किन्नरगन्धर्वास्तुष्टुवु: सिद्धचारणा: । विद्याधर्यश्च ननृतुरप्सरोभि: समं मुदा ॥ ६ ॥
Ang mga Kinnara at Gandharva ay umawit ng mga mapalad na awit; ang mga Siddha at Cāraṇa ay naghandog ng mga papuri; at ang mga Vidyādharī, kasama ang mga Apsarā, ay nagsayaw sa galak.
Verse 7
मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥
Ang mga diyos at dakilang mga muni ay nagbuhos ng mga bulaklak sa kagalakan, at ang mga ulap ay nagtipon at marahang kumulog na parang alon ng dagat. Sa siksik na dilim ng hatinggabi, nang si Janārdana ay nag-aanyong-tao, si Viṣṇu na nananahan sa kaibuturan ng puso ng lahat ay lumitaw mula sa puso ni Devakī na may banal na kalikasan, gaya ng kabilugang buwan na sumisikat sa silangan.
Verse 8
मुमुचुर्मुनयो देवा: सुमनांसि मुदान्विता: । मन्दं मन्दं जलधरा जगर्जुरनुसागरम् ॥ ७ ॥ निशीथे तमउद्भूते जायमाने जनार्दने । देवक्यां देवरूपिण्यां विष्णु: सर्वगुहाशय: । आविरासीद् यथा प्राच्यां दिशीन्दुरिव पुष्कल: ॥ ८ ॥
Sa siksik na dilim ng hatinggabi, nang si Janārdana ay isinisilang, si Viṣṇu na nananahan sa kaibuturan ng puso ng lahat ay lumitaw mula sa puso ni Devakī na may banal na kalikasan, gaya ng kabilugang buwan na sumisikat sa silangan. Noon, ang mga diyos at muni ay nagpaulan ng bulaklak, at ang mga ulap ay marahang kumulog na parang dagat.
Verse 9
तमद्भुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥
Nakita ni Vasudeva ang kahanga-hangang sanggol na bagong-silang—may mga matang tulad ng lotus, may apat na bisig, at may hawak na śaṅkha, cakra, gadā, at padma. Sa dibdib ay tanda ng Śrīvatsa, sa leeg ay kumikislap ang batong Kaustubha; nakasuot ng dilaw, at ang Kanyang kulay ay maitim na marikit na gaya ng makapal na ulap.
Verse 10
तमद्भुतं बालकमम्बुजेक्षणं चतुर्भुजं शङ्खगदाद्युदायुधम् । श्रीवत्सलक्ष्मं गलशोभिकौस्तुभं पीताम्बरं सान्द्रपयोदसौभगम् ॥ ९ ॥ महार्हवैदूर्यकिरीटकुण्डल- त्विषा परिष्वक्तसहस्रकुन्तलम् । उद्दामकाञ्च्यङ्गदकङ्कणादिभि- र्विरोचमानं वसुदेव ऐक्षत ॥ १० ॥
Nakita ni Vasudeva na ang masaganang buhok ng Sanggol ay nababalutan ng kakaibang kislap mula sa koronang at hikaw na may mamahaling batong Vaidūrya. Sa makinang na sinturon, armlet, pulseras at iba pang palamuti, ang banal na Batang iyon ay nagliliwanag at lubhang kahanga-hanga.
Verse 11
स विस्मयोत्फुल्लविलोचनो हरिं सुतं विलोक्यानकदुन्दुभिस्तदा । कृष्णावतारोत्सवसम्भ्रमोऽस्पृशन् मुदा द्विजेभ्योऽयुतमाप्लुतो गवाम् ॥ ११ ॥
Nang makita ni Vasudeva ang kanyang pambihirang anak na si Hari, namukadkad ang kanyang mga mata sa pagkamangha. Sa tuwa ng pagdiriwang ng pag-aanyong-tao ni Kṛṣṇa, tinipon niya sa isip ang sampung libong baka at ipinagkaloob bilang dāna sa mga brāhmaṇa.
Verse 12
अथैनमस्तौदवधार्य पूरुषं परं नताङ्ग: कृतधी: कृताञ्जलि: । स्वरोचिषा भारत सूतिकागृहं विरोचयन्तं गतभी: प्रभाववित् ॥ १२ ॥
O Mahārāja Parīkṣit, inapo ni Bharata! Naunawaan ni Vasudeva na ang sanggol na ito ay ang Kataas-taasang Persona, si Nārāyaṇa. Nang siya’y makatiyak nang walang pag-aalinlangan, naging walang takot siya; yumuko, nag-anjali ang mga kamay, at itinuon ang isip, saka nagsimulang maghandog ng mga panalangin sa Batang nagliliwanag sa Kanyang sinilangan sa sariling banal na kapangyarihan.
Verse 13
श्रीवसुदेव उवाच विदितोऽसि भवान् साक्षात्पुरुष: प्रकृते: पर: । केवलानुभवानन्दस्वरूप: सर्वबुद्धिदृक् ॥ १३ ॥
Sinabi ni Vasudeva: Panginoon ko, Ikaw ang Kataas-taasang Purusha, lampas sa prakṛti, at Ikaw ang Paramātmā na nananahan sa loob. Ang Iyong anyo ay dalisay na kaligayahang natatanto sa transendental na kaalaman, at Ikaw ang nakakakita sa lahat ng pag-iisip; ngayon ay ganap kong nauunawaan ang Iyong kalagayan.
Verse 14
स एव स्वप्रकृत्येदं सृष्ट्वाग्रे त्रिगुणात्मकम् । तदनु त्वं ह्यप्रविष्ट: प्रविष्ट इव भाव्यसे ॥ १४ ॥
Panginoon ko, Ikaw rin ang lumikha sa simula ng mundong materyal na binubuo ng tatlong guṇa sa pamamagitan ng Iyong panlabas na lakas. Pagkaraan ng paglikha, wari’y pumasok Ka rito, ngunit sa katotohanan ay hindi Ka kailanman pumasok.
Verse 15
यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य दृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥
Gaya ng mahat-tattva na sa katotohanan ay hindi nahahati, ngunit dahil sa pagbabago ng tatlong guṇa ay wari’y nahihiwalay sa mga elemento at naihahayag ang anyong kosmiko; ang mga iyon ay tila bagong lumitaw kapag nagsama-sama, ngunit dahil umiiral na bago ang paglikha, wala silang tunay na ‘pagkasilang’ dito. Gayon din, Ikaw—bagaman nakikilala sa mga palatandaang mahihinuha ng isip at sa mga katangiang nasasagap ng pandama—ay hindi nahahawahan ng guṇa; sapagkat Ikaw ang Ātman ng lahat na di natatakpan, kaya para sa Iyo’y walang pagkakaiba ng labas at loob.
Verse 16
यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य दृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥
Gaya ng mahat-tattva na sa katotohanan ay hindi nahahati, ngunit dahil sa pagbabago ng tatlong guṇa ay wari’y nahihiwalay sa mga elemento at naihahayag ang anyong kosmiko; ang mga iyon ay tila bagong lumitaw kapag nagsama-sama, ngunit dahil umiiral na bago ang paglikha, wala silang tunay na ‘pagkasilang’ dito. Gayon din, Ikaw—bagaman nakikilala sa mga palatandaang mahihinuha ng isip at sa mga katangiang nasasagap ng pandama—ay hindi nahahawahan ng guṇa; sapagkat Ikaw ang Ātman ng lahat na di natatakpan, kaya para sa Iyo’y walang pagkakaiba ng labas at loob.
Verse 17
यथेमेऽविकृता भावास्तथा ते विकृतै: सह । नानावीर्या: पृथग्भूता विराजं जनयन्ति हि ॥ १५ ॥ सन्निपत्य समुत्पाद्य दृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भव: ॥ १६ ॥ एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणै- र्ग्राह्यैर्गुणै: सन्नपि तद्गुणाग्रह: । अनावृतत्वाद् बहिरन्तरं न ते सर्वस्य सर्वात्मन आत्मवस्तुन: ॥ १७ ॥
Tulad ng materyal na enerhiya na umiiral bago ang paglikha, Ikaw ay naroroon na bago pumasok sa sinapupunan ni Devaki. Ikaw ang Supersoul na laganap sa lahat.
Verse 18
य आत्मनो दृश्यगुणेषु सन्निति व्यवस्यते स्वव्यतिरेकतोऽबुध: । विनानुवादं न च तन्मनीषितं सम्यग् यतस्त्यक्तमुपाददत् पुमान् ॥ १८ ॥
Ang sinumang nag-aakala na ang kanyang nakikitang katawan ay hiwalay sa kaluluwa ay mangmang. Kung walang kaluluwa, ang katawan ay walang saysay.
Verse 19
त्वत्तोऽस्य जन्मस्थितिसंयमान् विभो वदन्त्यनीहादगुणादविक्रियात् । त्वयीश्वरे ब्रह्मणि नो विरुध्यते त्वदाश्रयत्वादुपचर्यते गुणै: ॥ १९ ॥
O Panginoon, sinasabi ng mga pantas na ang paglikha, pagpapanatili, at paggunaw ay ginagawa Mo, ngunit Ikaw ay malaya sa mga materyal na katangian.
Verse 20
स त्वं त्रिलोकस्थितये स्वमायया बिभर्षि शुक्लं खलु वर्णमात्मन: । सर्गाय रक्तं रजसोपबृंहितं कृष्णं च वणन तमसा जनात्यये ॥ २० ॥
O Panginoon, para sa pagpapanatili ng mundo, kinukuha Mo ang kulay puti, para sa paglikha ay pula, at para sa paggunaw ay itim.
Verse 21
त्वमस्य लोकस्य विभो रिरक्षिषु- र्गृहेऽवतीर्णोऽसि ममाखिलेश्वर । राजन्यसंज्ञासुरकोटियूथपै- र्निर्व्यूह्यमाना निहनिष्यसे चमू: ॥ २१ ॥
O Panginoon ng lahat, Ikaw ay lumitaw sa aking bahay upang protektahan ang mundong ito. Papatayin Mo ang mga demonyong nagbabalatkayong mga hari.
Verse 22
अयं त्वसभ्यस्तव जन्म नौ गृहे श्रुत्वाग्रजांस्ते न्यवधीत् सुरेश्वर । स तेऽवतारं पुरुषै: समर्पितं श्रुत्वाधुनैवाभिसरत्युदायुध: ॥ २२ ॥
O aking Panginoon, Panginoon ng mga demigod, matapos marinig ang propesiya na Ikaw ay isisilang sa aming tahanan at papatayin siya, pinatay ng hindi sibilisadong si Kamsa ang marami sa Iyong mga nakatatandang kapatid. Sa sandaling marinig niya na Ikaw ay nagpakita na, agad siyang darating na may mga sandata upang patayin Ka.
Verse 23
श्रीशुक उवाच अथैनमात्मजं वीक्ष्य महापुरुषलक्षणम् । देवकी तमुपाधावत् कंसाद् भीता सुविस्मिता ॥ २३ ॥
Ipinagpatuloy ni Śukadeva Gosvāmī: Pagkatapos noon, nang makita na ang kanyang anak ay mayroong lahat ng mga palatandaan ng Kataas-taasang Personalidad ng Diyos, si Devakī, na labis na natatakot kay Kamsa at lubos na namangha, ay nagsimulang mag-alay ng mga panalangin sa Panginoon.
Verse 24
श्रीदेवक्युवाच रूपं यत् तत् प्राहुरव्यक्तमाद्यं ब्रह्म ज्योतिर्निर्गुणं निर्विकारम् । सत्तामात्रं निर्विशेषं निरीहं स त्वं साक्षाद् विष्णुरध्यात्मदीप: ॥ २४ ॥
Sinabi ni Śrī Devakī: O aking Panginoon, inilalarawan Ka ng mga Veda bilang hindi maabot ng mga salita at isipan. Gayunpaman, Ikaw ang pinagmulan ng buong kosmikong pagpapahayag. Ikaw ay Brahman, puno ng ningning tulad ng araw. Ikaw ay malaya sa pagbabago at materyal na pagnanasa. Ikaw ay direktang si Lord Viṣṇu, ang liwanag ng lahat ng transendental na kaalaman.
Verse 25
नष्टे लोके द्विपरार्धावसाने महाभूतेष्वादिभूतं गतेषु । व्यक्तेऽव्यक्तं कालवेगेन याते भवानेक: शिष्यतेऽशेषसंज्ञ: ॥ २५ ॥
Pagkalipas ng milyun-milyong taon, sa panahon ng paggunaw ng uniberso, kapag ang lahat ay nawasak ng puwersa ng panahon, ang limang elemento ay pumapasok sa banayad na konsepto. Sa oras na iyon, Ikaw na lang ang natitira, at Ikaw ay kilala bilang Ananta Śeṣa-nāga.
Verse 26
योऽयं कालस्तस्य तेऽव्यक्तबन्धो चेष्टामाहुश्चेष्टते येन विश्वम् । निमेषादिर्वत्सरान्तो महीयां- स्तं त्वेशानं क्षेमधाम प्रपद्ये ॥ २६ ॥
O tagapagpasimula ng materyal na enerhiya, ang kahanga-hangang nilikhang ito ay gumagana sa ilalim ng kontrol ng makapangyarihang panahon, na nahahati sa mga segundo, minuto, oras at taon. Ang elementong ito ng panahon ay isa lamang anyo ni Lord Viṣṇu. Ikaw ay gumaganap bilang tagapaghari ng panahon, ngunit Ikaw ang imbakan ng lahat ng magandang kapalaran. Hayaan Mong ialay ko ang aking buong pagsuko sa Iyo.
Verse 27
मर्त्यो मृत्युव्यालभीत: पलायन् लोकान् सर्वान्निर्भयं नाध्यगच्छत् । त्वत्पादाब्जं प्राप्य यदृच्छयाद्य सुस्थ: शेते मृत्युरस्मादपैति ॥ २७ ॥
Sa mundong ito, walang sinuman ang nakalaya sa kapanganakan, kamatayan, pagtanda, at karamdaman; kahit tumakas sa iba’t ibang daigdig, hindi pa rin natatagpuan ang kawalang-takot. Ngunit ngayon, O Panginoon, sa paglitaw Mo, ang kamatayan mismo ay tumatakas sa takot; at ang mga nilalang na sa Iyong awa ay sumilong sa Iyong mga paang-loto ay natutulog sa ganap na kapayapaan ng isip.
Verse 28
स त्वं घोरादुग्रसेनात्मजान्न- स्त्राहि त्रस्तान् भृत्यवित्रासहासि । रूपं चेदं पौरुषं ध्यानधिष्ण्यं मा प्रत्यक्षं मांसदृशां कृषीष्ठा: ॥ २८ ॥
O Panginoon, Ikaw ang nag-aalis ng lahat ng takot ng Iyong mga deboto; iligtas at ingatan Mo kami na nanginginig sa sindak kay Kaṁsa, anak ni Ugrasena. Ang Iyong apat-na-bisig na anyo bilang Viṣṇu ay pinagninilayan ng mga yogi; pakiusap, huwag Mo itong ipakita sa mga tumitingin lamang sa mata ng laman—hayaan itong maglaho sa kanilang paningin.
Verse 29
जन्म ते मय्यसौ पापो मा विद्यान्मधुसूदन । समुद्विजे भवद्धेतो: कंसादहमधीरधी: ॥ २९ ॥
O Madhusūdana, dahil sa Iyong paglitaw ay lalo akong nababalisa sa takot kay Kaṁsa. Kaya pakiusap, isaayos Mo na ang makasalanang Kaṁsa ay hindi makaalam na Ikaw ay isinilang mula sa aking sinapupunan.
Verse 30
उपसंहर विश्वात्मन्नदो रूपमलौकिकम् । शङ्खचक्रगदापद्मश्रिया जुष्टं चतुर्भुजम् ॥ ३० ॥
O Viśvātmā, ang Iyong makalangit na anyong apat ang bisig, may hawak na kabibe, disk, pamalo, at lotus at pinagniningning ng Śrī, ay di pangkaraniwan sa mundong ito. Pakiusap, bawiin ang anyong ito at maging tulad ng isang karaniwang sanggol na tao.
Verse 31
विश्वं यदेतत् स्वतनौ निशान्ते यथावकाशं पुरुष: परो भवान् । बिभर्ति सोऽयं मम गर्भगोऽभू- दहो नृलोकस्य विडम्बनं हि तत् ॥ ३१ ॥
Sa panahon ng pagkalipol, ang buong sansinukob na may lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw ay pumapasok sa Iyong transendental na katawan at Iyong tinataglay nang walang hirap; Ikaw ang Kataas-taasang Puruṣa. Ngunit ngayon, ang gayong transendental na anyo ay isinilang mula sa aking sinapupunan—ay, hindi ito paniniwalaan ng mga tao at ako’y magiging tampulan ng panlilibak.
Verse 32
श्रीभगवानुवाच त्वमेव पूर्वसर्गेऽभू: पृश्नि: स्वायम्भुवे सति । तदायं सुतपा नाम प्रजापतिरकल्मष: ॥ ३२ ॥
Sumagot ang Kataas-taasang Panginoon: “Mahal kong inang dalisay, sa naunang paglikha sa panahon ng Svāyambhuva, ikaw ay kilala bilang Pṛśni; at ang Vasudeva na ito noon ay ang walang dungis na Prajāpati na tinawag na Sutapā.”
Verse 33
युवां वै ब्रह्मणादिष्टौ प्रजासर्गे यदा तत: । सन्नियम्येन्द्रियग्रामं तेपाथे परमं तप: ॥ ३३ ॥
Nang utusan kayo ni Panginoong Brahmā na lumikha ng supling, una ninyong sinupil ang mga pandama at nagsagawa ng pinakadakilang pag-aayuno at pagninilay (tapasya).
Verse 34
वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥
O ama at ina, tiniis ninyo ang ulan, hangin, matinding sikat ng araw, nakapapasong init at matinding lamig ayon sa mga panahon. Sa pamamagitan ng prāṇāyāma at pagpigil ng hininga, nilinis ninyo ang dumi ng isipan; kumain lamang ng tuyong nalaglag na dahon at maging hangin, at sa payapang puso ay sumamba kayo sa Akin, naghahangad ng biyaya mula sa Akin.
Verse 35
वर्षवातातपहिमघर्मकालगुणाननु । सहमानौ श्वासरोधविनिर्धूतमनोमलौ ॥ ३४ ॥ शीर्णपर्णानिलाहारावुपशान्तेन चेतसा । मत्त: कामानभीप्सन्तौ मदाराधनमीहतु: ॥ ३५ ॥
O ama at ina, tiniis ninyo ang ulan, hangin, matinding sikat ng araw, nakapapasong init at matinding lamig ayon sa mga panahon. Sa pamamagitan ng prāṇāyāma at pagpigil ng hininga, nilinis ninyo ang dumi ng isipan; kumain lamang ng tuyong nalaglag na dahon at maging hangin, at sa payapang puso ay sumamba kayo sa Akin, naghahangad ng biyaya mula sa Akin.
Verse 36
एवं वां तप्यतोस्तीव्रं तप: परमदुष्करम् । दिव्यवर्षसहस्राणि द्वादशेयुर्मदात्मनो: ॥ ३६ ॥
Sa gayon, habang ang kamalayan ninyo ay nakatuon sa Akin, isinagawa ninyo ang napakahirap at matinding tapasya sa loob ng labindalawang libong taon na makalangit.
Verse 37
तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते मादृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥
O Devakī na walang dungis, sa loob ng labindalawang libong makalangit na taon ay palagi mo Akong inalala sa puso nang may pananampalataya, pag-aayuno at bhakti; kaya lubos Akong nalugod sa iyo.
Verse 38
तदा वां परितुष्टोऽहममुना वपुषानघे । तपसा श्रद्धया नित्यं भक्त्या च हृदि भावित: ॥ ३७ ॥ प्रादुरासं वरदराड् युवयो: कामदित्सया । व्रियतां वर इत्युक्ते मादृशो वां वृत: सुत: ॥ ३८ ॥
Sapagkat Ako ang pinakadakilang Tagapagkaloob ng biyaya, nagpakita Ako sa anyong Kṛṣṇa at nagsabi, “Pumili kayo ng biyaya.” Noon ay hiniling ninyo ang isang anak na tulad Ko.
Verse 39
अजुष्टग्राम्यविषयावनपत्यौ च दम्पती । न वव्राथेऽपवगन मे मोहितौ देवमायया ॥ ३९ ॥
Bagaman mag-asawa ngunit laging walang anak, dahil sa impluwensiya ng devamāyā ay ninais ninyong Ako mismo ang maging anak; kaya hindi ninyo kailanman hinangad ang paglaya sa mundong ito.
Verse 40
गते मयि युवां लब्ध्वा वरं मत्सदृशं सुतम् । ग्राम्यान् भोगानभुञ्जाथां युवां प्राप्तमनोरथौ ॥ ४० ॥
Matapos ninyong matanggap ang biyayang iyon at Ako’y maglaho, kayo’y nagsama bilang mag-asawa upang magkaroon ng anak na tulad Ko; at natupad ang inyong hangarin.
Verse 41
अदृष्ट्वान्यतमं लोके शीलौदार्यगुणै: समम् । अहं सुतो वामभवं पृश्निगर्भ इति श्रुत: ॥ ४१ ॥
Dahil wala Akong nakitang sinuman sa daigdig na kapantay ninyo sa kasimplehan, kabutihang-loob at mga birtud, isinilang Ako bilang anak ninyo—kilala bilang Pṛśnigarbha, ang ipinanganak mula sa sinapupunan ni Pṛśni.
Verse 42
तयोवान पुनरेवाहमदित्यामास कश्यपात् । उपेन्द्र इति विख्यातो वामनत्वाच्च वामन: ॥ ४२ ॥
Sa susunod na yuga, muli Akong nagpakita mula sa inyong dalawa—si Aditi bilang ina at si Kaśyapa bilang ama. Nakilala Ako bilang Upendra, at dahil sa munting anyo ay tinawag din Akong Vāmana.
Verse 43
तृतीयेऽस्मिन् भवेऽहं वै तेनैव वपुषाथ वाम् । जातो भूयस्तयोरेव सत्यं मे व्याहृतं सति ॥ ४३ ॥
O pinakadalisay na ina, Ako rin ang iisang Persona; ngayon ay ipinanganak Akong muli mula sa inyong dalawa bilang anak sa ikatlong pagkakataon. Tanggapin mo ang Aking salita bilang katotohanan.
Verse 44
एतद् वां दर्शितं रूपं प्राग्जन्मस्मरणाय मे । नान्यथा मद्भवं ज्ञानं मर्त्यलिङ्गेन जायते ॥ ४४ ॥
Ipinakita Ko sa inyo ang anyong ito ni Viṣṇu upang ipaalala ang Aking mga naunang kapanganakan. Kung hindi, kung lumitaw Ako na parang karaniwang sanggol na tao, hindi ninyo paniniwalaan na si Viṣṇu, ang Kataas-taasang Panginoon, ay tunay na dumating.
Verse 45
युवां मां पुत्रभावेन ब्रह्मभावेन चासकृत् । चिन्तयन्तौ कृतस्नेहौ यास्येथे मद्गतिं पराम् ॥ ४५ ॥
Kayong dalawa ay laging mag-isip sa Akin bilang inyong anak, ngunit alalahanin din na Ako ang Kataas-taasang Panginoon. Sa patuloy na paggunita sa Akin nang may pag-ibig, mararating ninyo ang pinakamataas na kaganapan: ang makabalik sa tahanan ng Diyos.
Verse 46
श्रीशुक उवाच इत्युक्त्वासीद्धरिस्तूष्णीं भगवानात्ममायया । पित्रो: सम्पश्यतो: सद्यो बभूव प्राकृत: शिशु: ॥ ४६ ॥
Sinabi ni Śukadeva Gosvāmī: Pagkatapos turuan ang Kanyang ama at ina, nanahimik ang Bhagavān Hari. Pagkaraan, sa pamamagitan ng Kanyang panloob na lakas (māyā), sa harap ng mga magulang, agad Siyang naging isang munting sanggol na tao.
Verse 47
ततश्च शौरिर्भगवत्प्रचोदित: सुतं समादाय स सूतिकागृहात् । यदा बहिर्गन्तुमियेष तर्ह्यजा या योगमायाजनि नन्दजायया ॥ ४७ ॥
Pagkaraan, sa udyok ng Kataas-taasang Panginoon, binuhat ni Śauri Vasudeva ang bagong-silang na sanggol mula sa silid-panganganak at handa nang lumabas; sa mismong sandaling iyon, isinilang si Yoga-māyā, ang espirituwal na lakas ng Panginoon, bilang anak na babae ni Yaśodā, asawa ni Mahārāja Nanda.
Verse 48
तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलशृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन् फणै: ॥ ४९ ॥
Dahil sa impluwensiya ni Yoga-māyā, nawalan ng bisa ang mga pandama ng mga bantay-pinto at sila’y nakatulog nang mahimbing; gayundin ang iba pang nasa bahay. Ang lahat ng pintuang mahigpit na nakapin at nakadena ng bakal ay kusang bumukas pagdating ni Vasudeva na karga si Kṛṣṇa, gaya ng pag-alis ng dilim sa pagsikat ng araw.
Verse 49
तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलशृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन् फणै: ॥ ४९ ॥
Ang mga ulap sa langit ay marahang dumadagundong at umuulan. Noon, si Ananta-nāga Śeṣa, isang pagpapalawak ng Bhagavān, ay sumunod kay Vasudeva mula pa sa pintuan, pinalalapad ang mga talukbong upang hadlangan ang ulan at ingatan si Vasudeva at ang transendental na sanggol.
Verse 50
मघोनि वर्षत्यसकृद् यमानुजा गम्भीरतोयौघजवोर्मिफेनिला । भयानकावर्तशताकुला नदी मागन ददौ सिन्धुरिव श्रिय: पते: ॥ ५० ॥
Dahil sa walang tigil na ulang ipinadala ni Indra, napuno ang Ilog Yamunā ng malalim na tubig, bumubula sa mararahas na alon at nagkakagulo sa daan-daang nakatatakot na buhawi. Ngunit gaya ng karagatang minsang nagbigay-daan kay Śrī Rāmacandra, nagbigay-daan din ang Yamunā kay Vasudeva at pinatawid siya.
Verse 51
नन्दव्रजं शौरिरुपेत्य तत्र तान् गोपान् प्रसुप्तानुपलभ्य निद्रया । सुतं यशोदाशयने निधाय त- त्सुतामुपादाय पुनर्गृहानगात् ॥ ५१ ॥
Pagdating ni Śauri Vasudeva sa Vraja ni Nanda, nakita niyang mahimbing ang tulog ng lahat ng mga pastol. Kaya inilagay niya ang sarili niyang anak sa higaan ni Yaśodā, binuhat ang anak na babae ni Yaśodā—isang pagpapalawak ni Yoga-māyā—at bumalik sa kanyang tirahan, ang bilangguan ni Kaṁsa.
Verse 52
देवक्या: शयने न्यस्य वसुदेवोऽथ दारिकाम् । प्रतिमुच्य पदोर्लोहमास्ते पूर्ववदावृत: ॥ ५२ ॥
Inilagay ni Vasudeva ang sanggol na babae sa kama ni Devaki, itinali ang kanyang mga binti ng bakal na kadena, at nanatili doon tulad ng dati.
Verse 53
यशोदा नन्दपत्नी च जातं परमबुध्यत । न तल्लिङ्गं परिश्रान्ता निद्रयापगतस्मृति: ॥ ५३ ॥
Si Yashoda, ang asawa ni Nanda, ay alam na may ipinanganak na bata, ngunit dahil sa pagod at antok, hindi niya nalaman kung ano ang kasarian nito.
The Bhāgavata depicts the Lord’s advent as a restoration of sattva and dharmic harmony: nature, planets, and ritual fires align because Bhagavān’s appearance is the supreme poṣaṇa—His protective descent that subdues demonic disturbance and signals the re-centering of creation under divine order.
Yoga-māyā is the Lord’s internal spiritual potency that orchestrates līlā by arranging concealment and revelation. Here she causes sleep among guards and residents, enables the prison doors to open, facilitates the safe transfer to Gokula, and manifests as Yaśodā’s daughter to protect Kṛṣṇa’s Vraja advent from Kaṁsa’s detection.
Vasudeva’s prayer explains that the Supreme is all-pervading and not conditioned by material processes; the Lord’s appearance is not a forced entry into matter but a self-manifestation by His own potency. Thus He is perceived as ‘born’ for līlā while remaining untouched by guṇas and beyond ordinary sensory cognition.
The four-armed form establishes unmistakable identity: the child is Nārāyaṇa/Viṣṇu, the Supreme controller. The Lord states He shows this form to remind Devakī and Vasudeva of previous births and to ground their faith; then, for intimate human-like līlā and concealment from Kaṁsa, He adopts the two-armed infant form.
The Lord identifies them as Pṛśni and Sutapā in the Svāyambhuva manvantara (when He appeared as Pṛśnigarbha), and later as Aditi and Kaśyapa (when He appeared as Upendra/Vāmana). This frames Kṛṣṇa’s advent as continuous īśānukathā—divine history across manvantaras.
Read Srimad Bhagavatam in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.