Adhyaya 15

Sutra 1

कोष्ठागाराध्यक्षः सीताराष्ट्रक्रयिमपरिवर्तकप्रामित्यकापमित्यकसंहनिकान्यजातव्ययप्रत्यायोपस्थानान्युपलभेत् ॥ कZ_०२.१५.०१ ॥

Ang Tagapangasiwa ng mga Bodega ay dapat magtala at magpatunay ng: mga resibo mula sa lupang pangkorona (sītā), mga kita ng kaharian (rāṣṭra), mga imbentaryong nakuha sa pagbili (krayima), mga operasyong palitan (parivartaka), butil na nakuha sa rekisisyon/utang-kredito (prāmityaka), butil na nakuha dahil sa pandarayang kulang ang sukat/timbang na dapat matuklasan (āpamityaka), mga imbentaryong pinagsama-sama (saṃhanika), iba pang mga resibo, mga gastusin, mga nabawi/pagsasaayos ng pananagutan (pratyāya), at ang natitirang imbentaryo/kasalukuyang dami sa kamay (upasthāna).

Sutra 2

सीताध्यक्षोपनीतः सस्यवर्णकः सीता ॥ कZ_०२.१५.०२ ॥

Ang ‘Sītā’ ay ang ani ng butil (na inuuri ayon sa uri) na inihahatid ng Tagapangasiwa ng Lupang Pangkorona (Sītādhyakṣa).

Sutra 3

पिण्डकरः षड्भागः सेनाभक्तं बलिः कर उत्सङ्गः पार्श्वं पारिहीणिकमौपायनिकं कौष्ठेयकं च राष्ट्रम् ॥ कZ_०२.१५.०३ ॥

Ang “Rāṣṭra” (mga kita ng kaharian) ay binubuo ng: buwis na bayad nang buo (piṇḍakara), bahagi na isa sa anim (ṣaḍbhāga), singil para sa rasyon ng hukbo (senābhakta), bali (tributo/karagdagang singil), kara (buwis), mga dagdag na paniningil (utsaṅga), mga panig na singil (pārśva), paniningil sa kakulangan/naantalang bayad (pārihīṇika), mga natatanggap na handog/regalo (aupāyanika), at mga bayaring may kinalaman sa imbakan (kauṣṭheyaka).

Sutra 4

धान्यमूल्यं कोशनिर्हारः प्रयोगप्रत्यादानं च क्रयिमम् ॥ कZ_०२.१५.०४ ॥

Ang “Krayima” (imbentaryong nakabatay sa pagbili) ay binubuo ng: butil na binili sa takdang presyo (dhānyamūlya), paglalabas ng pondo mula sa kabang-yaman para sa pagbiling iyon (kośanirhāra), at ang pag-isyu para magamit at ang pagbabalik/pagsasaayos ng mga kalakal na inabante (prayoga-pratyādāna).

Sutra 5

सस्यवर्णानामर्घान्तरेण विनिमयः परिवर्तकः ॥ कZ_०२.१५.०५ ॥

Ang “Parivartaka” ay ang pagpapalit ng isang uri ng butil sa iba, na isinasaalang-alang ang pagkakaiba sa halaga/presyo.

Sutra 6

सस्ययाचनमन्यतः प्रामित्यकम् ॥ कZ_०२.१५.०६ ॥

Ang “Prāmityaka” ay butil na nakukuha sa pamamagitan ng paghingi/pagre-rekisisyon mula sa ibang pinagmulan o rehiyon.

Sutra 7

तदेव प्रतिदानार्थमापमित्यकम् ॥ कZ_०२.१५.०७ ॥

Ang gayunding dami/sukat na iyon ang dapat gawing pamantayan para sa kapalit na pagbigay (ibig sabihin, para sa ibinabalik o muling inilalabas); ito ang tinatawag na «āpam/ityaka» (nakapirming pamantayan para sa pagsasauli).

Sutra 8

कुट्टकरोचकसक्तुशुक्तपिष्टकर्म तज्जीवनेषु तैलपीडनमौद्रचाक्रिकेष्विक्षूणां च क्षारकर्म संहनिका ॥ कZ_०२.१५.०८ ॥

Para sa mga ang kabuhayan ay nasa ganitong pagpoproseso—pagdurog/pagtampal, pagpapakinis, paghahanda ng harina/durog na pagkain, pagbuburo/pagpapasim, at paggawa ng paste—mayroon ding mga gawain tulad ng pagpiga ng langis; at sa mga establisimyentong audra-cākrika, may pagproseso ng tubo sa pamamagitan ng alkali/paggawa ng asukal. Ito ay itinuturing sa ilalim ng «saṃhanikā» (isang pinagsama-samang pamagat/iskedyul ng mga ganitong operasyon).

Sutra 9

नष्टप्रस्मृतादिरन्यजातः ॥ कZ_०२.१५.०९ ॥

Ang mga bagay na naitala bilang “nawala”, “nakalimutan/naiwan”, at mga katulad nito ay dapat ituring na «anyajāta»—ibig sabihin, mga diperensiyang nagmumula sa ibang sanhi (hindi mula sa normal na produksiyon/paglabas).

Sutra 10

विक्षेपव्याधितान्तरारम्भशेषं च व्ययप्रत्यायः ॥ कZ_०२.१५.१० ॥

Ang mga kakulangan dahil sa paglihis/pangungulimbat, pagkakasakit, pagkaantala, at natitirang trabahong hindi pa tapos ay dapat ituring sa ilalim ng «vyaya-pratyāya»—ibig sabihin, itala bilang gastusin/nasingil na pagkalugi, na may nakasaad na dahilan.

Sutra 11

तुलामानान्तरं हस्तपूरणमुत्करो व्याजी पर्युषितं प्रार्जितं चोपस्थानम् । इति ॥ कZ_०२.१५.११ ॥

Ang mga pagkakaiba sa pagtitimbang/pagsusukat, “pagpupuno sa pamamagitan ng kamay” (palihim na pagdagdag/pagbawas gamit ang kamay), pagtatambak, paghahalo/pandaraya, lumang imbentaryo, at nakatagong pag-iipon—ay (mga anyo ng) «upasthāna», ibig sabihin, mga di-regular na manipulasyong dapat bantayan. Ganito.

Sutra 12

धान्यस्नेहक्षारलवणानां धान्यकल्पं सीताध्यक्षे वक्ष्यामः ॥ कZ_०२.१५.१२ ॥

Ang mga pamamaraan (kalpa) para sa butil, mga langis/taba, mga produktong alkalina, at asin—ayon sa modelo ng butil—ay ipaliliwanag sa ilalim ng Tagapangasiwa ng Agrikultura (Sītādhyakṣa).

Sutra 13

सर्पिस्तैलवसामज्जानः स्नेहाः ॥ कZ_०२.१५.१३ ॥

Ang ghee, langis, taba, at utak ng buto (marrow) ay inuuri bilang «snehāḥ» (mga kalakal na mamantika/mataba).

Sutra 14

फाणितगुडमत्स्यण्डिकाखण्डशर्कराः क्षारवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१४ ॥

Ang molasses (phāṇita), jaggery (guḍa), kristalisadong asukal (matsyaṇḍikā), sugar-candy/loaf sugar (khaṇḍa), at butil-butil na asukal (śarkarā) ay kabilang sa kategoryang «kṣāra-varga» (alkaline/grupong asukal).

Sutra 15

सैन्धवसामुद्रबिडयवक्षारसौवर्चलोद्भेदजा लवणवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१५ ॥

Ang rock-salt (saindhava), sea-salt (sāmudra), biḍa-salt, yava-kṣāra (alkaline salt), sauvarcala-salt, at udbhedaja (mula sa lupa) na mga asin ay bumubuo sa «lavaṇa-varga» (grupong asin).

Sutra 16

क्षौद्रं मार्द्वीकं च मधु ॥ कZ_०२.१५.१६ ॥

Ang pulot (kṣaudra) at alak na ubas (mārdvīka) ay inuuri sa «madhu» (kategoryang pulot/nakakalasing).

Sutra 17

इक्षुरसगुडमधुफाणितजाम्बवपनसानामन्यतमो मेषशृङ्गीपिप्पलीक्वाथाभिषुतो मासिकः षाण्मासिकः सांवत्सरिको वा चिद्भिटोर्वारुकेक्षुकाण्डाम्रफलामलकावसुतः शुद्धो वा शुक्तवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१७ ॥

Ang pangkat ng “maasim/fermentado” (śukta-varga) ay binubuo ng: inuming fermentado na ginawa mula sa alinman sa katas ng tubo, jaggery (asukal na buo), pulot, molasses, prutas na jambu, o langka; na nilagyan ng pinakulong (decoction) ng meṣaśṛṅgī at pippalī; pinahinog nang isang buwan, anim na buwan, o isang taon; at gayundin ng suka/maasim na ferment na nagmula sa cidbhiṭa, vāruka, tangkay ng tubo, prutas ng mangga, āmalaka, o mula sa dalisay na pagbuburo.

Sutra 18

वृक्षाम्लकरमर्दाम्रविदलामलकमातुलुङ्गकोलबदरसौवीरकपरूषकादिः फलाम्लवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१८ ॥

Ang kategoryang «maasim na prutas» (phalāmla-varga) ay kinabibilangan ng mga maasim na prutas mula sa puno at mga katulad nito: karamarda, mangga, vidalā, āmalaka, mātuluṅga (citron), kola (jujube), badara, sauvīraka, parūṣaka, at iba pang kahalintulad.

Sutra 19

दधिधान्याम्लादिर्द्रवाम्लवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१९ ॥

Ang gatas na pinasim (curd), ang maasim na likidong mula sa binurong butil (dhānyāmla), at mga kahalintulad na likido ay bumubuo sa kategoryang «maasim na likido» (dravāmla-varga).

Sutra 20

पिप्पलीमरिचशृङ्गिबेराजाजीकिराततिक्तगौरसर्षपकुस्तुम्बुरुचोरकदमनकमरुवकशिग्रुकाण्डादिः कटुकवर्गः ॥ कZ_०२.१५.२० ॥

Ang kategoryang «maanghang/pampalasa» (kaṭuka-varga) ay kinabibilangan ng pippalī, itim na paminta (marica), śṛṅgī, luya (bera), ajājī, kirāta-tikta, puting mustasa (gaura-sarṣapa), kustumburu (kulantro/coriander), coraka, damanaka, maruvaka, tangkay ng śigru, at mga kahalintulad na maanghang na bagay.

Sutra 21

शुष्कमत्स्यमांसकन्दमूलफलशाकादि च शाकवर्गः ॥ कZ_०२.१५.२१ ॥

Ang kategoryang «gulay/probisyon» (śāka-varga) ay kinabibilangan ng tuyong isda, tuyong karne, mga tuber, mga ugat, mga prutas, mga gulay, at mga kahalintulad.

Sutra 22

ततोऽर्धमापदर्थं जानपदानां स्थापयेदर्धमुपयुञ्जीत ॥ कZ_०२.१५.२२ ॥

Sa mga suplay na ito, dapat itabi ang kalahati bilang reserbang pang-emerhensiya para sa kanayunan (jānapada), at gamitin ang natitirang kalahati para sa kasalukuyang pangangailangan.

Sutra 23

नवेन चानवं शोधयेत् ॥ कZ_०२.१५.२३ ॥

At gamit ang bagong imbentaryo, dapat niyang ilabas at palitan (i-rotate/palitan) ang lumang imbentaryo.

Sutra 24

क्षुण्णघृष्टपिष्टभृष्टानामार्द्रशुष्कसिद्धानां च धान्यानां वृद्धिक्षयप्रमाणानि प्रत्यक्षीकुर्वीत ॥ कZ_०२.१५.२४ ॥

Dapat niyang patunayan sa pamamagitan ng karanasan (sa tuwirang pagmamasid at pagsukat) ang mga pamantayan ng pagtaas at pagbaba (kita/lugi) sa mga butil—maging dinurog, kinuskos/lininis, giniling, o inihaw; at maging mamasa-masa, tuyo, o niluto/naproseso.

Sutra 25

कोद्रवव्रीहीणामर्धं सारः शालीनामर्धभागोनः त्रिभागोनो वरकाणाम् ॥ कZ_०२.१५.२५ ॥

Para sa kodrava at karaniwang bigas (vrīhi), ang nababawi na ubod na ani (sāra) ay kalahati; para sa pinong śāli na bigas, mas mababa ito sa kalahati ng isang bahagi; at para sa varaka, mas mababa ito ng isang katlo.

Sutra 26

प्रियङ्गूणामर्धं सारो नवभागवृद्धिश्च ॥ कZ_०२.१५.२६ ॥

Para sa priyaṅgu, ang ani ng ubod (sāra) ay kalahati, at mayroon ding pagtaas na sinusukat bilang isang-kasiyam (navabhāga-vṛddhi).

Sutra 27

उदारकस्तुल्यः यवा गोधूमाश्च क्षुण्णाः तिला यवा मुद्गमाषाश्च घृष्टाः ॥ कZ_०२.१५.२७ ॥

Ang dinurog na sebada at trigo ay ituturing na katumbas ng udāraka; gayundin, ang kinuskos (inalisan ng ipa/lininis) na linga at sebada, at ang kinuskos na munggo at black gram ay ituturing ding magkakatumbas (para sa pagtatala at paglalabas).

Sutra 28

पञ्चभागवृद्धिर्गोधूमः सक्तवश्च ॥ कZ_०२.१५.२८ ॥

Ang trigo at saktu (piniritong harina) ay dapat bilangin na may dagdag na isang‑ikalima (ibig sabihin, magdagdag ng 1/5 sa multiplier sa pagtutuos).

Sutra 29

पादोना कलायचमसी ॥ कZ_०२.१५.२९ ॥

Para sa kalāya at camasa, ang (pamantayang ani/paglabas) ay kulang ng isang‑kapat.

Sutra 30

मुद्गमाषाणामर्धपादोना ॥ कZ_०२.१५.३० ॥

Para sa mung at black gram, ang (pamantayang ani/paglabas) ay kulang ng isang‑ikawalo.

Sutra 31

शौम्ब्यानामर्धं सारः त्रिभागोनो मसूराणाम् ॥ कZ_०२.१५.३१ ॥

Para sa śaumbyas, ang magagamit na laman (sāra) ay kalahati; para sa masūra (lentil), ito ay kulang ng isang‑katlo.

Sutra 32

पिष्टमामं कुल्माषाश्चाध्यर्धगुणाः ॥ कZ_०२.१५.३२ ॥

Ang hilaw na harina (piṣṭa; hindi pa niluluto) at kulmāṣa (mga butil/pulso na pinakuluan o ibinabad) ay dapat bilangin sa isa’t kalahating beses (1.5×).

Sutra 33

द्विगुणो यावकः पुलाकः पिष्टं च सिद्धम् ॥ कZ_०२.१५.३३ ॥

Ang yāvaka, pulāka, at mga pagkaing mula sa nilutong harina ay dapat ituring na doble.

Sutra 34

कोद्रववरकोदारकप्रियङ्गूणां त्रिगुणमन्नं चतुर्गुणं व्रीहीणाम् पञ्चगुणं शालीनाम् ॥ कZ_०२.१५.३४ ॥

Para sa kodrava, varaka, udāraka, at priyaṅgu, ang nilutong kanin/pagkain (anna) ay itinuturing na tatlong ulit; para sa karaniwang bigas (vrīhi) ay apat na ulit; para sa śāli-rice ay limang ulit.

Sutra 35

तिमितमपरान्नं द्विगुणमर्धाधिकं विरूढानाम् ॥ कZ_०२.१५.३५ ॥

Para sa iba pang nilutong pagkain (aparānna), ang pamantayan ay doble; para sa mga butil na pinasibol (virūḍha), ito ay dalawa’t kalahating ulit.

Sutra 36

पञ्चभागवृद्धिर्भृष्टानाम् ॥ कZ_०२.१५.३६ ॥

Para sa mga inihaw o tinosta, ang pamantayan sa pagtutuos ay pagdagdag ng isang-lima.

Sutra 37

कलायो द्विगुणः लाजा भरुजाश्च ॥ कZ_०२.१५.३७ ॥

Para sa gisantes (kalāya), ang ibinibigay/itinatakdang dami ay doble; at gayundin para sa piniritong bigas (lājā) at mga kaparehong uri ng inihaw/inihandang butil (bharujāḥ).

Sutra 38

षट्कं तैलमतसीनाम् ॥ कZ_०२.१५.३८ ॥

Para sa linseed (atasī), ang ani ng langis ay sa antas na 1/6 (ṣaṭka).

Sutra 39

निम्बकुशाम्रकपित्थादीनां पञ्चभागः ॥ कZ_०२.१५.३९ ॥

Para sa mga materyales gaya ng neem, kuśa, mangga, wood-apple (kapittha) at iba pang katulad, ang antas ay 1/5 (pañcabhāga).

Sutra 40

चतुर्भागिकास्तिलकुसुम्भमधूकेङ्गुदीस्नेहाः ॥ कZ_०२.१५.४० ॥

Ang mga langis/taba mula sa linga, safflower, madhūka, at iṅgudī ay bibilangin sa antas na 1/4 (caturbhāgika).

Sutra 41

कार्पासक्षौमाणां पञ्चपले पलं सूत्रम् ॥ कZ_०२.१५.४१ ॥

Para sa bulak at linen/flax, mula sa limang pala (ng hibla) ang pamantayang ani ay isang pala ng sinulid.

Sutra 42

पञ्चद्रोणे शालीनां द्वादशाढकं तण्डुलानां कलभभोजनमेकादशकं व्यालानाम् दशकमौपवाह्यानां नवकं साम्नाह्यानामष्टकं पत्तीनां सप्तकं मुख्यानां षट्कं देवीकुमाराणाम् पञ्चकं राज्ञामखण्डपरिशुद्धानां वा तुअण्डुलानां प्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.४२ ॥

Mula sa limang droṇa ng palay na śālī, ang pamantayang ani ay labindalawang āḍhaka ng bigas. Ang takdang rasyon ng lutong kanin (sa prastha, mula sa buo at malinis na bigas) ay: 11 para sa kuwadra ng elepante (kalabha), 10 para sa mababangis na hayop (vyāla), 9 para sa mga hayop na panghila/panghakot (aupavāhya), 8 para sa mga pinananatili sa pangkalahatang establisimyento (sāmnāhya), 7 para sa impanterya (pattī), 6 para sa mga pinuno/kapatas (mukhya), 5 para sa mga reyna at prinsipe (devī-kumāra), at 5 para sa hari.

Sutra 43

तण्डुलानां प्रस्थः चतुर्भागः सूपः सूपषोडशो लवणस्यांशः चतुर्भागः सर्पिषस्तैलस्य वैकमार्यभक्तं पुंसः ॥ कZ_०२.१५.४३ ॥

Para sa karaniwang pagkain ng isang lalaki: 1 prastha ng bigas; sabaw (sūpa) na 1/4 (ng dami ng bigas); asin na 1/16 (ng dami ng sabaw); at ghee/langis na 1/4 (batay sa sukat ng sabaw).

Sutra 44

षड्भागः सूपः अर्धस्नेहमवराणाम् ॥ कZ_०२.१५.४४ ॥

Para sa mga tumatanggap na mas mababang antas: ang sabaw (sūpa) ay 1/6, at ang langis/ghee ay kalahati (ng karaniwang alokasyon).

Sutra 45

पादोनं स्त्रीणाम् ॥ कZ_०२.१५.४५ ॥

Para sa mga babae, ang alokasyon ay bawas ng isang-kapat.

Sutra 46

अर्धं बालानाम् ॥ कZ_०२.१५.४६ ॥

Para sa mga bata, ang alokasyon ay kalahati.

Sutra 47

मांसपलविंशत्या स्नेहार्धकुडुबः पलिको लवणस्यांशः क्षारपलयोगो द्विधरणिकः कटुकयोगो दध्नुश्चार्धप्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.४७ ॥

Para sa rasyong may dalawampung pala ng karne: magdagdag ng kalahating kuḍuba ng taba; isang bahagi (isang pala) ng asin; isang pala na dagdag na alkalina; dagdag na maanghang na pampalasa na nagkakahalaga ng dalawang dharaṇika; at kalahating prastha ng yogurt/curd.

Sutra 48

तेनोत्तरं व्याख्यातम् ॥ कZ_०२.१५.४८ ॥

Sa pamamagitan ng tuntuning ito, ang mga sumusunod ay naipaliwanag na rin (ibig sabihin, ang parehong prinsipyo ay naaangkop sa mga kasunod na probisyon).

Sutra 49

शाकानामध्यर्धगुणः शुष्काणां द्विगुणः स चैव योगः ॥ कZ_०२.१५.४९ ॥

Para sa mga gulay (sariwang luntiang dahon), ang dami ay isa’t kalahating beses; para sa mga tuyong bagay, doble—at ang parehong tuntuning proporsyonal ay naaangkop din sa halo.

Sutra 50

हस्त्यश्वयोस्तदध्यक्षे विधाप्रमाणं वक्ष्यामः ॥ कZ_०२.१५.५० ॥

Para sa mga elepante at kabayo, ilalahad namin ang mga itinakdang tuntunin at sukat para sa kanilang tagapangasiwa.

Sutra 51

बलीवर्दानां माषद्रोणं यवानां वा पुलाकः शेषमश्वविधानम् ॥ कZ_०२.१५.५१ ॥

Para sa mga baka na panghila: isang droṇa ng māṣa-beans; o kaya, para sa sebada, pulāka (magaspang na butil). Ang natitira ay ayon sa tuntunin ng pagpapakain para sa kabayo.

Sutra 52

विशेषो घाणपिण्याकतुला कणकुण्डकं दशाढकं वा ॥ कZ_०२.१५.५२ ॥

Bilang natatanging dagdag: isang tulā ng pinigang oil-cake (ghāṇa-piṇyāka); o kaṇakuṇḍaka hanggang sampung āḍhaka.

Sutra 53

द्विगुणं महिषोष्ट्राणाम् ॥ कZ_०२.१५.५३ ॥

Para sa mga kalabaw at kamelyo, doble ang rasyon.

Sutra 54

अर्धद्रोणं खरपृषतरोहितानाम् ॥ कZ_०२.१५.५४ ॥

Kalahating droṇa ang rasyon para sa mga asno at para sa pṛṣata at rohita (mga uri ng usa/antelopa).

Sutra 55

आढकमेणकुरङ्गाणाम् ॥ कZ_०२.१५.५५ ॥

Para sa eṇaka at kuraṅga (mga uri ng usa/antelopa), ang rasyon ay isang āḍhaka.

Sutra 56

अर्धाढकमजैडकवराहाणाम् द्विगुणं वा कणकुण्डकम् ॥ कZ_०२.१५.५६ ॥

Para sa mga kambing, tupa, at baboy-damo: kalahating āḍhaka; o (bilang alternatibo) doblehin ang kaṇakuṇḍaka (darák/ipa bilang pakain).

Sutra 57

प्रस्थौदनः शुनाम् ॥ कZ_०२.१५.५७ ॥

Para sa mga aso, ang rasyong kaning luto ay isang prastha (isang pamantayang sukat).

Sutra 58

हंसक्रौञ्चमयूराणामर्धप्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.५८ ॥

Para sa mga gansa, tagak (crane), at pabo-real (peacock), ang rasyon ay kalahating prastha.

Sutra 59

शेषाणामतो मृगपशुपक्षिव्यालानामेकभक्तादनुमानं ग्राहयेत् ॥ कZ_०२.१५.५९ ॥

Para sa natitirang mga hayop—mga hayop-gubat, alagang hayop, mga ibon, at mababangis na hayop—tutukuyin niya (ang rasyon) sa pamamagitan ng pagtatantiya, na ang “isang bahagi ng pagkain” ang magiging batayan.

Sutra 60

अङ्गारांस्तुषान् लोहकर्मान्तभित्तिलेप्यानां हारयेत् ॥ कZ_०२.१५.६० ॥

Maglalabas siya ng uling at ipa para sa mga pagawaan ng bakal at para sa pagplaplaster/pagpahid ng patong sa mga pader.

Sutra 61

कणिका दासकर्मकरसूपकाराणामतोऽन्यदौदनिकापूपिकेभ्यः प्रयच्छेत् ॥ कZ_०२.१५.६१ ॥

Ang kaṇikā (lugaw/arnibal na lugaw) ay ibibigay sa mga alipin, upahang manggagawa, at mga kusinero; ang iba pang (pagkain) ay ibibigay sa mga naghahanda ng mga lutong-kanin na putahe at mga keyk.

Sutra 62

तुलामानभाण्डं रोचनीदृषन्मुसलोलूखलकुट्टकरोचकयन्त्रपत्त्रकशूर्पचालनिकाकण्डोलीपिटकसम्मार्जन्यश्चोपकरणानि ॥ कZ_०२.१५.६२ ॥

Kasama sa mga kagamitan ang: timbangan at mga sisidlang panukat; batong gilingan; mga pambayo; mga lusong; mga pamukpok/pandikdik; mga panghalo; mga kagamitang mekanikal; sandok/plato; mga bilao na pangwinnow; mga salaan; mga basket; malalaking basket (hamper); at mga walis.

Sutra 63

मार्जकरक्षकधरकमायकमापकदायकदापकशलाकाप्रतिग्राहकदासकर्मकरवर्गश्च विष्टिः ॥ कZ_०२.१५.६३ ॥

Ang mga tagawalis, mga bantay, mga tagapagdala, mga tagasukat, mga tagasuri ng sukat, mga nagbibigay, mga tumatanggap, mga humahawak ng tally-stick, mga tumatanggap ng token/katibayan, at ang mga pangkat ng alipin at manggagawa—ang mga ito ang bumubuo sa sapilitang paglilingkod (viṣṭi) para sa institusyon.

Sutra 64

मृत्काष्ठकोष्ठाः स्नेहस्य पृथिवी लवणस्य च ॥ कZ_०२.१५.६४च्द् ॥

Ang langis/taba (sneha) ay dapat itago sa sisidlang luwad o kahoy; ang asin ay dapat itago na nakadikit sa lupa (imbak sa lupa).