
Chapter 299 — ग्रहहृन्मन्त्रादिकम् (Grahahṛn-Mantras and Allied Procedures)
Lumilipat si Panginoong Agni mula sa mga ritwal ng pag-aalis ng graha para sa pag-iingat sa bata tungo sa mas malawak na manwal na klinikal–ritwal para sa mga pagdurusang dulot ng graha, na naglalahad ng sanhi, mga lugar na madaling tamaan, mga palatandaan ng pagsusuri, at pinagsamang panlunas. Iniuugnay ng kabanata ang ilang kaguluhang pangkaisipan at mga kalagayang may sakit sa labis na damdamin at hindi tugmang pagkain, at inuuri ang mga anyong tila pagkabaliw ayon sa pinagmulan sa doṣa, sa sannipāta, at sa āgantuka na kaugnay ng pagkadismaya ng mga diyos o guro. Itinatala ang mga tirahan ng graha—ilog, tagpuan ng agos, bahay na walang tao, sirang pasukan, nag-iisang puno—at binabanggit na ang paglabag sa panlipunan at ritwal na asal at mga kilos na malas ay nagpapataas ng panganib. Ang mga kumpol ng sintomas gaya ng pagkabalisa, hapding parang nasusunog, sakit ng ulo, sapilitang pamamalimos, at matinding pagnanasa ay nagsisilbing palatandaan. Sa paggamot, ibinibigay ni Agni ang mga Caṇḍī-mantra na “dumudurog” sa graha (hal. Mahāsudarśana) at ang detalyadong teknolohiyang ritwal: pagninilay sa loob ng diskong solar, pag-aalay ng arghya sa pagsikat ng araw, bīja-nyāsa, paglilinis sa astra, paglalagay ng pīṭha at śakti, at mga panangga sa mga direksiyon. Nagtatapos ang bahaging medikal sa praktikal na mga pormula—nasya/añjana gamit ang ihi ng kambing, ginamot na ghee at mga sabaw-dekoksyon—para sa lagnat, hirap huminga, sinok, ubo, at apasmāra, na nagpapakita sa Agneya Vidyā bilang mantra-chikitsā na kaakibat ng Ayurveda.
Verse 1
आ विष्णुः शिवः स्कन्दो गौरो गौरीलक्ष्मीर्गणादयः अप्_२९८०५१घ् इत्य् आग्नये महापुराणे बालग्रहहरं बालतन्त्रं नाम अष्टनवत्यधिकद्विषततमो ऽध्यायः अथ नवनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ग्रहहृन्मन्त्रादिकम् अग्निर् उवाच ग्रहापहारमन्त्रादीन् वक्ष्ये ग्रहविमर्दनान् हर्षेच्छाभयशोकादिविरुद्धाशुचिभोजनात्
“(Panalangin:) O Viṣṇu, Śiva, Skanda, Gaura, Gaurī, Lakṣmī, at ang mga Gaṇa at iba pa!”—Sa gayon nagwawakas sa Agni Mahāpurāṇa ang Kabanata 298 na tinatawag na Bāla-tantra (Tantrang pangangalaga sa bata), ang tagapag-alis ng mga graha na dumadaplis sa mga bata. Ngayon nagsisimula ang Kabanata 299, hinggil sa mga mantra at kaugnay na pamamaraan sa pag-aalis ng graha. Wika ni Agni: “Ipahahayag ko ang mga mantra at mga paraan upang itaboy ang mga graha—mga pamamaraang dumudurog sa kanilang pagdurusa—(na nagmumula) sa labis na tuwa, pagnanasa, takot, dalamhati at iba pa, at sa pagkain ng hindi angkop o maruming pagkain.”
Verse 2
गुरुदेवादिकोपाच्च पञ्चोन्मादा भवन्त्य् अथ त्रिदोषजाः सन्निपाता आगन्तुरिति ते स्मृताः
Mula sa galit ng guro, ng mga diyos, at ng mga katulad, lumilitaw ang limang uri ng pagkabaliw (unmāda). Inaalaala ang mga ito bilang: yaong isinilang mula sa tatlong doṣa, yaong dahil sa sannipāta (pinagsamang pagbalisa ng lahat ng doṣa), at yaong āgantuka (dulot ng panlabas na sanhi).
Verse 3
देवादयो ग्रहा जाता रुद्रक्रोधादनेकधा सरित्सरस्तडागादौ शैलोपवनसेतुषु
Ang mga graha—na nagsisimula sa mga deva—ay isinilang sa maraming anyo mula sa poot ni Rudra, at nananahan sa mga pook gaya ng mga ilog, lawa, sapa/imbakan ng tubig at iba pa, gayundin sa mga bundok, kakahuyan, at mga tulay o pilapil na daanan.
Verse 4
नदीसङ्गे शून्यगृहे विलद्वार्येकवृक्षके ग्रहा गृह्णन्ति पुंसश् च श्रियः सुप्ताञ्च गर्भिणीम्
Sa tagpuan ng mga ilog, sa bahay na walang tao, sa tirahang may sirang nakanganga ang pintuan, at sa ilalim ng nag-iisang puno—doon sinasakmal ng mga graha ang lalaki; gayundin, sinasakmal nila ang kasaganaan, at pinahihirapan ang babaeng natutulog at ang babaeng nagdadalang-tao.
Verse 5
आसन्नपुष्पान्नग्नाञ्च ऋतुस्नानं करोति या अवमानं नृणां वैरं विघ्नं भाग्यविपर्ययः
Ang babaeng nagsasagawa ng paliligo sa panahon ng regla habang nalalapit pa lamang ang pagdating nito, o habang siya’y hubad, ay nagbubunga ng: pagkapahiya sa harap ng mga tao, pag-usbong ng kaaway, mga hadlang, at pagbaligtad ng mabuting kapalaran.
Verse 6
देवतागुरुधर्मादिसदाचारादिलङ्घनम् स्त्रिय इति ञ , ट च पतनं शैलवृक्षादेर्विधुन्वन्मूर्धजं मुहुः
Ang paglabag sa wastong asal na ukol sa mga diyos, sa guro, sa dharma, at sa iba pang pamantayan ng mabuting gawi ay sanhi ng “patana” (pagkahulog o pagbagsak). Gayon din ang sinasabi para sa mga babae; at bilang tanda ng pagbagsak, inilalarawan din ang paulit-ulit na pag-iling o pagpagpag ng buhok habang nasa ibabaw o malapit sa bato, puno, at mga katulad nito.
Verse 7
रुदन्नृत्यति रक्ताक्षो हूंरूपो ऽनुग्रही नरः उद्विग्नः शूलदाहार्तः क्षुत्तृष्णार्तः शिरोर्तिमान्
Ang lalaking umiiyak at sumasayaw nang ligalig, mapula ang mga mata, may mabangis na anyong tila sigaw na “hūṁ”, nagiging mapang-angkin at mapilit, at balisa—pinahihirapan ng pananakit na tila tinutusok at ng hapding parang nasusunog, dinadapuan ng gutom at uhaw, at may kirot sa ulo—ay inilalarawan sa pamamagitan ng mga palatandaang ito.
Verse 8
देहि दहीति याचेत बलिकामग्रही नरः स्त्रीमालाभोगस्नानेच्छूरतिकामग्रही नरः
Ang lalaking laging namamalimos at sumisigaw, “Ibigay mo, ibigay mo!”, ay yaong sinasakmal ng pagnanasa sa bali (limos/handog). Ang lalaking naghahangad ng babae, kuwintas ng bulaklak, mga aliw ng pandama, at pagligo ay yaong sinasakmal ng makalibog na pagnanasa sa kaligayahan.
Verse 9
महासुदर्शनो व्योमव्यापी विटपनासिकः पातालनारसिंहाद्या चण्डीमन्त्रा ग्रहार्दनाः
Ang ‘Mahāsudarśana’, ‘Vyoma-vyāpī’ (lumalaganap sa kalangitan), ‘Viṭapa-nāśika’ (tagawasak ng masukal/kapulupot), ‘Pātāla-nārasiṃha’ at iba pa—ito ang mga mantra ni Caṇḍī na dumudurog, ibig sabihi’y nagpapahupa, sa mga pighati at panggugulo ng mga graha.
Verse 10
पृश्नीहिङ्गुवचाचक्रशिरीषदयितम्परम् पाशाङ्कुशधरं देवमक्षमालाकपालिनम्
Ang banal na Panginoon, na lubhang minamahal kaugnay ng pṛśnī, hiṅgu, vacā, cakra at śirīṣa, ay may tangan na pāśa (pisi ng pagbigkis) at aṅkuśa (pang-udyok na kawit), at may hawak ding rosaryo (akṣa-mālā) at mangkok na bungo (kapāla).
Verse 11
खट्टाङ्गाब्जादिशिक्तिञ्च दधानं चतुराननम् अन्तर्वाह्यादिखट्टाङ्गपद्मस्थं रविमण्डले
Sa loob ng diskong-araw (ravi-maṇḍala), dapat pagnilayan ang diyos na may apat na mukha, may tangan na tungkod na khaṭṭāṅga, lotus at iba pang sagisag, na nakaupo sa lotus na may tanda ng (panloob at panlabas na) khaṭṭāṅga at kaugnay na mga palatandaan.
Verse 12
आदित्यादियुतं प्रार्च्य उदितेर्के ऽर्घ्यकं ददेत् श्वासविषाग्निविप्रकुण्डीहृल्लेखासकलो भृगुः
Matapos sambahin nang wasto ang Araw kasama si Āditya at ang mga kasamang diyos, dapat maghandog ng tubig na arghya kapag sumikat na ang Araw. Sa gayon, si Bhṛgu ay napapalaya mula sa mga pighati gaya ng hingal o hirap sa paghinga, lason, naglalagablab na apoy ng karamdaman/lagnat, pagbaluktot o kaguluhan, pamamaga na uri ng kuṇḍī, kirot na wari’y kumakayod sa puso, at lahat ng gayong sakit.
Verse 13
अर्काय भूर्भुवःस्वश् च ज्वालिनीं कुलमुद्गरम् पद्मासनो ऽरुणो रक्तवस्त्रसद्युतिविश्वकः
Para kay Arka (ang Araw), dapat bigkasin/ilapat ang mga vyāhṛti na “bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ”; siya’y nagliliyab, may hawak na pamalo (mace) na dumudurog sa mga angkan, nakaupo sa padmāsana, mapula ang anyo, nakadamit ng pula, at nagniningning sa pangkalahatang karilagan ng sansinukob.
Verse 14
उदारः पद्मधृग्दोर्भ्यां सौम्यः सर्वाङ्गभूषितः रक्ता हृदादयः सौम्या वरदाः पद्मधारिणः
Siya’y marangal, may hawak na mga lotus sa dalawang bisig; maamo at pinalamutian ang lahat ng bahagi ng katawan. Ang puso at mga kaugnay na panloob na luklukan ay mapula; mahinahong anyo, nagbibigay ng biyaya, at may tangan pa ring lotus.
Verse 15
विद्युत्पुञ्जनिभं वस्त्रं श्वेतः सौम्यो ऽरुणः कुजः बुधस्तद्वद्गुरुः पीतः शुक्लः शुक्रः शनैश् चरः
Ang itinakdang kasuotan ay tulad ng isang kumpol ng kidlat. Si Soma (Buwan) ay puti; si Kuja (Mars) ay mapula. Si Budha (Mercury) ay gayon din (maputi); si Guru (Jupiter) ay dilaw; si Śukra (Venus) ay maningning na puti; at si Śanaiścara (Saturn) ay maitim/maitim-itim.
Verse 16
कृष्णाङ्गारनिभो राहुर्धूम्रः केतुरुदाहृतः वामोरुवामहस्तान्ते दक्षहस्ताभयप्रदा
Inilalarawan si Rāhu na kahawig ng maitim na uling; si Ketu naman ay ipinahahayag na kulay-usok. Ang kaliwang kamay ay nakalagay sa kaliwang hita, at ang kanang kamay ay nagbibigay ng abhaya-mudrā, ang kumpas ng kawalang-takot.
Verse 17
स्वनामाद्यन्तु वीजास्ते हस्तौ संशोध्य चास्त्रतः विपिटनासिक इति ञ अङ्गुष्ठादौ तले नेत्रे हृदाद्यं व्यापकं न्यसेत्
Pagkaraan, simula sa sariling pangalan, dapat ilagak/anyayahan ang mga bīja o binhing pantig; matapos linisin ang dalawang kamay sa pamamagitan ng Astra-mantra, gawin ang ‘vipiṭanāsikā’ (kumpas ng pagdiin/pagsara ng ilong) gamit ang pantig na ‘ña’. Pagkatapos nito, isagawa ang nyāsa ng mantrang lumalaganap sa lahat: mula sa hinlalaki at iba pa—sa palad, sa mga mata, at mula sa puso pasulong ayon sa ayos.
Verse 18
मूलवीजैस्त्रिभिः प्राणध्यायकं न्यस्य साङ्गकम् प्रक्षाल्य पात्रमस्त्रेण मूलेनापूर्य वारिणा
Matapos isagawa ang prāṇa-nyāsa (paglalagak ng lakas-buhay) kasama ang mga aṅga gamit ang tatlong mūla-bīja, hugasan ang sisidlang pang-ritwal sa pamamagitan ng astra-mantra, at saka punuin ito ng tubig na binasbasan ng mūla-mantra.
Verse 19
गन्धपुष्पाक्षतं न्यस्य दूर्वामर्घ्यञ्च मन्त्रयेत् आत्मानं तेन सम्प्रोक्ष्य पूजाद्रव्यञ्च वै ध्रुवम्
Pagkalatag ng sandal-paste, mga bulaklak, at akṣata (bigas na buo), dapat bigkasin ang mga mantra upang basbasan ang dūrvā na damo at ang handog na arghya. Sa pagwiwisik nito sa sarili, dapat ding pabanalin ang mga gamit sa pagsamba—tiyak at hindi magkukulang.
Verse 20
प्रभूतं विमलं सारमाराध्यं परमं सुखम् पीठाद्यान् कल्पयेदेतान् हृदा मध्ये विदिक्षु च
Matapos sambahin ang masagana, walang dungis na diwa—karapat-dapat pag-ukulan ng ārādhana at siyang sukdulang ligaya—dapat buuin sa isip ang mga banal na sandigan na ito, mula sa pīṭha, sa gitna ng puso at sa mga pagitan ng mga direksiyon.
Verse 21
पीठोपरि हृदा मध्ये दिक्षु चैव विदिक्षु च पीठोपरि हृदाब्जञ्च केशवेष्वष्टशक्तयः
Sa ibabaw ng pīṭha, sa gitna ng puso, at sa mga pangunahing direksiyon at mga pagitan—sa ibabaw ng pīṭha at sa lotus ng puso—dapat ilagak/iwari ang walong Śakti na kaugnay ni Keśava.
Verse 22
वां दीप्तां वीं तथा सुक्ष्मां वुञ्जयां वूञ्चभाद्रिकां वें विभूतीं वैं विमलां वोमसिघातविद्युताम्
“Pagbulayan/gamitin ang mga bīja-silaba nang ganito: vāṃ bilang ‘nagniningas’; vīṃ bilang ‘maselan at banayad’; vuñ bilang ‘mapagwagi’; vūñ bilang ‘mapalad’; veṃ bilang ‘maluwalhati, may vibhūti’; vaiṃ bilang ‘dalisay’; at voṃ bilang ‘kidlat na dumadagok (sa mga hadlang at kaaway)’.”
Verse 23
वौं सर्वतोमुखीं वं पीठं वः प्रार्च्य रविं यजेत् आवाह्य दद्यात् पाद्यादि हृत्षडङ्गेन सुव्रत
Sa pamamagitan ng mantra na “vauṃ,” pagnilayan ang Diyosa na Sarvatomukhī; sa “vaṃ,” itatag ang pīṭha (pedestal). Matapos munang sambahin sa “vaḥ,” saka sambahin si Ravi (ang Araw). Pagkatapos siyang anyayahan (āvāhya), ihandog ang sunod-sunod na arghya mula sa tubig para sa paa at iba pa, kasabay ng hṛt-ṣaḍaṅga (anim-na-bahaging nyāsa na nakasentro sa puso), O mapagmasid sa panata.
Verse 24
खकारौ दण्डिनौ चण्डौ मज्जा दशनसंयुता मांसदीर्घा जरद्वायुहृदैतत् सर्वदं रवेः
Para kay Ravi (ang Araw), ang pantig na ‘kha’ ay may dalawang anyo—‘daṇḍin’ at ‘caṇḍa’. Kaugnay ito ng utak-buto at ng mga ngipin; pinatitibay nito ang laman at pinahahaba ang katatagan ng lakas-buhay; nilulupig nito ang mga karamdaman ng hangin (vāta) sa katandaan at sinusuportahan ang puso—kaya ito’y pantig na nagbibigay ng lahat para kay Ravi.
Verse 25
वह्नीशरक्षो मरुताम् किक्षु पूज्या हृदादयः स्वमन्त्रैः कर्णिकान्तस्था दिक्ष्वस्त्रं पुरतः सदृक्
Dapat sambahin si Agni, si Īśa (Śiva), ang mga diyos na tagapagbantay (rakṣaḥ), at ang mga Marut. Pagkaraan, isagawa ang mga nyāsa na nagsisimula sa “Puso” (hṛd) at iba pa, gamit ang kani-kaniyang mantra, at ilagak sa dulo ng karnikā (gitnang ubod) ng lotus. Pagkatapos, ilapat ang Mantra ng Sandata (astra) sa mga direksiyon, at itakda sa harap bilang titig/hadlang na pananggalang.
Verse 26
पूर्वादिदिक्षु सम्पूज्याश् चन्द्रज्ञगुरुभार्गवाः नस्याञ्जनादि कुर्वीत साजमूत्रैर् ग्रहापहैः
Matapos ang wastong pagsamba sa mga direksiyon mula sa silangan, isagawa ang nasya (paglalagay ng gamot sa ilong), ang paglalagay ng añjana (koliryo sa mata), at mga kaugnay na pamamaraan, gamit ang ihi ng kambing bilang panlunas na nagpapalayas ng graha (mapaminsalang impluwensiya). Kasabay nito, tawagin ang Buwan, ang jña (dalubhasang astrologo), ang Guru (Bṛhaspati), at si Bhārgava (Śukra).
Verse 27
पाठापथ्यावचाशिग्रुसिन्धूव्योषैः पृथक् फलैः अजाक्षीराढके पक्वसर्पिः सर्वग्रहान् हरेत्
Ang ghee na nilutong kasama ng isang āḍhaka ng gatas ng kambing, na may mga “bunga” (sukat ng dosis) ng pāṭhā, pathyā, vacā, śigru, saindhava (batong asin), at tryūṣa (tatlong maanghang) bilang magkakahiwalay na sangkap, ay pumupuksa sa lahat ng pagdurusa mula sa graha.
Verse 28
वृश्चिकालीफलीकुष्ठं लवणानि च शार्ङ्गकम् अपस्मारविनाशाय तज्जलं त्वभिभोजयेत्
Upang mapawi ang apasmāra (epilepsiya/pagkakombulsyon), painumin ang maysakit ng tubig na inihanda mula sa bunga ng vṛścikālī, kuṣṭha, mga asin, at śārṅgaka.
Verse 29
विदारीकुशकाशेक्षुक्वाथजं पाययेत् पयः द्रोणे सयष्टिकुष्माण्डरसे सर्पिश् च संस्कृतौ
Painumin ng gatas na niluto sa katas ng pinagpakuluang (kvātha) vidārī, kuśa, kāśa, at tubo. Gayundin, sa sukat na droṇa (malaking paghahanda), ihanda ang ginamot na ghee na pinroseso sa katas ng kuṣmāṇḍa (ash gourd) kasama ang yaṣṭi (yaṣṭimadhu/licorice).
Verse 30
पञ्चगव्यं घृतं तद्वद्योगं ज्वरहरं शृणु ॐ भस्मास्त्राय विद्महे एकदंष्ट्राय धीमहि तन्नो ज्वरः प्रचोदयात् कृष्णोषणनिशारास्नाद्राक्षातैलं गुडं लिहेत्
Pakinggan ang paghahandang panlaban sa lagnat: pañcagavya na hinaluan ng ghee—gayundin ang pormulang ito—ay nag-aalis ng lagnat. (Bigkasin:) “Oṃ. Nakikilala namin ang Bhasmāstra (Sandata ng Abo); minumuni namin ang Ekadaṃṣṭra (Ang May Isang Pangil); nawa’y ang lagnat na iyon ay mapaalis mula sa amin.” Dapat dilaan ang jaggery na hinaluan ng langis/masang inihanda mula sa itim na paminta, tuyong luya, luyang-dilaw, rāsna, at ubas.
Verse 31
श्वासवानथ वा भार्गीं सयष्टिमधुसर्पिषा पाठा तिक्ता कणा भार्गी अथवा मधुना लिहेत्
Para sa maysakit na may śvāsa (hirap sa paghinga), ibigay ang bhārgī kasama ang yaṣṭī (licorice), pulot, at ghee; o kaya’y paghahanda mula sa pāṭhā, tiktā, kaṇā (pippalī), at bhārgī—maaari ring dilaan na may pulot.
Verse 32
धात्री विश्वसिता कृष्णा मुस्ता खर्जूरमागधी पिवरश्चेति हिक्काघ्नं तत् त्रयं मधुना लिहेत्
Ang dhātrī (āmalakī), viśvasitā, kṛṣṇā, mustā, kharjūra, māgadhī (pippalī), at pivara—mga lunas ito na pumupuksa sa hikkā (sinok). Sa mga ito, dapat dilaan ang tatluhan (triad) na hinaluan ng pulot.
Verse 33
कामली जीरमाण्डूकीनिशाधात्रीरसं पिवेत् व्योषपद्मकत्रिफलाकिडङ्गदेवदारवः रास्नाचूर्णं समं खण्डैर् जग्ध्वा कासहरं ध्रुवम्
Dapat inumin ang katas (rasa) ng kāmalī, jīra, māṇḍūkī, niśā, at dhātrī. At kung kakain ng pulbos na pantay ang halo ng vyaoṣa, padmakā, triphalā, kiḍaṅga, devadāru, at rāsnā kasama ng mga piraso ng asukal-bato, tiyak na nawawala ang ubo.
A dual protocol is emphasized: (1) ritual engineering (astra-purification, bīja-nyāsa, pīṭha/śakti placement, solar-disc visualization, arghya timing at sunrise, directional protections) and (2) applied Ayurveda (nasya/añjana and specific medicated ghee, decoctions, and lehyas) mapped to symptom clusters like jvara, śvāsa, hikkā, kāsa, and apasmāra.
By framing healing as disciplined upāsanā: purity, mantra, nyāsa, and deity-visualization are treated as dharmic technologies that protect life-force and clarity, aligning bodily well-being (bhukti) with steadiness of mind and devotion supportive of liberation-oriented practice (mukti).