Adhyaya 9

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्

Kaya nito, sa Agni Purāṇa—sa bahaging Rāmāyaṇa—natapos ang ikawalong kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Kiṣkindhā Kāṇḍa.” Ngayon ay nagsisimula ang ikasiyam na kabanata, “Salaysay ng Pagbaba (Avatāra) ni Śrī Rāma.” Sinabi ni Nārada: Nang marinig ang mga salita ni Sampāti, sina Hanumān, Aṅgada, at ang iba pa, pagkakita sa dagat, ay nagsabi: “Sino ang makalalaktaw sa dagat na ito at manatiling buhay?”

Verse 2

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः

Para sa ikaliligtas ng mga kapi at upang magtagumpay ang gawain ni Rāma, si Maruti—anak ng Diyos ng Hangin—ay lumundag at tumawid sa dagat na may lawak na sandaang yojana.

Verse 3

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे

Nang makita niyang umahon si Maināka (mula sa dagat) at mapabagsak si Siṃhikā, namasdan niya ang Laṅkā; at pagkaraan ay nakita niya ang mga tahanan ng mga rākṣasa, kabilang ang mga silid ng kababaihan sa loob ng palasyong-tahanan.

Verse 4

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो

Sa mga bahay (palasyo) ni Daśagrīva (Rāvaṇa), ni Kumbha, ng rākṣasang si Kumbhakarṇa, ni Vibhīṣaṇa, ni Indrajit, at gayundin sa mga tahanan ng iba pang rākṣasa.

Verse 5

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले

Dahil sa pagkabalisa at pagkalubog sa pag-iisip, hindi niya nakita si Sītā sa una sa pook-inuman at sa iba pang lugar; pagkaraan, nagtungo siya sa hardin ng Aśoka at nakita siya sa ilalim ng punong śiṃśapā.

Verse 6

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं

Si Sītā, na binabantayan ng mga babaeng rākṣasī, ay nakita si Rāvaṇa na nagsasabing, “Maging asawa kita”; ngunit si Sītā, na nakaupo sa ilalim ng punong śiṃśapā, ay sumagot, “Hindi.”

Verse 7

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्

“Maging asawa ni Rāvaṇa,” wika ng rākṣasī; ngunit sumagot ang kapi (unggoy): “Kapag nakaalis na si Rāvaṇa, darating si Haring Daśaratha bilang iyong tunay na panginoon.”

Verse 8

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्

Si Rama at ang kapatid niyang si Lakshmana—ang dalawang dakilang prinsipe—ay nagtungo sa gubat upang manirahan sa pagkatapon; ikaw, Janaki, asawa ni Rama, ay sapilitang dinukot ni Ravana.

Verse 9

रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै

Si Rama—kaalyado ni Sugriva—ay patuloy na naghahanap sa iyo at isinugo ako. Bilang tanda ng pagkakakilanlan, tanggapin mo ang singsing na ibinigay ni Rama.

Verse 10

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति

Tinanggap ni Sita ang singsing. Nang makita niya si Maruti (Hanuman) sa puno, muli siyang umupo sa harap niya at nagsalita: “Kung siya’y buhay pa…”

Verse 11

रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति

Sinabi ng unggoy (Hanuman) kay Sitang nag-aalinlangan: “Paano hindi ka maibabalik ni Rama? O Sita, hindi pa alam ni Rama ang kinaroroonan mo; kapag nalaman ka niya, tiyak na iuuwi ka niya.”

Verse 12

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ

“Pagkatapos mapatay ang rakshasang si Ravana kasama ang kanyang mga hukbo, O Ginang, huwag kang magdalamhati. Ibigay mo sa akin ang isang tanda ng pagkakakilanlan—ang iyong hiyas.” Kaya ibinigay ni Sita ang hiyas sa unggoy (Hanuman).

Verse 13

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह

Sinabi niya: “Gawin mo ito upang si Rāma ay mabilis na makapagdala (sa akin/maisama ako).” (Sa ilang minarkahang manuskrito: “at (sabihin) kay Rāma…”. Sa isa pang pagbasa: “Nawa’y hanapin ka niya at ipadala ako.”) “Tunay, isalaysay mo ang pangyayari ng uwak na tumama sa mata”—ganito nagsalita si Śoka.

Verse 14

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

Kinuha ang hiyas at ang mensahe, sinabi ni Hanūmān: “Ang iyong asawa ay madadala (pabalik sa iyo). O kung may anumang pagmamadali ka, O mapalad na ginang, sumakay ka sa aking likod.”

Verse 15

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

Sinabi ni Hanūmān: “Ngayong araw ipapakita ko sa iyo si Rāghava kasama si Sugrīva.” Kaya sinabi ni Sītā kay Hanūmān: “Tunay, nawa’y si Rāghava ang mag-alis sa akin mula rito.”

Verse 16

हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

Pagkaraan, si Hanūmān ay nagbalak ng paraan upang makaharap si Daśagrīva (Rāvaṇa): winasak niya ang halamanan, at pinatay ang mga bantay nito sa pamamagitan ng kanyang mga ngipin, kuko, at iba pa.

Verse 17

हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्

Matapos patayin ang lahat ng mga tagapaglingkod at pati ang pitong anak ng mga ministro, ginapos niya si Akṣa, ang prinsipe—kasama si Śakrajit (Indrajit).

Verse 18

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

Sa pamamagitan ng lubid na ahas (Nāgapāśa), dinala ang may matang kulay-kayumanggi at iniharap kay Rāvaṇa. Sinabi ni Rāvaṇa, “Sino ka?” Sumagot si Māruti kay Rāvaṇa.

Verse 19

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्

Ako ang sugo ni Rāma. Ibalik si Sītā kay Rāghava; kung hindi, mamamatay ka—tiyak na papatayin ng mga palaso ni Rāma, kasama ang mga Rākṣasa na naninirahan sa Laṅkā.

Verse 20

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

Ninais ni Rāvaṇa na patayin siya, ngunit pinigilan ni Vibhīṣaṇa. Pagkaraan, si Māruti, anak ng Diyos ng Hangin—na nagliliyab ang buntot—ay nagpasiklab ng apoy sa kanyang buntot.

Verse 21

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्

Matapos sunugin ang Laṅkā at ang mga Rākṣasa, at matapos makita si Sītā at yumukod sa kanya, tumawid siyang muli sa dagat at nagpahayag: “Nakita na si Sītā.”

Verse 22

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्

Kasama sina Aṅgada at ang iba pa, uminom sila ng pulot sa Madhuvana at tinalo si Dadhimukha at ang kanyang mga kasama. Pagkatapos, pumunta sila, nakita rin si Rāma, at nagsalita sa kanya.

Verse 23

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

Nang marinig na “Nakita na si Sītā,” si Rāma ay nagalak at tinanong si Māruti (Hanumān): “Paano mo nakita si Sītā, at ano ang sinabi niya tungkol sa akin?”

Verse 24

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः

“Sa nektar ng salaysay tungkol kay Sītā lamang, wisikan mo ako—ako na sinusunog ng apoy ng pagnanasa.” Sa gayon nagsalita si Hanumān kay Rāma, matapos lundagin ang karagatan at makabalik.

Verse 25

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच

Matapos makita si Sītā at masunog ang lungsod, tanggapin mo ang hiyas ni Sītā. Pagkatapos mong mapatay si Rāvaṇa, mababawi mo si Sītā, O Rāma—huwag kang magdalamhati.

Verse 26

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

Nang tanggapin ni Rāma ang hiyas na iyon, siya—pinahihirapan ng pangungulila—ay napaiyak. “Sa pagtanaw sa hiyas, para ko nang nakita si Janakī; nakita ko si Sītā. Akayin mo ako sa kanya.”

Verse 27

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

“Kung wala siya, hindi ako mabubuhay.” Sa gayong pag-udyok at pagpapaalala nina Sugrīva at ng iba pa, si Vibhīṣaṇa ay nagtungo sa dalampasigan at doon lumapit kay Rāma.

Verse 28

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्

Hinamak ng kanyang kapatid—si Rāvaṇa na may masamang loob—siya’y umalis, matapos sabihing: “Ikaw—ibigay si Sītā kay Rāma,” at siya’y naiwan na walang kakampi.

Verse 29

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

Itinalaga ni Rāma ang kanyang kaibigang si Vibhīṣaṇa sa paghahari ng Laṅkā. Pagkaraan, nakiusap siya sa karagatan na magbigay ng daan; nang hindi ito sumunod, nagpasya siyang pilitin ito sa pamamagitan ng mga palaso.

Verse 30

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

Pagkaraan, lumitaw ang Karagatan at nagsalita kay Rāma: “O makapangyarihang bayani, ipagawa mo kay Nala ang tulay sa ibabaw ng dagat, at magtungo sa Laṅkā.”

Verse 31

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै

Noon pa, ako (ang dagat) ay nalikha mo; at si Rāma rin, sa pamamagitan ng tulay ni Nala—na itinayo mula sa mga puno, bundok, at iba pa—ay tumawid sa dakilang karagatan hanggang sa kabilang pampang kasama ang mga Vānara. Nakatindig sa Suvela, tunay niyang nasilayan ang Laṅkā.