
Chapter 7 — रामायणवर्णनं (Description of the Rāmāyaṇa): Śūrpaṇakhā, Khara’s Defeat, and Sītā-haraṇa Prelude
Ipinagpapatuloy ng kabanatang ito ang buod ng avatāra-līlā sa Agni Purāṇa sa pamamagitan ng pagsisiksik ng mahahalagang pangyayari sa Araṇya-kāṇḍa sa isang salaysay na nakasentro sa dharma. Iginagalang ni Rāma ang mga ṛṣi (Vasiṣṭha, Atri–Anasūyā, Śarabhaṅga, Sutīkṣṇa) at, sa biyaya ni Agastya, tumatanggap ng mga sandata bago pumasok sa Daṇḍakāraṇya—hudyat ng kṣatriya-dharma na ginagabayan ng tapas at banal na payo. Sa Pañcavaṭī, ang pagnanasa at pagsalakay ni Śūrpaṇakhā ay humantong sa kanyang pagkapinsala (ginawa ni Lakṣmaṇa sa utos ni Rāma), na nagpasiklab sa paghihiganti ni Khara. Nilipol ni Rāma ang hukbo ni Khara; pagkatapos, inudyukan ni Śūrpaṇakhā si Rāvaṇa na dukutin si Sītā. Ginamit ni Rāvaṇa si Mārīca bilang gintong usa upang ilayo si Rāma; ang huling sigaw ay nanlinlang kay Sītā upang papuntahin si Lakṣmaṇa, kaya napatay ni Rāvaṇa si Jaṭāyus at naagaw si Sītā patungong Laṅkā, sa Aśoka grove. Ang dalamhati ni Rāma ay naging makabuluhang paghahanap: matapos sunugin ang bangkay ni Jaṭāyus at mapuksa si Kabandha, itinuro siya sa pakikipag-alyansa kay Sugrīva—pag-uugnay ng pagsubok sa moralidad, estratehiyang pampamahalaan, at misyon ng avatāra.
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे ऽयोध्याकाण्डवर्णनं नाम षष्ठो ऽध्यायः अथ सप्तमो ऽध्यायः रामायणवर्णनं नारद उवाच रामो वशिष्ठं मातॄञ्च नत्वातिञ्च प्रणम्य सः अनसूयाञ्च तत्पत्नीं शरभङ्गं सुतीक्ष्णकम्
Thus, in the Agni Purana—within the Ramayana section—the sixth chapter is called “Description of the Ayodhya-kāṇḍa.” Now begins the seventh chapter, “Description of the Ramayana.” Nārada said: Rāma, having bowed to Vasiṣṭha and to the mothers, and having respectfully saluted Atri, also paid homage to Anasūyā, to Atri’s wife, and to Śarabhaṅga and Sutīkṣṇa.
Verse 2
यतो बली इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः गतो बली इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः नाहं राज्यं प्रयास्यामि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः राज्यं नाहं प्रयास्यामि इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अगस्त्यभ्रातरं नत्वा अगस्त्यन्तत्प्रसादतः धनुःखड्गञ्च सम्प्राप्य दण्डकारण्यमागतः
After bowing to Agastya’s brother, and by the favor of Agastya, he obtained a bow and a sword, and then entered the Daṇḍaka forest. (The preceding phrases record manuscript variant readings: “yato balī / gato balī” and “nāhaṃ rājyaṃ prayāsyāmi / rājyaṃ nāhaṃ prayāsyāmi.”)
Verse 3
जनस्थाने पञ्चवट्यां स्थितो गोदावरीतटे तत्र सूर्पणखायाता भक्षितुं तान् भयङ्करी
While he was staying at Pañcavaṭī in Janasthāna on the bank of the Godāvarī, the terrifying Śūrpaṇakhā came there, intending to devour them.
Verse 4
रामं सुरूपं दृष्ट्वा सा कामिनी वाक्यमब्रवीत् कस्त्वं कस्मात्समायातो भर्ता मे भव चार्थितः
Seeing handsome Rāma, that love-struck woman spoke these words: “Who are you? From where have you come? I beg you—be my husband.”
Verse 5
एतौ च भक्षयिष्यामि इत्य् उक्त्वा तं समुद्यता तस्या नासाञ्च कर्णौ च रामोक्तो लक्ष्मणो ऽच्छिनत्
Saying, “I will devour these two as well,” and rising up to attack, she advanced; then Lakṣmaṇa, at Rāma’s command, cut off her nose and ears.
Verse 6
रक्तं क्षरन्ती प्रययौ खरं भ्रातरमब्रवीत् मरिष्यामि विनासाहं खर जीवामि वै तदा
Duguan, siya’y lumapit sa kapatid niyang si Khara at nagsabi: “Kung wala ako, O Khara, ikaw ay tunay na mabubuhay; ngunit ako’y mamamatay.”
Verse 7
रामस्य भार्या सीतासौ तस्यासील्लक्ष्मणो ऽनुजः तेषाम् यद्रुधिरं सोष्णं पाययिष्यसि मां यदि
Ang asawa ni Rama ay si Sita, at ang nakababatang kapatid niya ay si Lakshmana. Kung ipaiinom mo sa akin ang dugo nila habang mainit pa—
Verse 8
खरस्तथेति तामुक्त्वा चतुर्दशसहस्रकैः रक्षसां दूषणेनागाद् योद्धुं त्रिशिरसा सह
Sumagot si Khara, “Gayon nga,” at lumisan upang makipagdigma, kasama si Dushana, si Trishiras, at labing-apat na libong rākṣasa.
Verse 9
रामं रामो ऽपि युयुधे शरैर् विव्याध राक्षसान् हस्त्यश्वरथपादातं बलं निन्ये यमक्षयं
Nakipaglaban si Rama; sa pamamagitan ng mga palaso ay tinusok niya ang mga rākṣasa, at itinaboy ang hukbo nilang may elepante, kabayo, karwahe, at kawal na lakad patungo sa tahanan ni Yama, ang daigdig ng kamatayan.
Verse 10
त्रिशीर्षाणं खरं रौद्रं युध्यन्तञ्चैव दूषणम् ययौ सूर्पणखा लङ्कां रावणाग्रे ऽपतद् भुवि
Nang makita ang mabangis na si Khara—kasama si Trishirsha—at si Dushana na nakikipagdigma, si Shurpanakha ay nagtungo sa Lanka at bumagsak sa lupa sa harap ni Ravana.
Verse 11
अब्रवीद्रावणं क्रुद्धा न त्वं राजा न रक्षकः खरादिहन्तू रामस्य सीतां भार्यां हरस्व च
Sa galit, sinabi niya kay Rāvaṇa: “Hindi ka hari ni tagapagtanggol. Ikaw na pumatay kay Khara at sa iba pa, humayo at dukutin si Sītā, asawa ni Rāma.”
Verse 12
रामलक्ष्मणरक्तस्य पानाज्जीवामि नान्यथा तथेत्याह च तच् छ्रुत्वा मारीचं प्राह वै व्रज
“Nabubuhay lamang ako sa pag-inom ng dugo nina Rāma at Lakṣmaṇa—wala nang iba.” Nang marinig iyon, sinabi niya, “Gayon nga,” at saka inutusan si Mārīca: “Humayo.”
Verse 13
स्वर्णचित्रमृगो भूत्वा रामलक्ष्मणकर्षकः हृद्रुधिरमिति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः रक्षसां सहसा प्रायाद्योद्धुमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सीताग्रे तां हरिष्यामि अन्यथा मरणं तव
Naging gintong usang-batik na usa upang ilayo sina Rāma at Lakṣmaṇa, at nagpasya: “Mabilis akong tutungo sa mga rākṣasa upang makipaglaban. Sa harap mismo ni Sītā, dadalhin ko siya; kung hindi, kamatayan ang sasapitin mo.”
Verse 14
मारीचो रावणं प्राह रामो मृत्युर्धनुर्धरः रावणादपि मर्तव्यं मर्तव्यं राघवादपि
Sinabi ni Mārīca kay Rāvaṇa: “Si Rāma, ang mandirigmang may busog, ay ang Kamatayan mismo. Maaaring mamatay sa kamay ni Rāvaṇa; ngunit tiyak ding mamatay sa kamay ni Rāghava.”
Verse 15
अवश्यं यदि मर्तव्यं वरं रामो न रावणः इति मत्वा मृगो भूत्वा सीताग्रे व्यचरन्मुहुः
“Kung tiyak na mamamatay, mas mabuti kay Rāma kaysa kay Rāvaṇa.” Sa gayong pag-iisip, naging usa siya at paulit-ulit na gumala sa harap ni Sītā.
Verse 16
सीतया प्रेरितो रामः शरेणाथावधीच्च तं म्रियमाणो मृगः प्राह हा सीते लक्ष्मणेति च
Sa udyok ni Sītā, pinanaog ni Rāma siya sa isang palaso; at habang namamatay ang usa, sumigaw ito: “Ay, Sītā! Ay, Lakṣmaṇa!”
Verse 17
सौमित्रिः सीतयोक्तो ऽथ विरुद्धं राममागतः रावणोप्यहरत् सीतां हत्वा गृध्रं जटायुषं
Pagkaraan, si Saumitri (Lakṣmaṇa), matapos kausapin ni Sītā, ay bumalik kay Rāma nang may pagtutol (atubili). Si Rāvaṇa naman ay dumukot kay Sītā matapos patayin ang buwitre na si Jaṭāyus.
Verse 18
जटायुषा स भिन्नाङ्गो अङ्केनादाय जानकीम् गतो लङ्कामशोकाख्ये धारयामास चाब्रवीत्
Bagaman napunit ang kanyang mga sangkap dahil kay Jaṭāyu, siya (si Rāvaṇa) ay kinuha si Jānakī sa kanyang kandungan, nagtungo sa Laṅkā, at iningatan siya sa pook na tinatawag na Aśoka (Aśoka-grove), at nagsalita sa kanya.
Verse 19
भव भार्या ममाग्र्या त्वं राक्षस्यो रक्ष्यतामियम् रामो हत्वा तु मारीचं दृष्ट्वा लक्ष्मणमब्रवीत्
“Maging ikaw ang aking pangunahing asawa; ang rākṣasī na ito ay dapat bantayan.” Matapos patayin si Mārīca, si Rāma, nang makita ang pangyayari, ay nagsalita kay Lakṣmaṇa.
Verse 20
मायामृगो ऽसौ सौमित्रे यथा त्वमिह चागतः तथा सीता हृता नूनं नापश्यत् स गतो ऽथ ताम्
“O Saumitrī (Lakṣmaṇa), yaon ay isang usang mahiwaga. Kung paanong nakarating ka rito, gayon din tiyak na dinukot na si Sītā. Hindi niya siya nakita; at saka siya lumayo sa kanya.”
Verse 21
शुशोच विललापार्तो मान्त्यक्त्वा क्व गतासि वै लक्ष्मणाश्वासितो रामो मार्गयामास जानकीम्
Sa matinding dalamhati, siya’y tumangis at nanaghoy: “Iniwan mo ako—saan ka nga ba nagtungo?” Pagkaraan, si Rāma, na inaliw ni Lakṣmaṇa, ay nagsimulang maghanap kay Janakī (Sītā).
Verse 22
दृष्ट्वा जटायुस्तं प्राह रावणो हृतवांश् च तां मृतो ऽथ संस्कृतस्तेन कबन्धञ्चावधीत्ततः शापमुक्तो ऽब्रवीद्रामं स त्वं सुग्रीवमाव्रज
Nang makita siya, nagsalita si Jaṭāyu na si Rāvaṇa ang tumangay sa kanya; pagkaraan ay namatay si Jaṭāyu at siya’y inihandog sa apoy ni Rāma ayon sa dharma. Pagkatapos nito, pinaslang ni Rāma si Kabandha; at si Kabandha, na napalaya sa sumpa, ay nagsabi kay Rāma: “Kaya’t lumapit ka kay Sugrīva.”
It serves as the causal hinge that escalates from personal transgression to political retaliation, culminating in Rāvaṇa’s decision to abduct Sītā—thereby advancing the avatāra’s larger dharmic conflict.
It presents martial action (dhanurveda and battlefield leadership), funeral duty (antyeṣṭi for Jaṭāyus), and alliance strategy (turning toward Sugrīva) as expressions of dharma under spiritual restraint and divine purpose.