Adhyaya 5
Avatara-lilaAdhyaya 514 Verses

Adhyaya 5

Śrīrāmāvatāra-varṇanam (Description of the Incarnation of Śrī Rāma)

Ipinahahayag ni Agni ang tapat na pagsasalaysay muli ng Rāmāyaṇa gaya ng naunang itinuro ni Nārada kay Vālmīki, at malinaw na inilalarawan ito bilang kasangkapang śāstra na nagbibigay ng bhukti (pag-unlad sa daigdig) at mukti (kalayaan). Sinimulan ni Nārada sa pinaikling talaangkanan ng lahing Solar: mula kay Brahmā sa pamamagitan nina Marīci, Kaśyapa, Sūrya, Vaivasvata Manu hanggang kay Ikṣvāku, saka kina Kakutstha, Raghu, Aja at Daśaratha—upang itatag ang avatāra ni Rāma sa balangkas ng namamanang rājadharma. Nagpakita si Hari sa apat na anyo upang lipulin si Rāvaṇa at mga kaalyadong banta, kaya isinilang sina Rāma, Bharata, Lakṣmaṇa at Śatrughna sa pamamagitan ng banal na pāyasa na ipinamahagi ni Ṛśyaśṛṅga. Hinubog ang mga prinsipe para sa pag-iingat ng dharma: sa hiling ni Viśvāmitra, inalis nila ang mga hadlang sa yajña sa pagpatay kay Tāḍakā, pagpapaalis kay Mārīca, at pagpatay kay Subāhu. Lumipat ang salaysay sa Mithilā: nasaksihan ni Rāma ang ritwal ni Janaka, inunat at binali ang busog ni Śiva, napanalunan si Sītā, at ang mga kapatid ay nag-asawa rin sa angkan ni Janaka. Sa pagbabalik, pinasuko ni Rāma si Jāmadagnya (Paraśurāma), tinatapos ang arko mula ritwal tungo sa paghahari bilang huwaran ng disiplinadong kapangyarihan sa ilalim ng dharma.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वराहनृसिंहाद्यवतारो नाम चतुर्थो ऽध्यायः अथ पञ्चमो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनम् अग्निर् उवाच रामायणमहं वक्ष्ये नारदेनोदितं पुरा वाल्मीकये यथा तद्वत् पठितं भुक्तिमुक्तिदम्

Sa gayon, sa Agni Purāṇa, ang Ādi-Mahāpurāṇa, nagwakas ang ikaapat na kabanata na pinamagatang “Ang mga pagkakatawang-tao na nagsisimula kina Varāha at Narasiṃha.” Ngayon ay nagsisimula ang ikalimang kabanata, “Paglalarawan ng pagkakatawang-tao ni Śrī Rāma.” Sinabi ni Agni: “Ipapaliwanag ko ang Rāmāyaṇa—na minsang itinuro ni Nārada kay Vālmīki—gaya ng mismong pagbigkas nito; ang sinumang mag-aral nito ay tumatamo ng kapakinabangang makamundo at ng kalayaan (mokṣa).”

Verse 2

नारद उवाच विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः मरीचेः कश्यपस्तस्मात् सूर्यो वैवस्वतो मनुः

Sinabi ni Nārada: Mula sa lotus na sumibol sa pusod ni Viṣṇu ay lumitaw si Brahmā. Si Marīci ay anak ni Brahmā; mula kay Marīci ay nagmula si Kaśyapa; mula sa kanya ay si Sūrya; at mula kay Sūrya ay si Vaivasvata Manu.

Verse 3

ततस्तस्मात्तथेक्ष्वाकुस् तस्य वंशे ककुत्स्थकः ककुत्स्थस्य रघुस्तस्माद् अजो दशरथस्ततः

Pagkaraan, mula sa kanya ay si Ikṣvāku; sa angkan niya ay lumitaw si Kakutstha. Mula kay Kakutstha ay si Raghu; mula kay Raghu ay si Aja; at pagkatapos ay si Daśaratha.

Verse 4

रावणादेर्बधार्थाय चतुर्धाभूत् स्वयं हरिः राज्ञो दशरथाद्रामः कौशल्यायां बभूव ह

Upang mapuksa si Rāvaṇa at ang iba pa, si Hari (Viṣṇu) mismo ay nagpakita bilang apat na anyo; at mula kay Haring Daśaratha, isinilang si Rāma kay Reyna Kauśalyā.

Verse 5

कैकेय्यां भरतः पुत्रः सुमित्रायाञ्च लक्ष्मणः शत्रुघ्न ऋष्यशृङ्गेण तासु सन्दत्तपायसात्

Kay Kaikeyī isinilang si Bharata; at kay Sumitrā naman isinilang sina Lakṣmaṇa at Śatrughna—mula sa pāyasa (gatas-na-kanin) na pinabanal at maayos na ipinamahagi ni Ṛśyaśṛṅga sa kanila.

Verse 6

प्राशिताद्यज्ञसंसिद्धाद् रामाद्याश् च समाः पितुः यज्ञविघ्नविनाशाय विश्वामित्रार्थितो नृपः

Matapos malasap ang pagkaing handog na ganap sa yajña at matapos maisakatuparan nang wasto ang sakripisyo, si Rāma at ang kanyang mga kapatid ay naging kapantay ng kanilang ama. Pagkaraan, sa pakiusap ni Viśvāmitra, ang hari ay (nagpadala sa kanila) upang lipulin ang mga sagabal na sumisira sa yajña.

Verse 7

रामं सम्प्रेषयामास लक्ष्मणं मुनिना सह रामो गतो ऽस्त्रशस्त्राणि शिक्षितस्ताडकान्तकृत्

Ipinadala niya si Rāma—kasama si Lakṣmaṇa at ang muni. Umalis si Rāma, sanay sa mga astra at sandata, at naging tagapagpuksa kay Tāḍakā.

Verse 8

मारीचं मानवास्त्रेण मोहितं दूरतो ऽनयत् सुबाहुं यज्ञहन्तारं सबलञ्चावधीत् बली

Sa pamamagitan ng Mānava-astra, nilito niya si Mārīca at itinaboy nang malayo; at ang makapangyarihan ay pumatay kay Subāhu—ang sumisira sa yajña—kasama ang kanyang mga tauhan.

Verse 9

सिद्धाश्रमनिवासी च विश्वामित्रादिभिः सह गतः क्रतुं मैथिलस्य द्रष्टुञ्चापं सहानुजः

Nanirahan sa Siddhāśrama, si Rāma, kasama si Viśvāmitra at iba pa, at kasama rin ang nakababatang kapatid, ay nagtungo upang masaksihan ang banal na paghahandog (yajña) ng hari ng Mithilā at upang makita ang busog.

Verse 10

शतानन्दनिमित्तेन विश्वामित्रप्रभावितः रामाय कथितो राज्ञा समुनिः पूजितः क्रतौ

Dahil kay Śatānanda, ang hari—na naantig sa impluwensiya ni Viśvāmitra—ay nagsalaysay ng mga bagay na iyon kay Rāma; at ang pantas na muni ay pinarangalan sa loob ng yajña.

Verse 11

धनुरापूरयामास लीलया स बभञ्ज तत् वीर्यशुक्लाञ्च जनकः सीतां कन्यान्त्वयोनिजाम्

Ikinabit niya ang pisi ng busog nang magaan, at saka niya ito binali. Pagkaraan, inihandog ni Haring Janaka si Sītā—ang dalagang hindi isinilang sa sinapupunan—bilang gantimpala sa kagitingan.

Verse 12

ददौ रामाय रामो ऽपि पित्रादौ हि समागते उपयेमे जानकीन्ताम् उर्मिलां लक्ष्मणस् तथा

Nang magtipon ang mga ama at iba pang matatanda, ibinigay ni (Janaka) si (Sītā) kay Rāma; at si Rāma naman, ayon sa wastong ritwal, ay tinanggap si Jānakī bilang asawa. Gayundin, pinakasalan ni Lakṣmaṇa si Urmilā.

Verse 13

श्रुतकीर्तिं माण्डवीञ्च कुशध्वजसुते तथा जनकस्यानुजस्यैते शत्रुघ्नभरतावुभौ

At (sila) ay nag-asawa kina Śrutakīrti at Māṇḍavī—kapwa mga anak na babae ni Kuśadhvaja. Ang dalawang ito, sina Bharata at Śatrughna, ay mga anak ng nakababatang kapatid ni Haring Janaka.

Verse 14

कन्ये द्वे उपयेमाते जनकेन सुपूजितः रामो ऽगात्सवशिष्ठाद्यैर् जामदग्न्यं विजित्य च अयोध्यां भरतोभ्यागात् सशत्रुघ्नो युधाजितः

Ang dalawang dalaga ay ipinakasal at napabilang sa sambahayang maharlika. Si Rāma, na lubhang pinarangalan ni Janaka, ay umalis kasama si Vasiṣṭha at iba pa; at matapos mapagtagumpayan si Jāmadagnya (Paraśurāma), nagtungo siya sa Ayodhyā. Si Bharata man ay nagbalik sa Ayodhyā kasama si Śatrughna at si Yudhājit (tiyuhin sa ina).

Frequently Asked Questions

It is explicitly framed as ‘bhukti-mukti-dam’—a study that yields worldly success and liberation—thereby positioning avatāra narrative as both ethical instruction (rājadharma) and spiritual sādhanā.

Rāma’s weapons-training under Viśvāmitra’s guidance culminates in the removal of sacrificial disruptions: the slaying of Tāḍakā, the driving away of Mārīca with the Mānava-weapon, and the killing of Subāhu with his forces.

By tracing the solar line from cosmic origins to Daśaratha, the chapter anchors Rāma’s avatāra in a legitimate rājadharma setting, presenting divine descent as the restoration of order through an ideal royal lineage.