Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Avatara-lila, Shloka 2

Śrīrāmāvatāra-varṇanam

Description of the Incarnation of Śrī Rāma

नारद उवाच विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः मरीचेः कश्यपस्तस्मात् सूर्यो वैवस्वतो मनुः

nārada uvāca viṣṇunābhyabjajo brahmā marīcirbrahmaṇaḥ sutaḥ marīceḥ kaśyapastasmāt sūryo vaivasvato manuḥ

Sinabi ni Nārada: Mula sa lotus na sumibol sa pusod ni Viṣṇu ay lumitaw si Brahmā. Si Marīci ay anak ni Brahmā; mula kay Marīci ay nagmula si Kaśyapa; mula sa kanya ay si Sūrya; at mula kay Sūrya ay si Vaivasvata Manu.

नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
विष्णु-नाभि-अब्ज-जःborn from the lotus in Viṣṇu's navel
विष्णु-नाभि-अब्ज-जः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविष्णु + नाभि + अब्ज + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः: विष्णोः नाभौ अब्जम्, तस्मात् जातः
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मरीचिःMarīci
मरीचिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (context: Brahmā), षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मरीचेःof Marīci
मरीचेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तस्मात्from him
तस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-शब्दः (ablative used adverbially), पञ्चमी-अर्थे 'from him/therefrom'
सूर्यःSūrya (the Sun)
सूर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
वैवस्वतःVaivasvata
वैवस्वतः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; 'मनुः' इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Nārada

Vidya Category: {"primary_vidya":"Cosmology","secondary_vidya":"Samanya","practical_application":"Provides a compact cosmogonic-genealogical chain used for teaching manvantara origins and solar-dynasty legitimacy in ritual/storytelling contexts.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Cosmogonic lineage: Viṣṇu → Brahmā → Marīci → Kaśyapa → Sūrya → Vaivasvata Manu","lookup_keywords":["Viṣṇu-nābhi","Brahmā","Marīci","Kaśyapa","Vaivasvata Manu"],"quick_summary":"A concise lineage connects cosmic creation (Brahmā from Viṣṇu) to the progenitor line culminating in Vaivasvata Manu, anchoring human law and dynastic time in cosmology."}

Alamkara Type: Anukrama (genealogical enumeration)

Concept: Cosmic and human order are continuous: creation theology grounds manvantara history through a lineage of progenitors.

Application: Use the lineage as a mnemonic scaffold when teaching Purāṇic cosmology, manvantara chronology, and the legitimacy of Manu-based dharma.

Khanda Section: Puranic Genealogy (Manvantara & Solar Dynasty Lineage)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Visual Art Cues: {"scene_description":"Viṣṇu reclining on Ananta in the cosmic ocean; a lotus rises from his navel bearing Brahmā. A genealogical flow is suggested through sages (Marīci, Kaśyapa) leading to Sūrya and Manu.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural, Anantaśāyin Viṣṇu on serpent couch, lotus-navel with Brahmā, side figures of Marīci and Kaśyapa as rishis, Sūrya with radiant disc, Manu as king-sage, bold outlines and traditional palette","tanjore_prompt":"Tanjore, central Anantaśāyin with gold halo, lotus with Brahmā, small gold-framed portraits of Marīci, Kaśyapa, Sūrya, Manu arranged like a lineage chart, heavy gold ornamentation","mysore_prompt":"Mysore painting, clean didactic lineage layout: cosmic scene at top, then descending labeled figures (Brahmā, Marīci, Kaśyapa, Sūrya, Manu), soft colors and precise detailing","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, cosmic ocean scene with refined shading, lotus and Brahmā, rishis in a garden-like setting transitioning to Sūrya in the sky and Manu in royal attire, fine linework"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"contemplative","suggested_raga":"Ahir Bhairav","pace":"medium","voice_tone":"contemplative"}

Sandhi Resolution Notes: मरीचिर्ब्रह्मणः = मरीचिः + ब्रह्मणः (visarga sandhi); विष्णुनाभ्यब्जजो = विष्णु-नाभि-अब्ज-जः (compound, no external sandhi).

Related Themes: Agni Purana: manvantara and sarga/pratisarga discussions (elsewhere); Agni Purana: solar dynasty continuation in 5.3 and following

N
Nārada
V
Viṣṇu
B
Brahmā
M
Marīci
K
Kaśyapa
S
Sūrya (Vivasvān)
V
Vaivasvata Manu

FAQs

This verse imparts purāṇic vaṁśāvalī-vidyā (genealogical knowledge): the canonical succession linking cosmic creation (Brahmā) to progenitors (Marīci, Kaśyapa) and the current Manu (Vaivasvata), which is used to situate rituals and histories within a specific manvantara.

By preserving a compressed cosmogonic genealogy, it functions like a reference index for chronology and sacred history—supporting the Purāṇa’s broader encyclopedic coverage (dynasties, manvantaras, dharma frameworks, and narrative placement of later teachings).

Remembering and reciting the lineage of cosmic progenitors reinforces smṛti of dharma’s continuity across manvantaras and cultivates reverence for the divine order (ṛta), framing human conduct as rooted in an ancient, sacred succession.