Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

तेन तत्पूजितं लिंगं दिव्याब्दानां सहस्रकम् । ततस्तुष्टेन देवेशि नीतः सायुज्यतां वृषः

tena tatpūjitaṃ liṃgaṃ divyābdānāṃ sahasrakam | tatastuṣṭena deveśi nītaḥ sāyujyatāṃ vṛṣaḥ

เขาบูชาศิวลึงค์อันศักดิ์สิทธิ์นั้นตลอดพันปีทิพย์ ครั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้าเมื่อทรงพอพระทัย โอ้เทวีแห่งเหล่าเทพ ได้ทรงนำวฤษภะ (โคผู้ศักดิ์สิทธิ์) ไปสู่สายุชยะ—ความเป็นหนึ่งเดียวกับพระองค์โดยสิ้นเชิง

तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
पूजितम्worshipped
पूजितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दिव्याब्दानाम्of divine years
दिव्याब्दानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिव्य-अब्द (प्रातिपदिक; दिव्य + अब्द)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कालपरिमाण-सम्बन्धः
सहस्रकम्a thousand (quantity)
सहस्रकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्रक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; परिमाणवाचक (measure)
ततःthen/thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् इत्यर्थे (ablatival adverb)
तुष्टेनby the pleased (Lord)
तुष्टेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (तेन/ईश्वरेण)
देवेशिO goddess, lady of the gods
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
नीतःwas led/taken
नीतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि-भावः (was led)
सायुज्यताम्to union (with the deity)
सायुज्यताम्:
Gati/Karma (Goal/Object/गति/कर्म)
TypeNoun
Rootसायुज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे (to the state of union)
वृषःthe bull (Vṛṣa)
वृषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Śiva (deduced)

Tirtha: Vṛṣabheśa-liṅga (in Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as 'deveśi')

Scene: A radiant liṅga in Prabhāsa is worshipped for a thousand divine years; Maheśvara, pleased, grants Vṛṣa (the bull) sāyujya—depicted as the devotee merging into Śiva’s effulgence while the liṅga glows.

D
Deveśī (Pārvatī)
L
Liṅga
V
Vṛṣa (Bull/Dharma)
S
Sāyujya

FAQs

Steady worship culminates in liberation; divine satisfaction (tuṣṭi) grants the highest union (sāyujya).

Prabhāsakṣetra, through the liṅga whose worship grants sāyujya even to the personified Dharma (Vṛṣa).

Extended liṅga-pūjā is highlighted (a thousand divine years), emphasizing perseverance and devotion as the core practice.