Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

संप्राप्तस्तां पुरीं रम्यां तव राजकुलं गतः । ददर्शायांतमेकं स अजापालमजावृतम्

saṃprāptastāṃ purīṃ ramyāṃ tava rājakulaṃ gataḥ | dadarśāyāṃtamekaṃ sa ajāpālamajāvṛtam

ครั้นมาถึงนครอันรื่นรมย์นั้นแล้ว เขาเข้าไปยังเขตพระราชวัง และได้เห็นอชาปาละกำลังเสด็จมา—เพียงลำพัง รายล้อมด้วยฝูงแพะ

संप्राप्तःhaving arrived
संप्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
ताम्that (city)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
रम्याम्beautiful, delightful
रम्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; agrees with पुरीम्)
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
राजकुलम्royal family/household
राजकुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः कुलम्)
गतःhaving gone
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
ददर्शhe saw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आयान्तम्coming, approaching
आयान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootआ + या (धातु) → आयान्त् (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; object of ददर्श)
एकम्one, a certain
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; agrees with अजापालम्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
अजापालम्goat-herd
अजापालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअजा (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (अजानां पालः)
अजावृतम्surrounded by goats
अजावृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजा (प्रातिपदिक) + आवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; agrees with अजापालम्); तृतीया-तत्पुरुष/करणार्थ (अजाभिः आवृतम् = surrounded by goats)

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Dhūmrākṣa enters a beautiful city and the royal compound; Ajāpāla appears alone, encircled by goats—an unusual, memorable tableau blending royalty and pastoral life.

D
Dhūmrākṣa
A
Ajāpāla

FAQs

True strength in Purāṇic dharma can appear in humble forms, not merely in royal or martial display.

Prabhāsa-kṣetra remains the overarching sacred landscape of the chapter.

None; the verse describes the messenger’s arrival and sighting of Ajāpāla.