Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

सार्वभौमो महीपालो विपक्षगणसूदनः । कलिद्वापरयोः संधौ सभूतः पृथिवीपतिः

sārvabhaumo mahīpālo vipakṣagaṇasūdanaḥ | kalidvāparayoḥ saṃdhau sabhūtaḥ pṛthivīpatiḥ

พระองค์ทรงเป็นจักรพรรดิผู้ครองแผ่นดิน เป็นผู้พิทักษ์โลกและผู้ปราบหมู่ศัตรู พระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งปฐพีนี้อุบัติขึ้น ณ รอยต่อระหว่างยุคทวาปรกับกาลี

सार्वभौमःuniversal/sovereign
सार्वभौमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसार्वभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying राजा/पृथिवीपतिः)
महीपालःprotector of the earth; king
महीपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमही + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: मह्याः पालः (षष्ठी-तत्पुरुष)
विपक्षगणसूदनःslayer of groups of enemies
विपक्षगणसूदनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविपक्ष + गण + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: विपक्षाणां गणस्य सूदनः (षष्ठी-तत्पुरुष)
कलिद्वापरयोःof Kali and Dvāpara (yugas)
कलिद्वापरयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकलि + द्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; समास: कलिः च द्वापरः च (इतरेतर-द्वन्द्व)
संधौat the junction
संधौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
he
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभूतःbecame/was
अभूतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; रूप: अभूत् (with visarga in pada as masculine predicate)
पृथिवीपतिःlord of the earth
पृथिवीपतिः:
Predicate-Nominative (विधेय)
TypeNoun
Rootपृथिवी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: पृथिव्याः पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Purāṇic māhātmya narration style within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A universal monarch, Śaśabindu, is portrayed as earth’s protector and slayer of hostile hosts, arising at the Dvāpara–Kali junction—an image of heroic order at the edge of decline.

FAQs

Even at the turning of ages, dharma is upheld through righteous rulership and protection of the realm.

The narrative is set up for Prabhāsa-kṣetra (Somnāth/Someśvara region) glorification in this chapter.

None in this verse; it introduces the king whose later pilgrimage and worship are described.