Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

आपस्तंब उवाच । उत्तिष्ठाम्येष सुप्रीतः सम्यक्क्रीतोऽस्मि पार्थिव । गोभ्यो मूल्यं न पश्यामि पवित्रं परमं भुवि

āpastaṃba uvāca | uttiṣṭhāmyeṣa suprītaḥ samyakkrīto'smi pārthiva | gobhyo mūlyaṃ na paśyāmi pavitraṃ paramaṃ bhuvi

อาปัสตัมพะกล่าวว่า: “ข้าพเจ้าลุกขึ้นแล้ว โอ้พระราชา ด้วยความปลื้มปีติยิ่ง; ข้าพเจ้าได้รับการทำให้พอใจโดยชอบแล้ว. บนแผ่นดินนี้ ข้าพเจ้าไม่เห็น ‘ค่าตอบแทน’ ใดสูงส่งกว่าวัว ผู้ชำระให้บริสุทธิ์สูงสุด”

āpastaṃbaḥĀpastamba
āpastaṃbaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāpastaṃba (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
uttiṣṭhāmiI rise / I stand up
uttiṣṭhāmi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootut-sthā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्
eṣaḥhere (I am) / this one
eṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; देह-निर्देशे निपातवत् (here: ‘here I am/this (I)’)
suprītaḥvery pleased
suprītaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + prīta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारयः (well-pleased)
samyakproperly, fully
samyak:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
krītaḥbought
krītaḥ:
Pratijna/Predicate (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootkrī (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्
asmiI am
asmi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्, परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्
pārthivaO king
pārthiva:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्
gobhyaḥfrom the cows
gobhyaḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, पञ्चमी/चतुर्थी, बहुवचनम्; अत्र पञ्चमी (from the cows)
mūlyamprice
mūlyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmūlya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
nanot
na:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध
paśyāmiI see / I consider
paśyāmi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलट्, परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः, एकवचनम्
pavitrampurifier, sacred thing
pavitram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpavitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मरूपेण (as what is seen/considered)
paramamsupreme
paramam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (pavitram)
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सप्तमी (7th case), एकवचनम्

Āpastamba

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Āpastamba, serene and authoritative, rises from his seat addressing the king; cows stand nearby as the emblem of the ‘price’ that surpasses all.

Ā
Āpastamba
N
Nabhāga
G
Gāvaḥ (cows)

FAQs

Cows symbolize supreme purity and sustaining dharma; honoring them is portrayed as a high meritorious act.

Prabhāsa-kṣetra, framed as a place where purity, dāna, and sage-blessings are especially efficacious.

Go-dāna is affirmed as the foremost ‘mūlya’ and purifier, suitable for appeasing a sage.