Adhyaya 243
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 243

Adhyaya 243

ในบทนี้ อีศวรทรงแนะนำพระเทวีถึงวิธีเข้าเฝ้า “เกษตรปาละ” ผู้พิทักษ์สถานที่อันทรงพลัง ซึ่งสถิตอยู่ทิศอีศานะ (ตะวันออกเฉียงเหนือ) ท่านถูกพรรณนาว่าประดับด้วยมาลัยแห่งมนตร์ (มันตราวลี/มันตรมาลา) ตั้งมั่นเพื่อคุ้มครองใกล้ฝั่งทอง (หิรัณยะ-ตฏะ) และพิทักษ์เขตย่อยที่เรียกว่า “หีรกะ-เกษตร” อันเปรียบดังทุ่งแห่งอัญมณี ต่อมาระบุพิธีตามกาล: ในวันขึ้น/แรมที่สิบสาม (ตรโยทศี) แรมครึ่งเดือน (กฤษณะปักษะ) ผู้บูชาควรถวายเครื่องหอม ดอกไม้ เครื่องสักการะ และบลี (เครื่องบูชา/เครื่องถวายตามพิธี) แด่เกษตรปาละ เมื่อบูชาโดยถูกต้อง เทวะองค์นั้นย่อมเป็นผู้ประทานสมปรารถนาทั้งปวง (สรรวะกามะประทา) แสดงว่าศรัทธาต่อเกษตรปาละให้ทั้งความคุ้มครองและความสำเร็จตามประสงค์ภายใต้จริยธรรมแห่งการปฏิบัติในทีรถะ

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रपालं महाप्रभम् । ईशाने संस्थितं देवं मंत्रमालाविभूषितम्

พระอีศวรตรัสว่า: “แล้วแต่จากนั้น โอ้มหาเทวี พึงไปเฝ้าพระเกษตรปาลผู้ทรงเดชและรุ่งเรือง เทวะผู้ประทับ ณ ทิศอีศาน (ตะวันออกเฉียงเหนือ) ประดับด้วยพวงมาลัยแห่งมนตร์”

Verse 2

हिरण्यातटमाश्रित्य रक्षार्थं समुपस्थितम् । तत्रैव हीरकं क्षेत्रं तस्मिन्रक्षां करोति सः

อาศัยฝั่งแห่งหิรัณยา เขายืนประจำอยู่ที่นั่นเพื่อการคุ้มครอง ที่นั่นเองมีเขตศักดิ์สิทธิ์ชื่อหีรกะ และ ณ สถานนั้นเขากระทำการพิทักษ์รักษา

Verse 3

कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां तत्र तं पूजयेन्नरः । गंधपुष्पोपहारैश्च तथा बलि निवेदनैः

ในวันตรโยทศี คือวันขึ้นค่ำที่สิบสามแห่งกฤษณปักษ์ พึงให้มนุษย์บูชาท่าน ณ ที่นั้น ด้วยเครื่องหอม ดอกไม้ และเครื่องสักการะ พร้อมทั้งถวายบะลี (เครื่องบูชาอาหารตามพิธี)

Verse 4

एवं संपूजितो देवः सर्वकामप्रदो भवेत्

เมื่อบูชาอย่างครบถ้วนดังนี้แล้ว เทวะนั้นย่อมเป็นผู้ประทานความปรารถนาทั้งปวง

Verse 243

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मंत्रावलिक्षेत्रपालमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ดังนี้ จบอธยายที่ ๒๔๓ ชื่อว่า “พรรณนามหิมาแห่งมนตราวลี เกษตรปาละ” ในประภาสขันฑะ ภายในประภาสเกษตรมหาตมยะ แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ในสังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก