Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

श्रीभगवानुवाच । स्नात्वा तु सलिले पुण्ये पितृणां चैव तर्पणम् । ये करिष्यंति मनुजाः पितृभक्तिपरायणाः

śrībhagavānuvāca | snātvā tu salile puṇye pitṛṇāṃ caiva tarpaṇam | ye kariṣyaṃti manujāḥ pitṛbhaktiparāyaṇāḥ

พระผู้เป็นเจ้าตรัสว่า: มนุษย์ผู้ตั้งมั่นในภักติแด่บรรพชน เมื่ออาบน้ำในสายน้ำอันศักดิ์สิทธิ์นี้แล้วกระทำตัรปณะ (tarpaṇa) แด่ปิตฤ (Pitṛ) —

śrī-bhagavānthe Blessed Lord
śrī-bhagavān:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (श्री, प्रातिपदिक) + bhagavat (भगवत्, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रीमान् भगवान्)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
snātvāhaving bathed
snātvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√snā (स्ना धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); ‘having bathed’
tuindeed
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्यय
salilein water
salile:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsalila (सलिल, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/सप्तमी), एकवचन
puṇyeholy
puṇye:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (पुण्य, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘salile’ इत्यस्य विशेषणम्
pitṛṇāmof the ancestors / for the ancestors
pitṛṇām:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootpitṛ (पितृ, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
tarpaṇamoffering of satisfaction (tarpaṇa)
tarpaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottarpaṇa (तर्पण, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yewho
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
kariṣyantiwill do
kariṣyanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
manujāḥpeople, men
manujāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (मनुज, प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
pitṛ-bhakti-parāyaṇāḥdevoted to ancestral devotion
pitṛ-bhakti-parāyaṇāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpitṛ (पितृ) + bhakti (भक्ति) + parāyaṇa (परायण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (पितृषु भक्तिः यस्य/येषां ते; भक्ति-परायण)

Śrī Bhagavān (contextually Īśvara/Śiva within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa (sacred salila of Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: The addressed interlocutors in the Prabhāsa narrative (contextually the installers/seekers around the tīrtha)

Scene: A pilgrim at Prabhāsa’s sacred water performs snāna and then offers tarpaṇa—cupped hands pouring water with sesame—invoking the Pitṛs; the shoreline/ghāṭa and distant Śiva shrine frame the rite.

Ś
Śrī Bhagavān
P
Pitṛs
T
Tarpaṇa

FAQs

Ancestral devotion expressed through tīrtha bathing and tarpaṇa is praised as a direct dharmic duty with transformative merit.

A sacred water-source within Prabhāsa-kṣetra (the Prabhāsa tīrtha context of Adhyāya 221).

Snāna (bathing) in sacred water followed by pitṛ-tarpaṇa.