Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

केवलं ब्राह्मणास्तत्र स्थिताः सदसि भामिनि । ते दृष्ट्वा शंकरं प्राप्तं कोपसंरक्तलोचनम्

kevalaṃ brāhmaṇāstatra sthitāḥ sadasi bhāmini | te dṛṣṭvā śaṃkaraṃ prāptaṃ kopasaṃraktalocanam

โอ้ผู้มีรูปงาม ในสภานั้นมีเพียงพราหมณ์เท่านั้นที่ยังคงอยู่ ครั้นเขาเหล่านั้นเห็นพระศังกรเสด็จมา ด้วยดวงเนตรแดงฉานด้วยพระพิโรธ

केवलम्only, merely
केवलम्:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/क्रियाविशेषण) — emphatic adverb
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — locative adverb
स्थिताःstanding, stationed
स्थिताः:
Karta (Predicative to subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ब्राह्मणाः)
सदसिin the assembly
सदसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
भामिनिO fair lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund) — पूर्वकालिक क्रिया
शंकरम्Śaṅkara (Śiva)
शंकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्राप्तम्arrived, having come
प्राप्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शंकरम्)
कोप-संरक्त-लोचनम्whose eyes were reddened with anger
कोप-संरक्त-लोचनम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोप (प्रातिपदिक) + संरक्त (रञ्ज् धातु + क्त, कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/संबन्ध: ‘कोपेन संरक्ते लोचने यस्य’); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समन्वयेन द्वितीया, एकवचन; विशेषण (शंकरम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Listener: ‘bhāminī’ addressed interlocutor

Scene: An emptied hall with only brāhmaṇas seated near the vedi; they look up in fear as Śaṅkara enters, eyes red with wrath, aura blazing; the contrast between trembling ritualists and overwhelming divinity dominates.

B
Brāhmaṇas
Ś
Śaṅkara (Śiva)

FAQs

Brāhmaṇas embody continuity of sacred rites; even amid upheaval, they seek to uphold order through mantra and ritual steadiness.

Prabhāsakṣetra, as the chapter belongs to its Māhātmya in the Skanda Purana.

The setting is a ritual assembly (sadas) tied to yajña; the next verse specifies homa with Rudra-mantras.