Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

होमं चक्रुस्ततो भीता रुद्रमंत्रैः समंततः । अन्ये त्राससमायुक्ताः पलायंते दिशो दश

homaṃ cakrustato bhītā rudramaṃtraiḥ samaṃtataḥ | anye trāsasamāyuktāḥ palāyaṃte diśo daśa

แล้วด้วยความหวาดกลัว พวกเขาจึงประกอบโหมะรอบด้านด้วยมนตรารุทร; ส่วนผู้อื่นถูกความตระหนกครอบงำ ก็พากันหนีไปสู่ทิศทั้งสิบ

होमम्homa, oblation-rite
होमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
चक्रुःthey performed
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रम/हेतुवाचक) — ‘then/from that’
भीताःafraid
भीताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ते/ब्राह्मणाः)
रुद्र-मन्त्रैःwith Rudra-mantras
रुद्र-मन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘रुद्रस्य मन्त्राः’); पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (Spatial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — ‘on all sides’
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रास-समायुक्ताःfilled with terror
त्रास-समायुक्ताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रास (प्रातिपदिक) + समायुक्त (युज् धातु + क्त, कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया/संबन्ध: ‘त्रासेन समायुक्ताः’); क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (अन्ये)
पलायन्तेthey flee
पलायन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपलाय् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
दिशःdirections
दिशः:
Karma (Goal/Direction as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
दशten
दश:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक विशेषण; (दिशः) स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचनानुरूप

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Listener: ‘bhāminī’ addressed interlocutor

Scene: Brāhmaṇas, trembling, circle the vedi performing homa while chanting Rudra-mantras; flames rise in a protective ring; in the background, terrified figures run outward to all ten directions, dust and garments flying.

R
Rudra-mantras
B
Brāhmaṇas (implied)

FAQs

In crisis, mantra and yajña are invoked as spiritual refuge—yet fear-driven ritual cannot replace genuine reverence.

Prabhāsakṣetra, whose Māhātmya presents these events as sanctifying sacred history.

Homa (fire-offering) performed with Rudra-mantras, described as being done “on all sides” (samantataḥ).