Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

पूज्याः पंचोपचारेण प्राप्नुयादीप्सितं फलम् । गोदानं तत्र वै देयं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

pūjyāḥ paṃcopacāreṇa prāpnuyādīpsitaṃ phalam | godānaṃ tatra vai deyaṃ samyagyātrāphalepsubhiḥ

พึงบูชาด้วยอุปจาระทั้งห้า ย่อมบรรลุผลตามปรารถนา และผู้ใคร่ได้บุญแห่งยาตราอย่างครบถ้วน พึงถวายโคทาน ณ ที่นั้นโดยแท้

pūjyāḥ(they) should be worshipped
pūjyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpūjya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √pūj पूज् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/‘to be worshipped’)
pañca-upacāreṇawith fivefold offerings
pañca-upacāreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या/प्रातिपदिक) + upacāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; द्विगु-समास (‘five services/offerings’)
prāpnuyātmay obtain
prāpnuyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√āp (आप्) उपसर्ग-प्र (प्राप्नुयात्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
īpsitamdesired
īpsitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootīpsita (कृदन्त/प्रातिपदिक; √āp (आप्) desiderative √īps)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle sense: ‘desired’)
phalamfruit/result
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
go-dānamcow-gift (donation of a cow)
go-dānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘gift of a cow’)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
vaiindeed
vai:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
deyamshould be given
deyam:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootdeya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dā दा + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be given’)
samyakproperly
samyak:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: ‘properly’)
yātrā-phala-īpsubhiḥby those who desire the fruit of the pilgrimage
yātrā-phala-īpsubhiḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootyātrā (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक) + īpsu (कृदन्त/प्रातिपदिक; desiderative agent noun)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (‘desiring the fruit of the pilgrimage’)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Maṃkīśvara

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: Pilgrims in Māgha worship Maṃkīśvara with five offerings—fragrance, flowers, incense, lamp, and food—then proceed to gift a cow (or perform a dāna ceremony) to complete the pilgrimage fruit.

M
Maṃkīśvara
P
Pañcopacāra Pūjā
G
Go-dāna

FAQs

Pilgrimage is perfected by devotion (pūjā) and generosity (dāna), uniting inner worship with outward dharmic giving.

Maṃkīśvara in Prabhāsa-kṣetra (context: near Trisaṅgama).

Perform pañcopacāra pūjā and give go-dāna to obtain the full fruit of the yātrā.