Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 132

सुखासीनस्ततः पश्येद्रवेरभिमुखे स्थितः । एकं सिद्धार्थकं कृत्वा हस्ते पानीयसंयुतम्

sukhāsīnastataḥ paśyedraverabhimukhe sthitaḥ | ekaṃ siddhārthakaṃ kṛtvā haste pānīyasaṃyutam

จากนั้นนั่งอย่างสบาย หันหน้าอยู่ต่อพระสุริยะแล้วเพ่งดู จัดเตรียมสิทธารถกะหนึ่งเมล็ด (เมล็ดมัสตาร์ดขาว) พร้อมน้ำ แล้วถือไว้ในมือ

सुखासीनःseated comfortably
सुखासीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + आसीन (कृदन्त-प्रातिपदिक, √आस् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—सुखेन आसीनः (तृतीया-तत्पुरुष); कृदन्तः—क्त (past participle)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादान-अव्यय (then/from there)
पश्येत्should see / should look
पश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formविधिलिङ् (injunctive/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रवेःof the Sun
रवेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अभिमुखेfacing / in front
अभिमुखे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभिमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in front/face-to-face’
स्थितःstanding / positioned
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—क्त (past participle)
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—सिद्धार्थकम्
सिद्धार्थकम्white mustard seed (siddhārthaka)
सिद्धार्थकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + अर्थक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—सिद्धः अर्थः यस्य/सिद्धार्थकः (कर्मधारय; अर्थे ‘white mustard seed’)
कृत्वाhaving taken/made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पानीयसंयुतम्accompanied with water
पानीयसंयुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपानीय (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √युज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पानीयेन संयुतम् (तृतीया-तत्पुरुष); कृदन्तः—क्त (past participle)

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya dialogue style)

Tirtha: Arkasthala

Type: kshetra

Scene: A devotee sits at Arkasthala facing the rising Sun, holding a small amount of water with a single white mustard seed, eyes steady in contemplation.

R
Ravi (Sūrya)
A
Arkasthala
S
siddhārthaka (mustard seed)
W
water (pānīya)

FAQs

Reverence becomes embodied through disciplined posture, orientation, and simple ritual implements.

Arkasthala at Prabhāsa-kṣetra, approached through a Sun-facing observance.

Sit comfortably facing the Sun, and hold water with a siddhārthaka (mustard seed) as part of the rite.