Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

देव्युवाच । भूतमातेति संहृष्टा ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । गायन्नृत्यन्हसंल्लोकः सर्वतः परिधावति

devyuvāca | bhūtamāteti saṃhṛṣṭā grāmegrāme purepure | gāyannṛtyanhasaṃllokaḥ sarvataḥ paridhāvati

พระเทวีตรัสว่า: เมื่อเปล่งเสียง “ภูตมาตา!” ด้วยความปีติ ผู้คนในทุกหมู่บ้านทุกนครก็วิ่งวุ่นไปทั่วทุกทิศ ร้องเพลง ฟ้อนรำ และหัวเราะร่าอยู่เสมอ

devīthe Goddess
devī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
bhūta-mātā(O) mother of spirits
bhūta-mātā:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (भूतानां माता)
itithus (saying)
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक-निपात (quotative)
saṃhṛṣṭādelighted
saṃhṛṣṭā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛṣ (धातु) → saṃhṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
grāmein village
grāme:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
grāmein (each) village
grāme:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; पुनरुक्ति (distribution: village to village)
purein city
pure:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
purein (each) city
pure:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpura (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; पुनरुक्ति (city to city)
gāyansinging
gāyan:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgai (धातु) → gāyat (शतृ-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले (present participle)
nṛtyandancing
nṛtyan:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnṛt (धातु) → nṛtyat (शतृ-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त
hasanlaughing
hasan:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothas (धातु) → hasat (शतृ-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त
lokaḥthe people
lokaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
sarvataḥfrom all sides
sarvataḥ:
Desha (Direction/देश)
TypeIndeclinable
Rootsarvataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; देश/दिक्-अर्थक ("from all sides")
paridhāvatiruns about
paridhāvati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhāv (धातु) + pari (उपसर्ग)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Pārvatī / Devī

Tirtha: Bhūtamātṛkā-nāma-prabhāva (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva)

Scene: Devī describes crowds in every village and town running in all directions, singing, dancing, laughing, and shouting ‘Bhūtamātā!’—a kinetic street-festival scene with devotional frenzy.

D
Devī (Pārvatī)
B
Bhūtamātā (Bhūtamātṛkā)
P
people of villages and towns

FAQs

It highlights the powerful social pull of sacred places and deities—devotion can sweep through entire communities.

The Bhūtamātṛkā setting within Prabhāsakṣetra, where her name becomes a public chant.

No formal rite is prescribed here; it describes communal celebration and invocation of Bhūtamātā’s name.