Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 135

यैर्गत्वा स्थलके संध्या सावित्र्याः समुपासिता । स्वपत्न्याश्चैव हस्तेन पांडुकूपजलेन च

yairgatvā sthalake saṃdhyā sāvitryāḥ samupāsitā | svapatnyāścaiva hastena pāṃḍukūpajalena ca

ผู้ใดไปยังสถานที่นั้นแล้วบำเพ็ญสันธยาอุปาสนาต่อพระสาวิตรี โดยใช้น้ำจากบ่อปาณฑุกูปตักด้วยมือตนเอง พร้อมกับภรรยา ผู้นั้นย่อมได้ประกอบสันธยาตามบัญญัติ ณ สถานศักดิ์สิทธิ์นั้นโดยแท้

यैःby whom
यैः:
Kartr-karana (Agent; ‘by whom’)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकालिक क्रिया
स्थलकेat the spot/place
स्थलके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
संध्याthe twilight-prayer (Sandhyā)
संध्या:
Karma/Karta (Object of upāsita; in passive becomes subject)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सावित्र्याःof Sāvitrī
सावित्र्याः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
समुपासिताwas duly worshipped
समुपासिता:
Kriya (Result state; ‘worshipped’)
TypeVerb
Rootसम्-उप-आस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे
स्वपत्न्याःof one’s own wife
स्वपत्न्याः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootस्व-पत्नी (प्रातिपदिक; स्व + पत्नी)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (स्वा पत्नी)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
हस्तेनwith the hand
हस्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पाण्डुकूपजलेनwith water from the Pāṇḍu-well
पाण्डुकूपजलेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootपाण्डु-कूप-जल (प्रातिपदिक; पाण्डु + कूप + जल)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पाण्डुकूपस्य जलम्)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात

Śiva (Īśvara) (contextual attribution within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Pāṇḍu-kūpa (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Scene: A couple at a sacred well within Prabhāsa: the husband draws water with cupped hands or a small vessel; both face the sun at twilight, performing sandhyā with calm concentration; the well is labeled Pāṇḍu-kūpa in a traditional plaque motif.

S
Sāvitrī
S
Sandhyā
P
Pāṇḍu-kūpa

FAQs

Sacred geography intensifies daily dharma: performing Sandhyā with Sāvitrī at a tīrtha becomes especially meritorious when done with purity and proper conduct.

Pāṇḍu-kūpa (Pāṇḍu’s well) within Prabhāsakṣetra.

Perform Sandhyā-upāsanā of Sāvitrī using Pāṇḍu-kūpa water, ideally as a gṛhastha together with one’s wife.