Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

ऋद्धियुक्ते पुरे तस्मिन्नित्यं धर्मानुसेविते । शिवरात्र्यां गतो राज्ञि तिथीनामुत्तमा तिथिः

ṛddhiyukte pure tasminnityaṃ dharmānusevite | śivarātryāṃ gato rājñi tithīnāmuttamā tithiḥ

ในนครอันเปี่ยมด้วยความรุ่งเรืองนั้น ที่ซึ่งธรรมะได้รับการปฏิบัติเป็นนิตย์ ข้าแต่พระมเหสี ศิวราตรี—อันประเสริฐยิ่งในหมู่วันตามจันทรคติ—ก็มาถึง

ऋद्धियुक्तेendowed with prosperity
ऋद्धियुक्ते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऋद्धि + युक्त (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (ऋद्ध्या युक्तम्/ऋद्धेः युक्तम्) विशेषणम् (पुरे)
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative)
धर्मdharma, righteousness
धर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-सम्बन्धेन (अनुसेविते)
अनुसेवितेpractised/served (dharma)
अनुसेविते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु + सेव् (धातु) → अनुसेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (पुरे/तस्मिन्)
शिवरात्र्याम्on Śivarātri
शिवरात्र्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव + रात्रि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य रात्रिः)
गतःgone, having gone
गतः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषणम् (राज्ञि/राजा)
राज्ञिO king
राज्ञि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; संबोधन/सम्बोधनार्थे (O king) इति प्रायः; रूपं 'राजन्' शब्दस्य सप्तमी एकवचन
तिथीनाम्of the lunar days
तिथीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
उत्तमाbest
उत्तमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (तिथिः)
तिथिः(is) the lunar day
तिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Sudarśana (continuing narration to the queen)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Rājñī (queen)

Scene: A prosperous, dharma-abiding sacred city at dusk as the auspicious Śivarātri arrives; pilgrims begin to gather, lamps appear, and the atmosphere turns solemn and devotional.

Ś
Śivarātri
P
Prabhāsa (context)
Q
Queen (Sunandā)

FAQs

Śivarātri is elevated as a foremost sacred time; aligning one’s life with dharma and sacred calendrical moments is praised as a path to merit.

The verse continues the Prabhāsa-kṣetra setting, describing a dharma-filled, prosperous city in that sacred region.

Implicitly, honoring Śivarātri as a supreme tithi—supporting the observance of the Śivarātri-vrata described in context.