Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

पूर्वे कल्पे स्वयं भूतं महोदयमिति श्रुतम् । स लिंगं देवदेवस्य प्रतिष्ठाप्यार्चयन्नपि

pūrve kalpe svayaṃ bhūtaṃ mahodayamiti śrutam | sa liṃgaṃ devadevasya pratiṣṭhāpyārcayannapi

ในกัลปะก่อน มีลึงค์ที่บังเกิดขึ้นเอง เรียกว่า “มหโทยะ” ดังที่ได้ยินมา เขาได้ประกอบพิธีประดิษฐานลึงค์ของเทพเหนือเทพทั้งปวง แล้วบูชานมัสการด้วย

पूर्वेin the former
पूर्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (7th case/locative), एकवचन (singular) (कल्पे इति विशेषण)
कल्पेin (a) kalpa/aeon
कल्पे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (7th case/locative), एकवचन (singular)
स्वयम्by itself/of itself
स्वयम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण/निपात (adverb: ‘by oneself’)
भूतम्arisen/come into being
भूतम्:
Kriya (Participial predicate/कृदन्त)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘having become/that which arose’
महोदयम्(the) great manifestation ‘Mahodaya’
महोदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया एकवचन (भूतम् इति विशेष्य)
इतिthus/so called
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
श्रुतम्is heard/was heard (as tradition)
श्रुतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘it is heard/it is known’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (1st case), एकवचन (singular)
लिंगम्liṅga (Śiva-emblem)
लिंगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (2nd case/accusative), एकवचन (singular)
देवदेवस्यof the God of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (6th case/genitive), एकवचन (singular)
प्रतिष्ठाप्यhaving installed
प्रतिष्ठाप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formकृदन्त—क्त्वान्त (absolutive/gerund) (ल्यप्), ‘having स्थापित/installed’
अर्चयन्worshipping
अर्चयन्:
Kriya (Ongoing action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formकृदन्त—शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (सः इति विशेषण)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle; ‘even/also’)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis of Naimiṣāraṇya (typical frame)

Scene: An ancient sage in Prabhāsa installs a radiant self-manifest liṅga named Mahodaya and performs reverent worship in a coastal sacred precinct.

M
Mahodaya (svayambhū-liṅga)
D
Devadeva (Śiva)
L
liṅga-pratiṣṭhā

FAQs

Śiva’s presence in a kṣetra is affirmed through both self-manifest signs and consecrated worship, grounding the site’s enduring sanctity.

Prabhāsa-kṣetra in the frame of Siddheśvara’s story, with mention of the Mahodaya self-manifest liṅga tradition.

Liṅga-pratiṣṭhā (installation) and arcana (worship) of the Devadeva’s liṅga.