Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

एवंविधो महादेवि कूर्मरूपी जनार्द्दनः । तस्य नैऋतपादे तु सौराष्ट्र इति विश्रुतः

evaṃvidho mahādevi kūrmarūpī janārddanaḥ | tasya naiṛtapāde tu saurāṣṭra iti viśrutaḥ

ดังนี้แล ข้าแต่มหาเทวี พระชนารทนะทรงปรากฏในรูปกูรมะคือเต่า และที่บาททิศตะวันตกเฉียงใต้ของพระองค์นั้น มีแคว้นอันเลื่องชื่อว่า “เสาราษฏระ”

एवंविधःof such a kind
एवंविधः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएवं + विध (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (एवं विधः = of such a kind)
महादेविO great Goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
कूर्म-रूपीtortoise-formed
कूर्म-रूपी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूर्म + रूपिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (कूर्मरूपः = having the form of a tortoise)
जनार्दनःJanārdana (Viṣṇu)
जनार्दनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनार्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
नैऋत-पादेin the south-western foot/quarter
नैऋत-पादे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैऋत + पाद (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (नैऋतः पादः = the south-western quarter/foot)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
सौराष्ट्रःSaurāṣṭra
सौराष्ट्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसौराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus, called
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशार्थक (quotative particle: thus/called)
विश्रुतःis renowned
विश्रुतः:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि√श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle: 'well-known')

Śiva (addressing Devī)

Tirtha: Saurāṣṭra (as naiṛta-pāda of Kūrma-rūpī Janārdana)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Janārdana as a colossal tortoise (Kūrma), with the Saurāṣṭra peninsula glowing upon the south-western foot-region; pilgrims and sages mark tīrthas like jewels on the limb.

Ś
Śiva
D
Devī
J
Janārdana (Viṣṇu)
K
Kūrma (tortoise form)
S
Saurāṣṭra

FAQs

Pilgrimage lands are portrayed as limbs of the divine—geography becomes theology, inspiring reverence for place as a form of worship.

The passage situates Prabhāsa within the wider sacred region of Saurāṣṭra, mapped onto the divine Kūrma-form.

None explicitly; the verse provides sacred-topographical identification.