Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

स चैवं नवधा भिन्नः पुरभेदेन सुंदरि । तस्य यो नवमो भागः सागरस्य च सन्निधौ

sa caivaṃ navadhā bhinnaḥ purabhedena suṃdari | tasya yo navamo bhāgaḥ sāgarasya ca sannidhau

และข้าแต่นางผู้เลอโฉม พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์นั้นถูกแบ่งออกเป็นเก้าส่วนตามความแตกต่างแห่งนครและถิ่นฐาน ส่วนที่เก้านั้นอยู่ใกล้ชิดมหาสมุทรยิ่งนัก

सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीति/प्रकार-अव्ययम् (adverb of manner)
नवधाin nine parts/ways
नवधा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनवधा (अव्यय; नव + धा)
Formसंख्याप्रकार-अव्ययम् (distributive adverb: ‘in nine ways’)
भिन्नःdivided
भिन्नः:
Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) → भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
पुरभेदेनby the division of the city/settlement
पुरभेदेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुरभेद (प्रातिपदिक; पुर + भेद)
Formतत्पुरुष-समासः (determinative: ‘city-division’), पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
सुन्दरिO beautiful lady
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
तस्यof it/of him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
यःwhich/that (who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
नवमःninth
नवमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
भागःportion/part
भागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सागरस्यof the ocean/sea
सागरस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
सन्निधौin the vicinity/presence
सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

Śiva (addressing Devī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (navadhā-vibhāga)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A map-like panorama of Prabhāsa showing nine distinct sectors marked by towns/settlements, with the ninth sector touching the ocean, waves curling at its edge.

Ś
Śiva
D
Devī
S
Sāgara (ocean)

FAQs

Sacred space is carefully delimited and mapped; knowing the kṣetra’s structure supports intentional pilgrimage and focused devotion.

Prabhāsa-kṣetra, especially its ocean-adjacent (sāgara-sannidhi) portion.

No explicit rite is stated; the verse is descriptive of kṣetra-division.