Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

उत्तरे रविपुत्री तु दक्षिणे सागरं स्मृतम् । दक्षिणोत्तरमानोऽयं क्षेत्रस्यास्य प्रकीर्त्तितः

uttare raviputrī tu dakṣiṇe sāgaraṃ smṛtam | dakṣiṇottaramāno'yaṃ kṣetrasyāsya prakīrttitaḥ

ทิศเหนือคือรวิปุตรี และทิศใต้กล่าวกันว่าเป็นมหาสมุทร ดังนี้จึงประกาศขอบเขตเหนือ–ใต้ของกษेत्रศักดิ์สิทธิ์นี้

uttarein the north
uttare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); दिक्शब्द-प्रयोग (in the north)
raviputrīRaviputrī (daughter of the Sun; a river)
raviputrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootravi + putrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (ravi-putrī = 'daughter of the Sun')
tuindeed/but
tu:
Sambandha/Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: 'but/indeed')
dakṣiṇein the south
dakṣiṇe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); दिक्शब्द-प्रयोग (in the south)
sāgaramthe ocean
sāgaram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन (Singular)
smṛtamis said/considered
smṛtam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोगार्थ ('is said/considered')
dakṣiṇottaramānaḥthe south-to-north extent
dakṣiṇottaramānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa + uttara + māna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); दिक्-द्वन्द्व (dakṣiṇa-uttara = south-north) + māna ('measure/extent')
ayamthis
ayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
kṣetrasyaof the field/region
kṣetrasya:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
asyaof this
asya:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular); सर्वनाम
prakīrttitaḥis proclaimed/declared
prakīrttitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-kīrt (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोगार्थ ('is proclaimed')

Śiva

R
Raviputrī
S
Sāgara (Ocean)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Purāṇic tīrtha-māhātmya treats sacred space as mappable and knowable, guiding pilgrims with boundary markers.

Prabhāsa-kṣetra, with its geographic limits described from Raviputrī in the north to the ocean in the south.

None; the verse provides pilgrimage-relevant boundary information.