Adhyaya 33

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा ब्रह्ममहेशानौ यदुक्तं विष्णुपार्षदैः । द्वारकायास्तु माहात्म्यं तद्वर्णयितुमूचतुः

ศรีปรหลาทกล่าวว่า: ครั้นได้ฟังถ้อยคำที่เหล่าปารษทของพระวิษณุกล่าวแล้ว พระพรหมาและพระมหेशะจึงเริ่มพรรณนามหาตมยะ คือความยิ่งใหญ่แห่งทวารกา

Verse 2

श्रीब्रह्मेशानावूचतुः । भोभोः क्षेत्राणि तीर्थानि सरांसि सागरादयः । प्रयागादीनि तीर्थानि काश्याद्या मुक्तिदायकाः

พระศรีพรหมาและพระอีศานตรัสว่า: โอ้ โอ้! แดนศักดิ์สิทธิ์ ตีรถะ สระน้ำ มหาสมุทรและอื่น ๆ—ตีรถะเช่นประยาคะ และสถานที่เริ่มด้วยกาศี ล้วนเป็นผู้ประทานโมกษะ

Verse 3

भवतां तीर्थराजानां महाराजस्त्वियं शुभा । द्वारका सेवनीया वै स्थीयतां स्वेच्छया बहिः

โอ้เหล่าราชาแห่งตีรถะทั้งหลาย! ทวารกาผู้เป็นมงคลนี้คือมหาราชา ผู้เป็นเจ้าเหนือท่านทั้งปวง แท้จริงทวารกาควรได้รับการปรนนิบัติด้วยภักติ; ฉะนั้นจงพำนักอยู่นอกเขตตามความประสงค์ของท่าน

Verse 4

श्रीप्रह्लाद उवाच । महेशवचनं श्रुत्वा सर्वेषामुत्सवोऽभवत् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा द्वारकां प्रणिपत्य च । आवासं चक्रिरे तत्र क्षेत्रतीर्थानि हर्षतः

พระศรีปรหลาดกล่าวว่า: ครั้นได้สดับพระดำรัสของพระมเหศวร ความปีติประหนึ่งมหาอุตสวะก็เกิดแก่ทุกผู้ทุกนาม แล้วจึงเวียนประทักษิณา และนอบน้อมแด่ทวารกา บรรดาเขตศักดิ์สิทธิ์และตีรถะทั้งหลายก็พำนัก ณ ที่นั้นด้วยความยินดี

Verse 5

भागीरथी प्रयागं च यमुना च सरस्वती । सरयूगंडकी पुण्या गोमती पूर्ववाहिनी

ที่นั่นมีภาคีรถี (คงคา), ประยาคะ, ยมุนา และสรัสวตี; อีกทั้งสรยูและคัณฑกีอันศักดิ์สิทธิ์ และโคมตีผู้ไหลไปทางทิศตะวันออก (มาชุมนุมกัน)

Verse 6

अन्याश्च सरितः सर्वाः सिन्धुशोणौ नदौ तथा । पंचाशत्कोटिभिस्तीर्थैर्दिग्भागे ह्युत्तरे स्थिताः । लंपटाः कृष्णसेवायां पश्यतो द्वारकां मुहुः

และสายน้ำอื่น ๆ ทั้งปวง—พร้อมสินธุและโศณะ—ตั้งอยู่ ณ ทิศเหนือกับตีรถะห้าสิบโกฏิ ด้วยความหลงใหลในการปรนนิบัติพระกฤษณะ พวกเขาเฝ้ามองทวารกาแล้วเล่าอีกไม่รู้เบื่อ

Verse 7

मन्दाकिनी तथा पुण्या नदी भागीरथी च या । महानदी नर्मदा च शिप्रा प्राची सरस्वती

แม่น้ำมันดากินีด้วย และแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ภาคีรถี; มหานทีและนรมทา; ศิปฺรา ปราจี และสรัสวตี—ทั้งหมดนี้ก็ปรากฏอยู่ท่ามกลางเหล่าตีรถะด้วย

Verse 8

चक्षुर्भद्रा तथा सीता नद्योऽन्याः पापनाशिनी । वर्तंते पूर्वदिग्भागे तीर्थैश्च षष्टिकोटिभिः

จักษุรภัทราและสีตา พร้อมด้วยแม่น้ำอื่น ๆ ผู้ทำลายบาป ปรากฏอยู่ทางทิศตะวันออก ร่วมกับตีรถะหกสิบโกฏิ

Verse 9

पयोष्णी तपती पुण्या विदर्भा च पयस्विनी । गोदावरी महापुण्या भीमा कृष्णानदी तथा

ปโยษณีและตปตีอันศักดิ์สิทธิ์; วิทรภาและปยัสวินี; โคทาวรีผู้เปี่ยมมหาบุญ; และภีมา กับแม่น้ำกฤษณาด้วย—ล้วนอยู่ในหมู่ตีรถะที่มาชุมนุม

Verse 10

कावेरीप्रमुखाः पुण्या अन्यैश्चैवाघनाशिनीः । स्वतीर्थसहिता भक्त्या नवनवतिकोटिभिः

เหล่าแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์มีคาเวรีเป็นประมุข พร้อมด้วยสายน้ำอื่นผู้ทำลายบาป ได้มาด้วยภักติ พร้อมตีรถะประจำของตน นับได้เก้าสิบเก้าโกฏิ

Verse 11

स्थिता दक्षिणदिग्भागे द्वारकासेवनोत्सुकाः । क्रीडंति गोमतीनीरे तीरे च कृष्णसन्निधौ

พวกเขาตั้งอยู่ทางทิศใต้ ปรารถนาจะรับใช้ทวารกา และได้รื่นเริงเล่นอยู่ในสายน้ำและฝั่งแห่งโคมตี ในสำนักใกล้ชิดของพระกฤษณะ

Verse 12

सप्तद्वीपेषु याः संति तथाऽन्या वै सरिद्वराः । सागराश्च तथा सप्त पश्चिमायां दिशि स्थिताः

บรรดาแม่น้ำอันประเสริฐที่มีอยู่ในทวีปทั้งเจ็ด (สัปตทวีป) และสายน้ำอันเลิศอื่น ๆ พร้อมด้วยมหาสมุทรทั้งเจ็ด—ล้วนไปสถิตอยู่ ณ ทิศตะวันตก

Verse 13

क्रीडंति चक्रतीर्थे वै तीर्थैश्च शतकोटिभिः । पश्यंति च मुहुः कृष्णं पश्चिमाभिमुखं सदा

ณ จักรตีรถะ พวกเขาเริงร่าในปีติทิพย์ พร้อมด้วยตีรถะนับร้อยโกฏิ และเขายังได้ทอดพระเนตรพระกฤษณะครั้งแล้วครั้งเล่า ผู้ทรงหันพระพักตร์สู่ทิศตะวันตกเสมอ

Verse 14

विदिशासु च सर्वासु तीर्थसंख्या न विद्यते । पुष्करादीनि तीर्थानि विशाला विरजा गया

ในทุกทิศทาง จำนวนตีรถะนับไม่ถ้วน ทั้งปุษกรและตีรถะอื่น ๆ วิศาลา วิรชา และคยา—ล้วนกว้างใหญ่เกินประมาณ

Verse 15

शतैककोटिभिस्तीर्थैर्गोमत्युदधिसंगमे । वर्त्तंते कृष्णसेवायां सोत्सवानि द्विजोत्तमाः

ณ สังฆมแห่งแม่น้ำโคมตีและมหาสมุทร ท่ามกลางตีรถะนับสิบล้าน เหล่าทวิชผู้ประเสริฐดำรงอยู่ในพระบริการ (เสวา) แด่พระกฤษณะ พร้อมงานฉลองอันเป็นมงคล

Verse 16

वाराणसी पूरैशान्यामवन्ती पूर्वदिक्स्थिता । आग्नेय्यां दिशि कांती च दक्षिणे मथुरा स्थिता

พาราณสีอยู่ ณ ทิศอีศาน (ตะวันออกเฉียงเหนือ); อวันตีตั้งอยู่ทางทิศตะวันออก; ทิศอาคเนย์มีเมืองกานตี และทิศใต้มีมถุรา

Verse 17

नैरृत्यां च तथा माया अयोध्या पश्चिमे स्थिताः । वायव्यां तु कुरुक्षेत्रं हरिक्षेत्रं तथोत्तरे

ทิศตะวันตกเฉียงใต้ (ไนฤติยะ) มีมายา; ทิศตะวันตกมีอโยธยา. ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ (วายัพยะ) เป็นกุรุเกษตร และทิศเหนือเป็นหริเกษตร.

Verse 18

शिवक्षेत्रं च ऐशान्यामैंद्र्यां च पुरुषोत्तमः । आग्नेय्यां च भृगुक्षेत्रं प्रभासं दक्षिणाश्रितम्

ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ (อีศานยะ) เป็นศิวเกษตร; ทิศตะวันออก (ไอन्द्रยะ) มีปุรุโษตตมะ. ทิศตะวันออกเฉียงใต้ (อาคเนยะ) เป็นภฤคุเกษตร และทิศใต้มีประภาสประดิษฐาน.

Verse 19

श्रीरंगं नैरृते भागे लोहदंडं तु पश्चिमे । नारसिंहानि वायव्ये कोकामुख्यं तथोत्तरे

ในส่วนทิศตะวันตกเฉียงใต้มีศรีรังคะ; ทิศตะวันตกมีโลหทัณฑะ. ทิศตะวันตกเฉียงเหนือมีศาลนรสิงหะทั้งหลาย และทิศเหนือมีโกกามุขยะ.

Verse 20

कामाख्या रेणुकादीनि शाक्तेयानि च सर्वशः । क्षेत्रराजानि सर्वाणि यथास्थाने वसंति हि

กามาขยา เรณุกา และบรรดาพีฐศักติทั้งปวงในทุกทิศ—แท้จริงแล้วกษัตริย์แห่งเกษตรทั้งหลายเหล่านี้ล้วนสถิตอยู่ ณ ที่ของตนโดยสมควร.

Verse 21

उत्तरे चैव सौराणि गाणपत्यानि कृत्स्नशः । क्षेत्राण्युत्तरतः संति रुक्मिण्याः सन्निधौ द्विजाः

ทางทิศเหนือยังมีศูนย์ศักดิ์สิทธิ์ฝ่ายสุริยะ (เสาระ) และฝ่ายคเณศ (คาณปัตยะ) ครบถ้วน. โอ้ทวิชผู้ประเสริฐ ที่ด้านเหนือมีเกษตรเหล่านั้นอยู่ใกล้สันนิธิแห่งรุกมินี.

Verse 22

धेनुकं नैमिषारण्यं दंडकं सैंधवं तथा । दशारण्यमर्बुदं च नरनारायणाश्रमम्

ธเณุกะ ไนมิษารัณยะ ทัณฑกะ และไซนธวะ; ทศารัณยะ อรพุทะ และอาศรมศักดิ์สิทธิ์ของนร-นารายณะ

Verse 23

यथादिशं वसंति स्म द्वारकायाः समन्ततः । मेर्वाद्याः पर्वताः सौम्ये द्वारकासेवनोत्सुकाः

โอ้ผู้แสนอ่อนโยน ภูเขาทั้งหลายเริ่มแต่เมรุ กล่าวกันว่าอยู่รายรอบทวารกาในทิศของตนๆ ด้วยใจใฝ่ปรนนิบัติและเฝ้ารับใช้ทวารกา

Verse 24

कैलासाद्याश्च ऐशान्यामैन्द्र्यां हिमवदादयः । श्रीशैलाद्याश्च आग्नेय्यां सिंहाद्र्याद्या यमे तथा

ทิศอีศาน (ตะวันออกเฉียงเหนือ) มีไกรลาสและภูเขาศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ; ทิศตะวันออกมีหิมวัตและหมู่อื่น; ทิศอาคเนย์มีศรีไศละและหมู่อื่น; และทิศใต้มีสิงหาทรีและหมู่อื่นๆ

Verse 25

नैरृत्यां वाममार्गाद्या महेन्द्रऋषभादयः । अन्ये च पुण्यशैलाश्च सलोकालोक मानसाः । द्वारकां परितः संति पर्य्युपासंति प्रत्यहम्

ทิศไนรฤต (ตะวันตกเฉียงใต้) มีวามมารคะและหมู่อื่นๆ ทั้งมหेंद्र ฤษภะและหมู่อื่นๆ อีกทั้งภูเขาศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ—พร้อมโลกาโลกะและมานสะ—ล้วนอยู่รายรอบทวารกา บูชาและปรนนิบัติทุกวันมิได้ขาด

Verse 26

एवं ब्रह्मादयो देवा ऋषयः सनकादयः । क्षेत्रतीर्थादिभिर्युक्ता अन्यैः पुण्यतमैस्तथा

ดังนี้ พระพรหมและเหล่าเทวะทั้งหลาย ตลอดจนฤๅษีเริ่มแต่สันกะ—พร้อมด้วยกษेत्रศักดิ์สิทธิ์ ตีรถะ และสิ่งอันเป็นมงคลทั้งปวง รวมทั้งสภาวะอันบริสุทธิ์ยิ่งอื่นๆ—ล้วนปรากฏอยู่ ณ ที่นั้น

Verse 27

श्रद्धया परया भक्त्या कन्याराशिस्थिते गुरौ । आयांति द्वारकां द्रष्टुं ब्राह्म्याद्याश्च प्रहर्षिताः

ด้วยศรัทธาอันลึกซึ้งและภักติอันสูงสุด—เมื่อคุรุ (พฤหัสบดี) สถิตในราศีกันย์—พระเทวีพราหมีและเทวีทั้งหลายย่อมปลาบปลื้ม มายังทวารกาเพื่อถวายทัศนะ

Verse 33

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकामाहात्म्यवर्णनपूवकं द्वारकायां सर्वतीर्थक्षेत्रादिकृतनिवास वर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः

ดังนี้จบ “บทที่สามสิบสาม” ชื่อว่า “พรรณนาการสถิตของตีรถะและเกษตรศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวงในทวารกา อันมีการกล่าวมหิมาแห่งทวารกานำหน้า” ในทวารกามาหาตมยะ ภาคที่สี่ แห่งประภาสขันธ์ ตอนที่เจ็ด ของศรีสกันทมหาปุราณะ สังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันคาถา