Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

गत्वा भवान्द्रुतं तत्र दृष्ट्वा तां च वरांगनाम् । किमर्थं सा तपस्तेपे को वै तस्याः परिग्रहः

gatvā bhavāndrutaṃ tatra dṛṣṭvā tāṃ ca varāṃganām | kimarthaṃ sā tapastepe ko vai tasyāḥ parigrahaḥ

“จงไปที่นั่นโดยเร็ว ครั้นได้เห็นนางผู้เลอโฉมแล้ว จงสืบให้รู้ว่า นางบำเพ็ญตบะเพื่อเหตุใด และผู้เป็นคู่ครอง (ปริครหะ) ของนางคือผู้ใดกันแน่”

गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया
भवान्you (sir)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific pronoun)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वराङ्गनाम्the excellent woman
वराङ्गनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर-अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वरा अङ्गना)
किमर्थम्for what reason?
किमर्थम्:
Sambandha (Question/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम्-अर्थ (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb); तत्पुरुष-निबद्ध (कस्य अर्थः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेपेperformed (penance)
तेपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
परिग्रहःhusband/consort (one accepted)
परिग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Mahīṣāsura (to his spy/agent)

Tirtha: Arbudācala

Type: peak

Listener: a king (rājan) within the story-frame

Scene: Mahīṣa issues a sharp order to his agent: hurry to the mountain, observe the radiant woman, and discover her tapas-purpose and consort—an intrusive gaze set against a sacred landscape.

M
Mahīṣāsura
S
Spy (cara)
V
Varāṃganā (the maiden)
T
Tapas

FAQs

Austerity (tapas) is purposeful and dharma-driven; attempting to appropriate its fruits through coercion or spying signals adharma.

The inquiry concerns events at Arbuda/Arbudācala, the sacred mountain setting of this khaṇḍa.

Tapas is referenced, but no specific method (vrata, japa, dāna) is detailed in this verse.