Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 56

वत्स उवाच । न ते पश्यामि सौम्यत्वं दुर्मना इव लक्ष्यमे । किमर्थमन्यवेलायां समायाता वदस्व मे

vatsa uvāca | na te paśyāmi saumyatvaṃ durmanā iva lakṣyame | kimarthamanyavelāyāṃ samāyātā vadasva me

ลูกวัวกล่าวว่า: แม่เอ๋ย ข้าไม่เห็นความอ่อนโยนดังเดิมของท่านเลย ท่านดูราวกับมีทุกข์ในใจ เหตุใดท่านจึงมาถึงในยามอันผิดปกตินี้ จงบอกข้าเถิด

vatsaḥVatsa (the calf/son)
vatsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvatsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
teof you/your
te:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th), एकवचन; अत्र षष्ठी—‘ते’ = ‘तव’ (of you)
paśyāmiI see
paśyāmi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
saumyatvamgentleness/pleasantness
saumyatvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaumyatva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
durmanāḥsad-minded
durmanāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdurmanas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (sad-minded)
ivaas if/like
iva:
Sambandha (Comparator/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (like/as if)
lakṣyaseyou appear/are seen
lakṣyase:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√lakṣ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपद
kimarthamfor what reason/why
kimartham:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रश्नार्थक-अव्यय; तत्पुरुष-समासः (किम् अर्थम्)
anya-velāyāmat another time
anya-velāyām:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक) + velā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कर्मधारय-समासः (अन्या वेला)
samāyātāhaving come/arrived
samāyātā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-√yā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (आगता)
vadasvatell/speak
vadasva:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपद
meto me
me:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम

Vatsa (calf)

Tirtha: Gokula (contextual)

Type: kshetra

Listener: Kapilā (within the story)

Scene: The calf speaks with worried eyes, head slightly tilted; Kapilā stands tense, tear-streaked; the scene is intimate, centered on speech and listening.

V
Vatsa (calf)
K
Kapilā

FAQs

Loving concern seeks truth; honest communication becomes part of dharmic conduct within family bonds.

No tīrtha is directly praised in this verse; it advances the Arbuda narrative of dharma.

None.