Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

sarasvatyuvāca | ahaṃ sarasvatī devī sadāsminvaraparvate | niśāsukhe trayodaśyāṃ karomi vasatiṃ dvija | tasmāttvaṃ prārthaya varaṃ yadabhīṣṭaṃ sudurlabham

พระนางสรัสวตีกล่าวว่า “เราคือเทวีสรัสวตี ผู้สถิตอยู่บนภูเขาอันประเสริฐนี้เสมอ โอทวิชะ ในวันตรีโยทศี เมื่อยามค่ำเริ่มอันรื่นรมย์ เรามาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่ ดังนั้นจงขอพรจากเราเถิด—สิ่งใดที่เจ้าปรารถนา แม้จะได้มายากยิ่งก็ตาม”

सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम्-सम्बन्धे अप्पोजिशन
देवीgoddess
देवी:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन
सदाalways
सदा:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वरपर्वतेon the excellent mountain
वरपर्वते:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (वरः पर्वतः)
निशासुखेin the pleasant night
निशासुखे:
Adhikaraṇa (Time/Condition)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (निशायाः सुखे/रात्रौ सुखे)
त्रयोदश्याम्on the thirteenth (lunar day)
त्रयोदश्याम्:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (तिथिवाचक)
करोमिI make/do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वसतिम्a dwelling/residence
वसतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्विजO twice-born
द्विज:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/Therefore)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्—हेतुवाचक/अपादानवाचक-अव्यय (therefore/from that)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रार्थयrequest
प्रार्थय:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootप्र-अर्थय् (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्which/whatever
यत्:
Sambandha (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
अभीष्टम्desired (thing)
अभीष्टम्:
Karma (Object complement)
TypeNoun
Rootअभीष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; इष्→इष्ट, उपसर्ग अभि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (desired)
सुदुर्लभम्very hard to obtain
सुदुर्लभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अभीष्टम्-विशेषण

Sarasvatī

Tirtha: Sarasvatī-sthāna on Varaparvata (Arbuda)

Type: kshetra

Scene: Sarasvatī appears on Arbuda at the onset of night on trayodaśī, addressing the brāhmaṇa with reassurance and inviting him to ask a boon; moonrise and deepening blue sky frame her luminous form with vīṇā and swan.

S
Sarasvatī
V
Vara-parvata (excellent mountain)
T
Trayodaśī (13th tithi)

FAQs

Sacred places have sacred times; aligning devotion with a tithi and site invites exceptional grace and rare boons.

A sacred ‘vara-parvata’ (excellent mountain) in the Arbuda region where Sarasvatī is said to dwell.

Observance connected to Trayodaśī at night (niśā-sukha), implying a special auspicious time for worship/approach at this site.