Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

पिण्डोदक उवाच । प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम् । एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते

piṇḍodaka uvāca | prasādāttava vai vāṇi sarvajñatvaṃ mamepsitam | etattīrthaṃ tu mannāmnā khyātiṃ yātu śucismite

ปิณฑโททกะกล่าวว่า “โอเทวีแห่งวาจา ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าพเจ้าปรารถนาความเป็นผู้รู้ทั่ว (สรรพญาณ) และโอผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ขอให้ตีรถะแห่งนี้เลื่องลือด้วยนามของข้าพเจ้าด้วยเถิด”

पिण्डोदकःPiṇḍodaka
पिण्डोदकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपिण्डोदक (प्रातिपदिक; पिण्ड+उदक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रसादात्from (your) grace
प्रसादात्:
Apādāna/Hetu (Source/Cause)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वाणिO Vāṇī (Goddess of speech)
वाणि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सर्वज्ञत्वम्omniscience
सर्वज्ञत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञत्व (प्रातिपदिक; भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वं जानाति इति सर्वज्ञः, तस्य भावः)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक; आप्/इप्स्-इच्छार्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (desired)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तीर्थम्-विशेषण
तीर्थम्pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karma (Object/Result)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of 'yātu' as result/goal)
तुand/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-निपात (but/indeed)
मत्my
मत्:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद (my)
नाम्नाby (my) name
नाम्ना:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
ख्यातिम्fame/renown
ख्यातिम्:
Karma (Object/Result)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातुmay it attain
यातु:
Kriya (Wish/Command)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुचिस्मितेO pure-smiling one
शुचिस्मिते:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootशुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (शुचि स्मितं यस्याः)

Piṇḍodaka

Tirtha: Piṇḍodaka-tīrtha (as requested)

Type: kund/ghat

Scene: Piṇḍodaka, now hopeful, petitions Sarasvatī for omniscience and asks that the tīrtha be known by his name; Sarasvatī stands radiant, veena in hand, blessing gesture raised.

P
Piṇḍodaka
S
Sarasvatī (Vāṇī)
T
Tīrtha

FAQs

Knowledge is sought as a divine gift, and sacred geography is sanctified through the meeting of deity’s grace and devotee’s aspiration.

A tīrtha in the Arbuda region that Piṇḍodaka requests to be famed by his own name (an eponymous tīrtha).

No explicit rite here; it is the formal request for a boon and for the tīrtha’s naming/fame.