Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

यावत्सांत्वयते रामो दूतं शक्रसमुद्भवम् । ममोपरि दयां कृत्वा विनयावनतस्य हि

yāvatsāṃtvayate rāmo dūtaṃ śakrasamudbhavam | mamopari dayāṃ kṛtvā vinayāvanatasya hi

ตราบใดที่พระรามยังทรงปลอบประโลมทูตผู้บังเกิดจากศักระ (พระอินทร์) ขอได้โปรดเมตตาข้าพเจ้าเถิด เพราะข้าพเจ้าก้มกราบด้วยความนอบน้อมถ่อมตน

yāvatas long as; until
yāvat:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adjunct/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; काल-परिमाणवाचक (temporal limit: 'as long as/until')
sāṃtvayatecomforts; conciliates
sāṃtvayate:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsāṃtvay (धातु; सान्त्वयति)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपद
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन
dūtamthe messenger
dūtam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन
śakra-samudbhavamborn of/issued from Śakra (Indra)
śakra-samudbhavam:
Karman-anvaya (Qualifier of object/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśakra (प्रातिपदिक) + samudbhava (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'śakrasya samudbhavaḥ'); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; dūtaṃ विशेषण
mamaof me; my
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6), एकवचन; सर्वनाम
upariupon; towards; over
upari:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootupari (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/अव्यय-प्रयोग (adverb/preposition)
dayāmcompassion
dayām:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन
kṛtvāhaving done; having shown
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); 'having done/made'
vinaya-avanatasyaof (me) bowed down in humility
vinaya-avanatasya:
Sambandha (Qualifier of possessor/सम्बन्धविशेषण)
TypeAdjective
Rootvinaya (प्रातिपदिक) + avanata (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी/तृतीया-भाव: 'vinayena avanataḥ'); पुंलिङ्ग, षष्ठी (Gen. 6), एकवचन; (mama) विशेषण
hiindeed; for
hi:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/indeed)

Lakṣmaṇa (contextual continuation addressing Durvāsā)

Scene: A humble petitioner pleads for compassion while Rāma is engaged consoling Indra’s messenger; the atmosphere is charged with impending curse and the ethics of hospitality.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
Ś
Śakra (Indra)
D
Devadūta (messenger)

FAQs

Humility and compassion are invoked to resolve dharmic tension; the verse elevates vinaya (submission) as a means to protect dharma in crisis.

No specific tīrtha is identified in this verse.

None.