Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

दुर्वासा उवाच । यदि यास्यति नो दृष्टिं मम द्राक्स रघूत्तमः । शापं दत्त्वा कुलं सर्वं तद्धक्ष्यामि न संशयः

durvāsā uvāca | yadi yāsyati no dṛṣṭiṃ mama drāksa raghūttamaḥ | śāpaṃ dattvā kulaṃ sarvaṃ taddhakṣyāmi na saṃśayaḥ

ทุรวาสากล่าวว่า “หากผู้ประเสริฐแห่งวงศ์รฆุไม่มาปรากฏต่อหน้าข้าโดยฉับพลัน ข้าจะประกาศคำสาปแล้วเผาผลาญทั้งตระกูลของเขาเสีย มิอาจสงสัยได้”

durvāsāḥDurvāsā
durvāsāḥ:
Kartā (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (ऋषिनाम)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
yadiif
yadi:
Hetu/Śarta (Condition marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त-निर्देशक (conditional 'if')
yāsyatiwill go; will come
yāsyati:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलृट् (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
naḥour
naḥ:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6) बहुवचन (our) / वा चतुर्थी (Dat. 4) बहुवचन; अत्र 'naḥ dṛṣṭim' इति—सम्बन्ध (our sight)
dṛṣṭimsight; presence
dṛṣṭim:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
drākimmediately
drāk:
Kāla-viśeṣaṇa (Temporal adverb/कालविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdrāk (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: immediately)
raghūttamaḥthe best of the Raghus (Rama)
raghūttamaḥ:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootraghu (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'raghūṇām uttamaḥ'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śāpama curse
śāpam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dattvāhaving given
dattvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): 'having given/uttered'
kulamfamily; lineage
kulam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarvamentire
sarvam:
Karman-anvaya (Qualifier of object/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; kulam विशेषण
tatthat
tat:
Karman (Object reference/कर्मनिर्देश)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; kulam प्रति निर्देश
dhakṣyāmiI will burn
dhakṣyāmi:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootdah (धातु)
Formलृट् (Simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Pratijñā/Viśeṣaṇa (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Durvāsā

Scene: Durvāsā, blazing with ascetic fury, declares that if Rāma does not appear immediately, he will curse and burn the entire lineage; the air feels charged with tejas.

D
Durvāsā
R
Raghūttama (Rāma)

FAQs

It underscores atithi-satkāra (honoring a guest-sage) and the grave karmic weight attributed to insulting or delaying a powerful ṛṣi.

This verse is part of a Tīrthamāhātmya narrative frame, but this specific line focuses on the ethical crisis (dharma) rather than naming a particular tīrtha.

No explicit rite is prescribed here; the emphasis is on immediate audience and proper reception of the sage.