Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

बाढमित्येव ताः प्रोच्य चतुर्दिक्षु ततश्च तम् । शूलाग्रैः सुदृढं चक्रुः स्कन्दवाक्येन हर्षिताः । ततश्चामृतमादाय मृतानपि द्विजोत्तमान् । स्कन्दो जीवापयामास द्विजभक्तिपरायणः

bāḍhamityeva tāḥ procya caturdikṣu tataśca tam | śūlāgraiḥ sudṛḍhaṃ cakruḥ skandavākyena harṣitāḥ | tataścāmṛtamādāya mṛtānapi dvijottamān | skando jīvāpayāmāsa dvijabhaktiparāyaṇaḥ

เหล่าเทวีทั้งหลายกล่าวว่า “บาฑัม—เป็นเช่นนั้นเถิด” แล้วชื่นบานตามพระวาจาของพระสกันทะ จึงใช้ปลายหอกตรึงให้มั่นคงไปทั้งสี่ทิศ ครั้นแล้วพระสกันทะทรงนำอมฤตมาชุบชีวิต แม้พราหมณ์ทวิชผู้ประเสริฐที่ตายแล้วก็ฟื้นคืน—พระองค์ผู้มุ่งมั่นในภักติและความเคารพต่อทวิชะ

bāḍhamcertainly; yes
bāḍham:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootbāḍha (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निश्चयार्थक-उक्तिप्रत्ययः/particle of assent: “certainly/indeed”)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (उक्तिसूचक/quotative particle)
evaindeed; just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक/emphatic particle)
tāḥthey (those women)
tāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
procyahaving said
procya:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु) → procya (क्त्वान्त/gerund)
Formकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव), पूर्वक्रिया; “having said”
caturdikṣuin the four directions
caturdikṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcatur + diś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (दिश्), सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (चतस्रः दिशः)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Temporal/कालसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (ततः=तस्मात्/thereupon, then)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक/conjunction)
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
śūlāgraiḥwith the tips of spears/tridents
śūlāgraiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśūla + agra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अग्र), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (शूलस्य अग्राणि)
sudṛḍhamvery firmly
sudṛḍham:
Karma (Object-complement/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + dṛḍha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (tam/अथवा बन्धनम् implied)
cakruḥthey did/made
cakruḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन
skandavākyenaby Skanda’s words
skandavākyena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootskanda + vākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वाक्य), तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्कन्दस्य वाक्यम्)
harṣitāḥdelighted
harṣitāḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootharṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √hṛṣ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषणम् (tāḥ understood as feminine? but form is masc pl; context suggests “they” as group—taken as masc pl here)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Temporal/कालसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (then/thereupon)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
amṛtamnectar; ambrosia
amṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ādāyahaving taken
ādāya:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā+√dā (धातु) → ādāya (क्त्वान्त/gerund)
Formकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त), पूर्वक्रिया; “having taken”
mṛtāndead
mṛtān:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootmṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √mṛ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषणम्
apieven; also
api:
Sambandha (Inclusion/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (अपि=also/even)
dvijottamānthe best of Brahmins
dvijottamān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdvija + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (द्विजेषु उत्तमाः)
skandaḥSkanda
skandaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootskanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
jīvāpayāmāsarevived; made live
jīvāpayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjīv + ṇic (causative) + √as (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative) “made (them) live”
dvijabhaktiparāyaṇaḥdevoted to devotion toward Brahmins
dvijabhaktiparāyaṇaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootdvija + bhakti + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (द्विजभक्तौ परायणः)

Narrator (contextual; reporting actions of the devatās and Skanda)

Tirtha: Skandapura / Camatkārapura

Type: kshetra

Scene: Deities at the four quarters fix and guard the sacred ground with spear-points, while Skanda, radiant, pours amṛta to revive fallen brāhmaṇas; the revived rise with folded hands as the air fills with auspicious light.

S
Skanda
Ā
Āmbavṛddhā
Ā
Āmrā
M
Māhitthā
C
Camatkarī
A
Amṛta
B
Brāhmaṇas (Dvijottamāḥ)
R
Raktaśṛṅga (implied)

FAQs

A sacred place is established through divine protection and compassionate restoration; honoring the righteous is central to purāṇic dharma.

The Raktaśṛṅga sacred mountain/tīrtha, made immovable and thus fit to serve as a lasting pilgrimage center.

Pūjā is implied by the continuing worship tradition; the verse chiefly describes divine acts (stabilization and revival with amṛta) that ground the site’s māhātmya.