Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

ततः प्रणम्य तं भक्त्या कथ यामास विस्तरात् । तस्य भूतपतेः सर्वं वृत्तांतं विनयान्वितः

tataḥ praṇamya taṃ bhaktyā katha yāmāsa vistarāt | tasya bhūtapateḥ sarvaṃ vṛttāṃtaṃ vinayānvitaḥ

ครั้นแล้วเขากราบนอบน้อมท่านด้วยศรัทธาภักดี และด้วยความอ่อนน้อม ได้เล่าเรื่องราวทั้งหมดเกี่ยวกับภูตปติ (bhūtapati) ผู้เป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ อย่างพิสดาร

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/हेतुवाचक (then/from that)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु) → प्रणम्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) from प्र+नम् (to bow); ‘having bowed’
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः (feminine), तृतीया-विभक्तिः (instrumental), एकवचनम्
कथयामासhe narrated
कथयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट्-लकारः (perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिजन्त-धातु ‘कथय’ (to narrate/tell)
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (ablative), एकवचनम्; अव्ययवत् प्रयोगः ‘विस्तरात्’ = ‘in detail/at length’
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (genitive), एकवचनम्
भूतपतेःof the lord of beings
भूतपतेः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत + पति (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः: भूतानां पतिः; पुल्लिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वृत्तान्तम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वृत्तान्तम्account, story
वृत्तान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
विनयान्वितःendowed with humility
विनयान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविनय + अन्वित (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समासः: विनयेन अन्वितः (endowed with humility); पुल्लिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific named speaker not present in snippet)

Type: kshetra

Scene: The man bows with devotion to the steadfast ascetic and humbly narrates the entire account concerning Bhūtapati (Śiva).

B
bhūtapati
N
naiṣṭhika (implied)
Ś
śūdra (implied)

FAQs

Devotion joined with humility (bhakti + vinaya) is portrayed as the proper way to seek guidance and remedy in sacred matters.

The scene unfolds within a revered kṣetra in the Nāgarakhaṇḍa; the verse itself does not specify the site-name.

No rite is prescribed in this verse; it introduces the detailed report that leads to the later prescribed actions.