Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

एतद्वः सर्वमाख्यातं महाकालसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मण श्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

etadvaḥ sarvamākhyātaṃ mahākālasamudbhavam | māhātmyaṃ brāhmaṇa śreṣṭhāḥ sarvapātakanāśanam

โอ พราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลาย เราได้เล่าให้ท่านทั้งปวงฟังครบถ้วนแล้วถึงมหาตมยะอันกำเนิดจากมหากาล—เป็นถ้อยคำสรรเสริญที่ทำลายบาปทั้งปวง

एतत्this (matter)
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम
वःof you / to you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6/4), बहुवचन; सर्वनाम (enclitic)
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
आख्यातम्has been told/declared
आख्यातम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (predicative)
महाकालसमुद्भवम्arisen from Mahākāla
महाकालसमुद्भवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महाकालस्य समुद्भवः)
माहात्म्यम्the greatness, sacred glory
माहात्म्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
ब्राह्मणO brāhmaṇa
ब्राह्मण:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
श्रेष्ठाःO best ones
श्रेष्ठाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (8/1), बहुवचन; (सम्बोधनार्थे)
सर्वपातकनाशनम्destroyer of all sins
सर्वपातकनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

Sūta

Tirtha: Mahākāla-sambhava (as designated by the verse)

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas (addressed as ‘brāhmaṇa-śreṣṭhāḥ’)

Scene: A sage-narrator concludes a sacred account before an assembly of brāhmaṇas; the atmosphere is calm and reverent, with subtle iconographic suggestion of Mahākāla’s presence (trident, crescent, ash).

M
Mahākāla
S
Sūta

FAQs

Hearing and preserving tīrtha-māhātmya centered on Mahākāla is itself presented as purifying and sin-destroying.

Mahākāla’s kṣetra/tīrtha (commonly identified with Ujjain’s Mahākāleśvara tradition).

Implicitly, śravaṇa/paṭhana (hearing/reciting) of the Mahākāla māhātmya as a purificatory act; no additional rite is specified in this verse.