Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

ततः कालेन संप्राप्य देहान्तं स महीपतिः । संप्राप्तः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

tataḥ kālena saṃprāpya dehāntaṃ sa mahīpatiḥ | saṃprāptaḥ paramaṃ sthānaṃ jarāmaraṇavarjitam

ต่อมา ครั้นกาลล่วงไปถึงคราวสิ้นกาย พระมหากษัตริย์นั้นก็ได้บรรลุสถิตยสถานอันสูงสุด—ปราศจากชราและมรณะ

ततःthereafter
ततः:
Adverbial (Time)
TypeIndeclinable
Rootतद् + तस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तर्ये (then/thereafter)
कालेनwith time; in due course
कालेन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; साधन/हेतु-प्रयोगः (in course of time)
संप्राप्यhaving reached
संप्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund); ‘having reached/attained’
देहान्तम्the end of the body (death)
देहान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (‘देहस्य अन्तः’); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
महीपतिःthe king
महीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहीपति (प्रातिपदिक: मही + पति)
Formतत्पुरुष-समासः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
संप्राप्तःhaving attained; reached
संप्राप्तः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त; क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः (past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि-प्रयोगः
परमम्supreme
परमम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (स्थानम्)
स्थानम्abode; state
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
जरा-मरण-वर्जितम्free from old age and death
जरा-मरण-वर्जितम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootजरा (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त; √वृज्/√वर्ज्)
Formतत्पुरुष-समासः (जरा-मरणयोः वर्जितम्); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (स्थानम्)

Sūta (narrative conclusion about the king)

Tirtha: Mahākāla-sthāna

Type: kshetra

Scene: A concluding vision: the king’s life ends in peace; a luminous path or Śiva’s attendants guide him to a radiant, timeless realm; Mahākāla’s grace is implied as the cause, with symbols of liberation (light, upward movement, serene faces).

M
Mahākāla
S
Sūta

FAQs

Sincere devotion and observance connected to Mahākāla culminate in the highest spiritual attainment beyond mortality.

Mahākāla’s tīrtha/kṣetra whose worship is credited with the king’s final liberation-like attainment (traditionally Ujjain).

Not a new prescription; it states the ultimate phala of the prior worship and vigil associated with Mahākāla.