Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 210

राजोवाच । रहस्यं परमं चैव यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । युष्माभिः कीर्तयिष्यामि तथाप्यखिलमेव हि

rājovāca | rahasyaṃ paramaṃ caiva yatpṛṣṭo'haṃ dvijottamāḥ | yuṣmābhiḥ kīrtayiṣyāmi tathāpyakhilameva hi

พระราชาตรัสว่า: “โอ ท่านทวิชผู้ประเสริฐ เมื่อท่านทั้งหลายถามเราถึงความลับอันสูงสุดนี้ เราจักประกาศให้ท่าน—แท้จริงจักเล่าให้ครบถ้วนทั้งหมด”

राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रहस्यम्secret
रहस्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
परमम्supreme, highest
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
यत्which (that)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
पृष्टः(I) was asked
पृष्टः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-छ्/पृच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (8/1), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः (द्विजेषु उत्तमाः)
युष्माभिःby you
युष्माभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), बहुवचन; सर्वनाम
कीर्तयिष्यामिI will proclaim
कीर्तयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु; णिजन्त from कीर्त्/कीर्ति)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय-समुच्चय)
Formअव्यय; विरोध/अपवादबोधक (concessive: nevertheless)
अखिलम्entire, whole
अखिलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/खल्वर्थ (for, indeed)

Rājā (the King)

Listener: dvijottamāḥ (brāhmaṇas)

Scene: A king, seated formally, addresses a group of brāhmaṇas; his right hand raised in a gesture of assurance as he promises to reveal a supreme secret.

R
Rājā
D
Dvijottama (Brāhmaṇas)

FAQs

Sacred knowledge about tīrthas is treated as a ‘supreme secret’ and should be transmitted fully and responsibly to worthy listeners.

This verse functions as a transition into the forthcoming tīrtha-rahasya; the specific site is clarified in the surrounding narrative of the Tīrthamāhātmya.

No specific rite is prescribed in this verse; it introduces an authoritative narration that will typically include snāna, dāna, and tīrtha-sevā in subsequent verses.