Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 31

नामभिश्च क्रमेणैव युष्मदीयैः स्वयं द्विजाः । विश्वामित्रह्रदे स्नात्वा एता मूर्तीर्ममात्र वै । पूजयिष्यंति ये मर्त्यास्ते यास्यंति परां गतिम्

nāmabhiśca krameṇaiva yuṣmadīyaiḥ svayaṃ dvijāḥ | viśvāmitrahrade snātvā etā mūrtīrmamātra vai | pūjayiṣyaṃti ye martyāste yāsyaṃti parāṃ gatim

“และโอ้พราหมณ์ทั้งหลาย พวกท่านจักตั้งนามแก่รูปเหล่านี้ตามลำดับ ด้วยนามของท่านเอง ผู้ใดเป็นมนุษย์ อาบน้ำในสระวิศวามิตรแล้ว บูชารูปของเรานี้ ณ ที่นี่ ผู้นั้นจักบรรลุคติอันสูงสุด”

नामभिःby (their) names
नामभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Instrumental plural (by/with names)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
क्रमेणin sequence
क्रमेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — Instrumental singular (in order/stepwise)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
युष्मदीयैःby your (names)
युष्मदीयैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुष्मदीय (प्रातिपदिक; युष्मद्-सम्बन्धी)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन — Instrumental plural (belonging to you)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Karta (Agent-modifier/कर्ता-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रकर्तृबोधक-अव्यय (adverb: oneself)
द्विजाःBrahmins (twice-born)
द्विजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
विश्वामित्रह्रदेin the lake of Viśvāmitra
विश्वामित्रह्रदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र-ह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Locative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वामित्रस्य ह्रदः)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) — having bathed
एताःthese
एताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन — Accusative plural
मूर्तीःforms/images
मूर्तीः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन — Accusative plural
ममof me
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — Genitive singular (of me)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
पूजयिष्यन्तिwill worship
पूजयिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Simple future, 3rd person plural
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Relative pronoun, nominative plural
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Correlative pronoun, nominative plural
यास्यन्तिwill go/attain
यास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Simple future, 3rd person plural
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Accusative singular
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Accusative singular

Śrī Bhagavān (Rudra/Śiva)

Tirtha: Viśvāmitra-hrada

Type: kund

Listener: Dvijas/brāhmaṇas

Scene: Brāhmaṇas are instructed to name the forms in sequence; pilgrims bathe in Viśvāmitra’s lake and then worship the eleven forms, attaining the supreme state.

V
Viśvāmitra-hrada
D
Dvijāḥ (brāhmaṇas)
M
Mūrtayaḥ (Śiva’s forms)

FAQs

Tīrtha-snāna followed by sincere pūjā of the deity’s manifested forms leads toward the highest spiritual attainment.

Viśvāmitra-hrada (Viśvāmitra’s lake) and the nearby Hāṭakeśvara-kṣetra where the mūrtis are worshiped.

Bathe (snāna) in Viśvāmitra-hrada, then worship (pūjā) the Lord’s forms in that kṣetra; naming/ordering of the forms is also indicated.