Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

स्वनामांका तत्र दुर्गा तथा संस्थापिता तया । ततस्तु तद्धनं ताभ्यां किचिच्छेषं व्यवस्थितम्

svanāmāṃkā tatra durgā tathā saṃsthāpitā tayā | tatastu taddhanaṃ tābhyāṃ kiciccheṣaṃ vyavasthitam

ที่นั่นนางได้สถาปนาเทวีทุรคา โดยให้มีนามตามนามของตนเอง แล้วต่อมาทรัพย์สินของทั้งสองก็เหลือไว้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

स्वनामाङ्काbearing her own name (as an epithet)
स्वनामाङ्का:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + नाम (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्याः स्वनाम अङ्कितम् सा = bearing her own name)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (there)
दुर्गाDurgā
दुर्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवीनाम
तथाalso
तथा:
Sambandha/Modifier (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (also/likewise)
संस्थापिताwas installed/established
संस्थापिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्√स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (was installed/established)
तयाby her
तया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha/Sequence (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक-क्रियाविशेषण (then/from that)
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थक-निपात
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धनम् इत्यस्य विशेषणम्
धनम्wealth
धनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ताभ्याम्by those two (women)
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन
किञ्चित्some, a little
किञ्चित्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अल्पपरिमाणवाचक (some, a little)
शेषम्remaining
शेषम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धनम् इत्यस्य विशेषणम् (remaining)
व्यवस्थितम्was set aside/kept in order
व्यवस्थितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootवि + अव√स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धनम् इत्यस्य विशेषणम् (was kept/arranged)

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Nāgarakhaṇḍa frame)

Tirtha: Nimbēśvara with Devī-śrī (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śākaṃbharī installs a Durgā image bearing her own name; the couple’s wealth is nearly exhausted, with only a small remainder kept for sustenance.

D
Durgā
Ś
Śākaṃbharī

FAQs

Using one’s resources to establish and honor the Divine is praised as a dhārmic use of wealth.

The setting is the Nāgarakhaṇḍa’s Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya milieu, linked with Nimbēśvara–Śākaṃbharī traditions.

Deity installation (saṃsthāpanā/pratiṣṭhā) is indicated, implying worship arrangements and ongoing pūjā.