Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

नीरोगोऽसि सुभव्योऽसि कस्मान्मृत्युं प्रवांछसि । वद मे कारणं मृत्योः प्रतीकारं करोमि ते

nīrogo'si subhavyo'si kasmānmṛtyuṃ pravāṃchasi | vada me kāraṇaṃ mṛtyoḥ pratīkāraṃ karomi te

“ท่านปราศจากโรค เป็นผู้มีสิริมงคลและงามพร้อม เหตุใดจึงปรารถนาความตาย? จงบอกเหตุแห่งความใคร่ตายแก่เรา เราจักจัดการเยียวยาให้ท่าน”

नीरोगःhealthy
नीरोगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनीरोग (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
सुभव्यःfortunate / auspicious
सुभव्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुभव्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन
कस्मात्from what (cause) / why
कस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अर्थः—‘कस्मात् कारणात्’
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रवाञ्छसिyou desire
प्रवाञ्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वदtell
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (enclitic)
कारणम्reason
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मृत्योःof death
मृत्योः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
प्रतीकारम्remedy / countermeasure
प्रतीकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतीकार (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
करोमिI do / I will make
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेfor you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (enclitic)

Mārkaṇḍeya (contextual)

Type: kshetra

Listener: Indradyumna

Scene: The protector addresses the king gently but firmly, noting his health and auspiciousness, asking why he seeks death, and offering to provide a remedy; the fire remains nearby but no longer central.

M
Mārkaṇḍeya
I
Indradyumna

FAQs

A dharmic guide diagnoses suffering by asking its cause and offering a constructive remedy.

Implicitly Naimiṣāraṇya, as the place where compassionate spiritual guidance is obtained.

No ritual is specified; the verse emphasizes inquiry into causes and the offering of a ‘pratīkāra’ (countermeasure).