Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

समुद्रो द्विगुणस्तत्र दधिमंडोदसंभवः । साध्या वसंति नियतं महत्तपसि संस्थिताः

samudro dviguṇastatra dadhimaṃḍodasaṃbhavaḥ | sādhyā vasaṃti niyataṃ mahattapasi saṃsthitāḥ

ที่นั่นมหาสมุทรกว้างเป็นสองเท่า เกิดขึ้นเป็นทะเลแห่งนมเปรี้ยวและแก่นสารของมัน เหล่าสาธยะสถิตอยู่เป็นนิตย์ ตั้งมั่นในตบะอันยิ่งใหญ่

समुद्रःocean
समुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या) + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
दधिमण्डोदसम्भवःarising from the watery essence of curd
दधिमण्डोदसम्भवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदधि (प्रातिपदिक) + मण्ड (प्रातिपदिक) + उद (प्रातिपदिक) + सम्भव (सम्+भू धातु, घञ्/अच्-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘दधिमण्डोदात् सम्भवः’ (source-derived)
साध्याःSādhyas (a class of deities)
साध्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; देवगण-नाम
वसन्तिdwell/live
वसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नियतम्constantly/regularly
नियतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनियत (नि+यम् धातु, क्त; कृदन्त)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण
तपसिin austerity/penance
तपसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
संस्थिताःsteadfast/established
संस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+स्था (धातु) + क्त
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

Unspecified in snippet (Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative voice)

Tirtha: Dadhi-samudra (curd-ocean) adjoining Śālmalīdvīpa

Type: kshetra

Scene: A serene, pale-white ocean of curd with gentle swells; on luminous shores, Sādhyas sit in unwavering meditation, surrounded by subtle radiance.

S
Sādhyas
D
Dadhi-maṃḍoda Samudra

FAQs

Even in worlds of abundance, the highest inhabitants are defined by tapas—discipline is portrayed as the true wealth of divine life.

No local tīrtha is named; the verse continues the Purāṇic description of oceans and divine residents.

No direct prescription; tapas is praised implicitly through the Sādhyas’ steadfast practice.