Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

तावत्तपांसि गर्जंति देहेऽस्मिन्सततं नृणाम् । यदा विष्णुं स्मरेन्नित्यं जिह्वाग्रं पावनं भवेत्

tāvattapāṃsi garjaṃti dehe'sminsatataṃ nṛṇām | yadā viṣṇuṃ smarennityaṃ jihvāgraṃ pāvanaṃ bhavet

ตราบใดตบะยังดังก้องอยู่ในกายมนุษย์นี้เนืองนิตย์; แต่เมื่อผู้ใดระลึกถึงพระวิษณุเป็นนิตย์ แม้ปลายลิ้นก็ย่อมเป็นสิ่งชำระให้บริสุทธิ์ เหมาะแก่ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์

तावत्so long
तावत्:
Adhikarana (Time extent/काल)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (correlative ‘so long’)
तपांसिausterities
तपांसि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
गर्जन्तिroar, resound
गर्जन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगर्ज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देहे)
सततम्constantly
सततम्:
Adhikarana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-कालवाचक-अव्यय
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्मरेत्should remember
स्मरेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative)
जिह्वाग्रम्the tip of the tongue
जिह्वाग्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जिह्वायाः अग्रं)
पावनम्purifying, pure
पावनम्:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जिह्वाग्रम्)
भवेत्would become/should be
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Scene: A devotee seated in meditation with rosary; from the mouth emerges a luminous syllable-stream (Viṣṇu-nāma), while the body’s earlier harsh austerity is shown as thunder-like waves subsiding.

V
Viṣṇu
S
Smaraṇa (remembrance)
T
Tapas

FAQs

Constant remembrance of Viṣṇu sanctifies one’s speech and inner life, surpassing mere bodily austerity.

No specific pilgrimage site is named in this verse.

Nitya-smaraṇa of Viṣṇu (constant remembrance), implying nāma-japa and devotional recitation.